چکیده: با افزایش امر طلاق که معمولاً در جامعه ما پس از تولد چند کودک در خانواده پدید می‌آید مشکلات و مسائل فراوانی پیش روی خانواده‌ها و کودکان آنها قرار می‌گیرند که در درجة اول اهمیت باید از مشکلات حقوقی مربوط به نگهداری و حضانت فرزندان نام برد که قبل از تمام مشکلات تربیتی، اقتصادی و اجتماعی دیگر رخ می‌نماید. بدین ترتیب بر آن شدیم تا به تحقیق در این موضوع تا به تحقیق در این موضوع سرنوشت‌سار بپردازیم و از میان مجموعه مباحث گسترده مربوط به حضانت نیز، موانع حضانت را به عنوان نقطة محوری باب حضانت، برگزیدیم تا بتوانیم ابعاد علمی و کاربردی باب حضانت را هم‌زمان مورد بررسی قرار داده، راهکارهایی علمی برای اصلاح قوانین مربوط به حضانت ارائه دهیم. پایان‌نامة حاضر، مشتمل بر یک مقدمه (طرح تحقیق)، دو بخش و یک ضمیمه است. در قسمت مقدمه (طرح تحقیق) به موضوع، ضرورت، پیشینه، هدف، سؤالات و روش تحقیق حاضر اشاره شده است. بخش اول با عنوان کلیات حضانت، در واقع مقدمة ورود به بخش دوم و اصلی تحقیق است و شامل فصول زیر است: مفهوم حضانت، ماهیت فقهی حقوقی حضانت، فلسفه حضانت، تعیین متصدی حضانت، مباشرت در حضانت، حق ملاقات کودک، اجرت حضانت، ترتیب در حضانت، پایان حضانت، ضمانت اجرای حضانت و حضانت مولود وطی به شبهه، طفل نامشروع و خنثی. در بخش دوم پایان‌نامه، ابتدا در فصل اول، تفاوت میان مانع حضانت و مسقط حضانت مورد بررسی قرار گرفته است، سپس در فصل دوم، به بحث اصلی یعنی شرایط و مانع حضانت در فقه امامیه پرداخته‌ایم و موانع نه‌گانة حضانت را مورد بحث قرار داده‌ایم: 1. صغر، 2. جنون، 3. رقیت، 4. کفر، 5. فسق، 6. ازدواج مادر، 7. سفر، 8. عدم قدرت، 9. ابتلا به بیماری‌های مزمن. در فصل سوم از این بخش، با هدف تطبیق میان فقه امامیه و فقه عامه به بررسی دیدگاه مذاهب اربعه نسبت به شرابط و موانع حضانت پرداخته‌ایم. فصل چهارم با عنوان شرایط و موانع حضانت در حقوق موضوعه کشور‌های اسلامی به شرایط تصدی حضانت از دیدگاه قانون احوال شخصیه چهار کشور مراکش، عراق، تونس و سوریه اشاره کرده است. در فصل پنجم با هدف تطبیق اجمالی میان ادیان ابراهیمی یعنی اسلام، مسیحیت و یهودیت به شرایط و موانع حضانت در ادیان یهودیت و مسیحیت پرداخته‌ایم. با توجه به اهمیت بحث از عود حضانت در مسائل کاربردی حضانت، فصل ششم را به این بحث اختصاص داده‌ایم. فصل هفتم و پایانی تحقیق حاضر که به منزلة ثمرة کاربردی این پایان‌نامه مطرح می‌شود، عبارت است از آسیب‌شناسی فقهی حقوقی قوانین موجود در زمینة حضانت، در این فصل، ده مورد اصلاح یا ایجاد ماده قانونی در باب دوم (نگاهداری و تربیت اطفال) از کتاب هشتم (اولاد) از قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، پیشنهاد شده است. در قسمت نتیجة پایان‌نامه، ده مورد اصلاح یا ایجاد ماده قانونی مطرح شده در فصل هفتم، در قالب نه بند ارائه گردیده است. در قسمت ضمیمه نیز برای آشنایی با کاربرد قوانین مربوط به حضانت، پنج پرونده حقوقی را مطرح کرده‌‌ایم. امیدواریم تا با اصلاح مواد قانونی مربوط به حضانت، گامی در جهت تأمین آیندة فرزندان میهن اسلامی‌مان برداشته باشیم. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: «تحقیق درباره بررسی شروط ضمن عقد نکاح» الزام و التزام به شروط، براساس ادله چهار‌گانه واجب و لازم است. از جمله ادله از کتاب حکیم آیه شریفه «اوفوا بالعقود» و روایاتی نظیر «المؤمنون عند شروطهم» و اجماع علما و بلکه بنای عقلا و سیرة کل مردم می‌باشد. و چنانچه شرط از شرایط صحت برخور‌دار باشد از هر سه نوع، شرط فعل، شرط نتیجه و شرط صفت که باشد، در ضمن هر عقدی قرار گیرد، لازم‌الوفا می‌باشد. منتها اثر این شروط در سایر عقود با عقد نکاح از جهاتی متفاوت است. در اثر تخلف از شرط صفت خیار فسخ نسبت به نکاح وجود دارد، اما در اثر تخلف از شرط فعل و شرط نتیجه چنین ضمانتی اجرایی وجود ندارد و شرط خیار فسخ نسبت به نکاح باطل است؛ ولی نسبت به مهریه در عقد نکاح دائم صحیح است و عقد صحیح است و در عقد نکاح موقت شرط خیار فسخ نسبت به مهریه باطل و موجب بطلان عقد است، چون در نکاح موقت، مهریه و مدت معین دو رکن اساسی عقد است و در صورت انهدام یکی از ارکان باعث از بین رفتن کل عقد می‌شود. شرط عدم نفقه در عقد دائم، شرط پرداخت نفقه و توارث در عقد موقت، شرط ادامه تحصیل و یا اشتغال زوجه در عقد دائم، شرط تعیین و اختیار محل و نوع سکونت به نفع زوجه، شرط عدم طلاق و سهم‌شدن در دارایی مرد در صورت طلاق، شرط اجرت بر امور خانه‌داری و حق‌التربیه، شروط صحیح و الزام‌آور هستند. شرط عدم ازدواج مجدد، هر چند نظریه مشهور مبنی بر نامشروع بودن آن است اما بر طبق روایات و ادله‌ای که توضیح دادیم، چنین شرطی صحیح می‌باشد؛ ولی در اثر عدم التزام به این شرط در بطلان و صحت عقد دوم و آثاری که بر این ازدواج مترتب می‌شود اختلاف نظر وجود دارد. شرط وجود صفت خاص در یکی از زوجین صحیح و عدم صفت مشروط، باعث ایجاد حق خیار فسخ می‌شود. شرط وکالت زوجه در طلاق خویش در بروز بعضی از مشکلات مذکور در عقد‌نامه ازدواج بر طبق نظر مشهور فقها جایز است و اگر وکالت به صورت شرط نتیجه در ضمن عقد نکاح شرط شود، وکالت در طلاق منجز و غیر‌قابل عزل خواهد بود. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: هدف از اين تحقيق بررسي تاثير پايگاه اقتصادي - اجتماعي دختران تحصيلكرده شاغل در سن تاخيري ازدواج بر نگرش آنها در مورد همسر مي‌باشد. اين تحقيق به صورت پيمايشي صورت گرفته و تعداد 400 نفر از دختران تحصيلكرده در سن تاخيري ازدواج كه در تمامي ادارات و دستگاههاي تابع نظام بودجه استاني مشغول به كار مي‌باشد را دربرمي‌گيرد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه و در بهار1377 گردآوري شده‌اند. پايگاه اقتصادي - اجتماعي دختران در اين تحقيق در دو بعد پايگاه اقتصادي - اجتماعي محول و محقق مورد ارزيابي قرار گرفت . جهت تحليل داده‌ها از روش آماري تحليل پراكنش استفاده گرديده است . نتايج حاصل نشان مي‌دهد كه شاخصهاي پايگاه اقتصادي - اجتماعي محقق پاسخگويان (ميزان سواد، درآمد و منزلت شغلي) با نگرش آنها در مورد همسان همسري رابطه معني‌داري داشته و با افزايش سواد، درآمد و منزلت شغلي آنان انتظارات آنها در مورد همسران آينده‌اشان نيز بيشتر مي‌گردد. همچنين از ميان شاخص‌هاي پايگاه محول با پاسخگويان، تنها سن آنها با نگرش آنها در مورد همسان همسري رابطه معني‌دار دارند. اما ارتباط اين متغير با نگرش آنها در مورد همسان همسري منفي است و با افزايش سن پاسخگويان نمره همسان همسري آنها كاهش مي‌يابد و اين بدان معني است كه با افزايش سن پاسخگويان انتظارات آنها از همسران آينده‌شان كاهش يافته و معيارهاي آنان براي انتخاب همسر تا حد زيادي داراي حالت متعادل و تعديل يافته مي‌باشد. شايد عدم ارتباط پايگاه اقتصادي - اجتماعي محول پاسخگويان با نگرشي آنها در مورد همسان همسري به اين دليل باشد كه شخصيت دختران در سن بالاتر از 25 سال كه شاغل بوده و از تحصيلات نسبتا بالايي نيز برخوردار هستند، شكل گرفته شده مي‌باشد. و وابسته به سطح سواد والدين و نوع شغل آنها و ميزان درآمد والدين نمي‌باشد. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: از آزمون فرضيه‌هاي تحقيق نتايج زير بدست آمده است . -1 بين نگرش به ازدواج در دختران و پسران تفاوت معني‌دار وجود ندارد. -2 بين عامل G (فرامن قوي - فرامن ضعيف) و نگرش به ازدواج در دختران همبستگي مثبت وجود دارد. -3 بين عامل N(زيركي - سادگي) و نگرش به ازدواج در پسران همبستگي منفي وجود دارد. -4 بين عامل N(زيركي - سادگي) و نگرش به ازدواج در دختران همبستگي منفي وجود دارد. -5 بين عامل O(بي‌اعتماد- اعتمادكننده) و نگرش به ازدواج در دختران همبستگي منفي وجود دارد. -6 بين عامل Q1(بنيادگرا- محافظه‌كار) و نگرش به ازدواج در پسران همبستگي منفي وجود دارد. -7 بين عامل Q2 (خودبسنده - وابسته) و نگرش به ازدواج در پسران همبستگي منفي وجود دارد. -8 بين عامل Q4(تنيده - آرام) و نگرش به ازدواج در دختران همبستگي منفي وجود دارد. -9 در عامل B(تفكر انتزاعي - تفكر عيني) دختران به قطب تفكر انتزاعي نزديكتر از پسران هستند. -10 در عامل E (سلطه‌گري - سلطه‌پذيري) دختران به قطب سلطه‌پذيري و پسران به قطب سلطه‌گري نزديكند. -11 در عامل F(برونگرائي - درونگرايي) دختران به قطب درونگرايي و پسران به قطب برونگرائي نزديكند. -12 در عامل G (فرامن قوي - فرامن ضعيف) دختران به قطب فرامن قوي و پسران به قطب فرامن ضعيف نزديكند. -13 در عامل I(حساسيت هيجاني - سخت و خشن) دختران به قطب حساسيت هيجاني و پسران به قطب خشونت نزديكند. -14 در عامل M(تخيلي - عمگرا) دختران به قطب عملگرايي و پسران به قطب تخيلي و كولي‌گري نزديكند. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: تحقيق مذكور در صدد بررسي عوامل موثر بر تفاوت نگرش دو نسل متصل از زنان نسبت به مسئله ازدواج و باروري در شهر شيراز بوده است . روش استفاده شده پيمايشي بوده و اطلاعات توسط 384 پرسشنامه كه در بين گروه سني 20-30 و 50-60 توزيع گرديد ، جمع آوري شده است . نتايج تحقيقات نشان داده است تفاوت معني داري بين نگرش دو نسل نسبت به مسئله مهريه ، ميزان جهيزيه ، مراسم نامزدي ، تجرد، ازدواج با افراد بيگانه ( خارجي ) ، سطح اجتماعي - اقتصادي همسر، قدرت نسبي در خانواده ، و تعداد فرزندان مطلوب وجوددارد . به طور كلي ، تفاوت معني داري بين نگرش دو نسل نسبت به مسئله ازدواج و باروري وجود دارد . در اين مطالعه تاثير بعضي عوامل مانند : وضعيت تاهل ، وضعيت اشتغال ، ميزان تحصيل . ميزان درآمد خانوار ، ميزان استفاده از وسايل ارتباط جمعي ، بعد خانوار، سطح اعتقادات مذهبي، منطقه سكونت ، ميزان دسترسي به كالاهاي مدرن ، و سنت احترام به والدين بر تفاوت نگرش دو نسل نسبت به مسئله ازدواج و باروري سنجيده شد . نتايج تحليل چند متغيره نشان داده است ميزان استفاده بيشتر از وسايل ارتباط جمعي ، ميزان اشتغال پايين ، سطح پايين سواد به ترتيب تغيير نگرش بيشتري را نسبت به ازدواج باعث شده اند . در خصوص باروري ، ميزان استفاده بيشتر از وسايل ارتباط جمعي ، سطح بالاي سواد ، و سطح پايين اعتقادات مذهبي سبب تغيير نگرش بيشتري نسبت به باروري شده اند . منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده