چکیده موضوع این رساله بررسی تطبیقی ارث زن در تشیع با مذاهب اربعه می‌باشد. که با توجه به اهمیت مسئله ارث. در فصل اول به اهمیت علم ارث و تشویق و تحریضی که به فراگیری فرائض شده است و همچنین بررسی اجمالی تحولات ارث از زمان جاهلیت تا پس از ظهور اسلام و نظام نوین ارثی و تحولات ارث زن از جاهلیت تا پس از اسلام پرداخته شده است. در فصل دوم به بررسی واژه‌های ارث، فرائض و ترکه و حقوق متعلق به ترکه و زمان انتقال ترکه که مرتبط با موضوع مورد بحث می‌باشد پرداخته شده است. در فصل سوم موجبات ارث را از دیدگاه‌های فقهای اهل تسنن و تشیع مورد بررسی و تحلیل قرار داده‌ایم و در فصل چهارم تعریف مانع و موانع ارث از دیدگاه فقهای تشیع و تسنن و سپس موانعی که موجب می‌شوند زن از ارث شوهرش ممنوع گردد مورد بررسی قرار گرفته است. فصل پنجم به سهم‌الارث زوجه در حالتی که زوج اولاد داشته باشد و حالتی که زوج اولاد واقربای نسبی نداشته باشد و همچنین در حالتی که تعداد همسران از یکی بیشتر باشد پرداخته شده و در پایان این فصل به بررسی این موضوع که احتمال دارد حتی بیش از چهار زوجه از ارث زوج بهره‌مند گردند پرداخته‌ایم. فصل ششم به اموالی که زوج از آن ارث می‌برد پرداخته، که این مبحث از متفردات و منفردات امامیه است و در آن اقوالی دارند که مورد بررسی قرار گرفته است. فصل هفتم به شرایط توارث زوجین پرداخته و سپس به موارد استثنایی که به این شرایط وارد شده تفصیلاً پرداخته‌ایم. در فصل هشتم به مسئله دخول و اثر آن در توارث و یا عدم توارث پرداخته شده و مورد استثناء این قاعده تفصیلاً بررسی شده است. فصل نهم به میراث زنی که شوهرش مفقود شده و این که چه مقدار باید انتظار بکشد تا سهم‌الارث خود را دریافت نماید و دیدگاههای فقهاء امامیه و اهل تسنن مورد بررسی قرار گرفته است.

چکیده در دهه‌های اخیر در اثر دگرگونی‌های اجتماعی از جمله تغییر ساختار خانواده، تبدیل خانواده به یک واحد مصرفی، کاهش تعداد فرزندان و مشارکت زنان در فعالیت‌های اجتماعی و کارهای درآمد‌زا، نقش زنان در درون خانواده و در جامعه دگرگون شده است. با بالا رفتن اشتغال و با گسترش تحصیلات عالی در میان زنان، هم در موقعیت اجتماعی و هم در ارزش‌ها و نگرش‌های آنان تغییراتی حاصل شده است. به نظر می‌رسد که در اثر تحولات ذکر شده گروه‌های بیشتری از زنان وارد عرصه فرهنگی جامعه شده‌اند و بر متقضایان کالاهای فرهنگی تفصیر کتاب، فیلم و نشریات افزوده شده است. از طرفی دیگر با رشد جامعه مصرفی و تکثیر شیوه‌های زندگی زنان یکی از عوامل مهمی که بر رفتارها و نگرش‌های آنان اثر می‌گذارد نحوه مصرف و سبک زندگی است. مصرف و سبک زندگی هم بر هویت و شخصیت انسان و هم بر رفتارهای او تأثیر می‌گذارد. در پژوهش حاضر نحوه و میزان مصرف کالاهای فرهنگی را که می‌تواند در زندگی زنان و ارتقای موقعیت و جایگاه اجتماعی آنها نقش تعیین کننده داشته باشد مطالعه و عوامل اجتماعی تأثیر گذار را مورد بررسی قرار داده‌ایم. روش مورد استفاده در این تحقیق، روش پیمایشی بوده است جامعه آماری زنان 20 تا 50 ساله شهرستان جهرم و حجم نمونه 390 نفر بوده است. نتایج این پیمایش نشان می‌دهد که از میان کل عوامل مورد مطالعه، سبک زندگی بیشترین تأثیر بر میزان مصرف کالاهای فرهنگی در بین زنان جامعه مورد مطالعه داشته، هر چه سبک زندگی زنان نوگراتر باشد مصرف کالاهای فرهنگی آنان بیشتر است. در میان مولفه‌های سبک زندگی ابتدا اوقات فراغت و سپس نحوه تقسیم کار در خانه با نوع و میزان مصرف کالاهای فرهنگی ارتباط داشته‌اند. پس از آن پایگاه اجتماعی، اقتصادی خانواده پاسخگویان از عوامل تأثیر‌گذار بر چند و چون مصرف کالاهای فرهنگی آنان بوده است و همچنین براساس یافته‌های بین سن و تأهل زنان و مصرف کالاهای فرهنگی آنها رابطه‌ای وجود ندارد. اشتغال و تحصیلات زنان نیز هرچند در همبستگی‌های جداگانه اولیه رابطه متوسط و معناداری را با مصرف کالاهای فرهنگی زنان نشان داده‌اند اما در مدل رگرسیونی با ورود سایر متغیرها تأثیرشان کمرنگ و بدون معنا نشده است.

چکیده هدف این پژوهش ترسیم جایگاه و منزلت زن در قرآن و عهدین می باشد. موضوعی که همیشه با افراط و تفریط هایی همراه بوده است. اگرچه تشخیص جایگاه زن در عهدین به علت ارائه ادبیات ناهمگون، مشکل به نظر می آید؛ اما با تأمل در آنها اثبات می شود که این متن مقدس برای زن، چه در محیط خصوصی و چه در حیطه اجتماعی جایگاه خاص و با ارزشی قائل است. در سفر پیدایش کتاب مقدس از مادرانی نام برده که نه تنها در محیط خانواده نقش همسری و مادری را ایفا می نمودند، بلکه هر کدام در تعالی دین و تاریخ دینی تأثیر بسزایی داشته اند و سرنوشت تاریخ را به نحوی که می خواستند و مرضی خداوند بوده رقم زدند. عده ای از زنان مانند مریم و خواهر موسی را معرفی نمود که پله های ترقی معنویت را پیموده و به مقام نبوت نائل آمده اند، گروهی مانند هاجر و دختران صلفحاد را نیز به عنوان اسوه زنان معرفی کرده است تا زنان معاصر و هر عصر دیگر با الهام از سیره آنان، راه هدایت را طی نمایند. تنها در جریان خلقت، گناه اولیه و موضوع قیمومت مرد در عهدین که بر اساس فاکتورهای خاص اعلام شده است، این جایگاه برای زن بدست نمی آید. اما قرآن کریم در همه آیات خود به نیکی از شخصیت و مقام زن سخن رانده و میان زن و مرد در موضوعات متعدد مانند خلقت، عبادت و ترقی و تعالی به سوی خداوند و همچنین پاداش و عذاب اعمال صالح و طالح، تمایزی ننهاده است. در تطبیق این دو کتاب آسمانی در اکثر موارد، همسانی به چشم می خورد فقط در مورد خلقت، گناه اولیه و فاکتورهای قیمومت مرد است که اختلاف جدی دیده می شود.

چکیده استخراج دیدگاه اسلامی در مورد تفاوت‌های جنسیتی یا برابری جنسیتی، استنباط مؤلفه‌های اصلی و متمایز دیدگاه اسلامی درباره جنسیت برای برنامه‌ریزی آموزشی از اهداف پژوهش حاضر هستند. در این پژوهش برای استنباط دیدگاه قرآن درباره تفاوت‌های جنسیتی و ملاحظه‌های آن در تعلیم و تربیت، از روش تحلیلی ـ توصیفی محتوای متن استفاده شده است و سپس یافته‌های تحقیق توسط صاحب‌نظران به کمک اجرای پرسشنامه اعتبار‌یابی شده است. پژوهشگر جهت بررسی فرضیات خود در قرآن، تفسیر‌المیزان و تفسیر تسنیم را به عنوان منابع اصلی و کتاب زن در آینه جلال و جمال را به عنوان منبع فرعی جامعه پژوهشی خود قرار داد و از آنجا که بررسی دقیق آیات قرآن با نمونه‌گیری تصادفی ممکن نیست، نمونه‌گیری هدفمند یا داورانه را در دستور کار خود قرار داد. مؤلفه‌های جنسیتی با روش‌ تحلیل محتوا از آیات قرآن استخراج و از طریق روش مثلث‌سازی صاحب‌نظران جرح و تعدیل شدند؛ سپس پرسشنامه‌ای که حاوی دلالت‌های تربیتی استنباط شده از مؤلفه‌های جنسیتی آیات قرآن بودند، تنظیم شد و در اختیار 30 نفر از صاحب‌نظران حوزه علوم تربیتی و علوم دینی قرار گرفت. ضریب پایایی پرسش‌نامه از طریق نرم‌‌افزار SPSS، 0.82 به دست آمد که مقدار آلفا قابل می‌باشد. شایان ذکر است که روایی صوری یافته‌ها نیز مورد تأیید صاحب‌نظران قرار گرفته است. مؤلفه‌های استخراج شده از دیدگاه علامه طباطبایی(ره) و آیت الله جوادی آملی پیرامون جنسیت حاکی از آن هستند که دیدگاه قرآنی تفاوت جنسیتی یا تساوی جنسیتی را به طور مطلق برنمی‌تابد. زن و مرد از دیدگاه قرآنی دو صنف از نوعی واحد هستند و لذا علاوه بر اشتراک در بسیاری از ویژگی‌های جسمی، روحی، حقوق و تکالیف دارای تفاوت‌هایی نیز در این موارد هستند. خداوند متعال هدف خود از تفاوت جنسیتی را شناختن یکدیگر و ـ نه ستم و فخر‌فروشی ـ می‌داند؛ هیچ جنسیتی بر جنس دیگر برتری ندارد مگر با تقوا‌تر باشد و این یعنی نگاه توحیدی به مرد و زن که باید مورد توجه برنامه‌ریزان آموزشی قرار گیرد.

چکیده در جامعه امروز ایران، نهاد خانواده همچنان منبع اصلی ارضای بسیاری از نیازهای افراد، اعم از نیازهای اقتصادی، اجتماعی و... بوده و منبع و مأمنی بی‌بدیل برای افراد به شمار می‌رود. چارچوب نظری تحقیق براساس تلفیقی از دیدگاه‌های مبادله، نظریه‌های همسان همسری و نظریه نیازها تدوین گردیده است. تحقیق به روش پیمایش و با استفاده از ابزار پرسشنامه صورت گرفته است. جامعه آماری تحقیق شامل دو گروه از زنان است: زنان مراجعه کننده به بهزیستی در شهرستان بابلسر و زنانی که به بهزیستی مراجعه نداشته‌اند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهند که: میزان اختلاف زنانشویی در بین 8/44 درصد کل پاسخگویان در حد پائین، 8/32 درصد آنها در حد متوسط و 4/22 درصد در حد بالا بوده است. میزان نارضایتی جنسی 3/10 درصد پاسخگویان در حد پائین، 4/53 درصد آنها در حد متوسط و 2/36 درصد در حد بالا بوده است. همچنین یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهند که هر چقدر میزان نارضایتی جنسی بیشتر بوده است. میزان اختلافات زناشویی نیز افزایش یافته است. هر چقدر اختلاف در سطح دینداری زوجین بیشتر بوده، میزان اختلافات زناشویی نیز بالا رفته است. وضعیت مالی افراد تأثیری بر میزان اختلافات زناشویی آنها نداشته است. همچنین همسانی یا ناهمسانی قومی نیز تأثیری بر میزان اختلافات زناشویی نداشته است. اجباری نمودن دوره آموزش ویژه روابط جنسی همسران برای جوانان در شرف ازدواج، برگزاری کارگاه‌های آموزشی به منظور افزایش آگاهی افراد جامعه و انتشار و پخش بروشورها و کتابچه‌های آموزشی در بین متأهلین، ایجاد و گسترش مراکز مشاوره در زمینه مسائل جنسی و اشاعه فرهنگ مراجعه به مشاور در زمینه مسائل جنسی از طریق رسانه‌های جمعی از جمله پیشنهاداتی هستند که می‌توان آنها را به منظور کاهش میزان اختلافات زناشویی در میان جامعه مورد بررسی ارائه داد.

چکیده در فصل اول کلیات و مباحث مقدماتی بحث مطرح و در فصل دوم اصول موضوعه و مبانی اسلام در مسئله زن بیان گردید و سپس در فصل سوم تحت عنوان احکام اشتغال دیدگاه اسلام در مورد زن و مسائل مرتبط با موضوعات اجتماعی و اقتصادی پیرامون او (با توجه به مبانی و اصول موضوعة فصل دوم) و در نهایت اشتغال زنان مطرح و دیدگاه‌های فقهی در این زمینه نیز بیان شد و در فصل چهارم چرایی اشتغال زنان در عصر کنونی مورد توجه قرار گرفت و در فصل پنجم آثار و پیامد‌های مثبت ومنفی اشتغال زنان در حوزة فرد اجتماع و خانواده به تفصیل مورد بحث واقع شده است و در نهایت در خاتمه با توجه به مباحث مطرح شده در فصول پنج‌گانه و دیدگاه اسلام که ماحصل آن عدم مخالفت اسلام با کار زن و فعالیت اقتصادی او و قائل شدن حق مالکیت برای آنچه که زن در اثر فعالیت اقتصادی بدست می‌آورد به صورت حکم اولیه، ابتدا به قانون اساسی و سیاست‌های کلی نظام، دیدگاه‌های مقام معظم رهبری راجع به اشتغال زنان و فعالیت‌های اقتصادی آنان پرداختیم و سپس با توجه به همه مباحث مطرح شده، راهکارهای عملی و پیشنهادهای متنوعه‌ای ارائه شد که مجموعاً شامل: 7 پیشنهاد و 5 راهکار کلی و عملیاتی و نزدیک به 20 اقدام عملی را مطرح نمودیم. سعی کردیم در ارائه پیشنهاد‌ها و راهکار‌ها واقعیت جامعه، دیدگاه‌ها و حدود و ثغور ملاحظات شرعی و قانون اساسی و سیاست‌های کلی و دیدگاه‌های مقام معظم رهبری در نظر گرفته شود تا ضمن استفاده از پتانسیل عظیم جامعة زنان جهت توسعة همه جانبة کشور اسلامی، کانون مهم و محوری خانواده دچار مخاطره و آسیب نشود و تربیت نسل‌های آینده در دامن پرمهر مادران نیز تحقق و ضمناً بانوان محترم جامعه از خدمات تخصصی مورد نیاز خود از سوی متخصصان تحصیل کردة زن بهره‌مند شده و جامعة اسلامی از حضور مؤثر زنان مؤمن در عرصه‌های مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی بهره‌مند شوند. ان شاء الله.

چکیده عده نگه داشتن زنان به دو دلیل حائز اهمیت است؛ یکی اینکه عده نگهداشتن زنان باعث جلوگیری از اختلاط انساب و آشفتگی کانون خانواده می گردد که این امر (اختلاط میاه) منشأ بروز بسیاری از شقاوت ها بوده و جامعه را به سوی تباهی می کشاند. دوم اینکه عده فرصتی است برای فراهم ساختن امکان بازگشت زوجین به نکاح، که این مسئله می تواند نقش بسزایی در سلامت جامعه داشته باشد. از سوی دیگر، احترام به خانواه و وفاداری زن به همسرش ایجاب می کند که به خاطر فوت او عده نگه دارد. در این میان، یکی از مسائل مهم جامعه امروز بحث فقهی عده است. نویسنده در پایان نامه حاضر تلاش می نماید به این سؤال پاسخ دهد که عده به عنوان یک موضوع فقهی در قرآن و روایات از چه حکمی برخوردار است؟ حکمت آن چه می باشد؟ و شامل حال چه اقسامی از زنان می گردد و شامل حال چه دسته ای از زنان نمی باشد. روش تحقیق پایان نامه کتابخانه ای است. نویسنده مطالب خود را در دو بخش کلیات و اقسام و احکام عده تقسیم بندی کرده است. بخش اول شامل فصول تعاریف و فلسفه تشریع عده می باشد. بخش دوم نیز به سه فصل عده طلاق و احکام آن، عده وفات و احکام آن و فصل ملحقات اختصاص دارد.