چکیده: این پروژه در پی پاسخ‌گویی به این سوال بوده است که کدام یک از متغیرهای رشد خود، شیوه‌های فرزند‌پروری و جنسیت، قدرت پیش‌بینی‌کنندگی بیشتری برای عزت‌ نفس دارند. به همین منظور از مقیاس عزت نفس کوپر اسمیت (1967)، پرسشنامه محیط خانوادگی نقاشیان (1358) و آزمون تکمیل جمله‌ی لوینگر و وسلر (1970) استفاده گردید. در این پژوهش با استفاده از روش آلفای کرنباخ ضرایب بدست آمده برای مقیاس عزت نفس برابر با (69/0) برای پرسشنامه‌ی محیط خانوادگی (96/0) و برای آزمون تکمیل جمله لوینگر (92/0) بدست آمد. جامعه‌ی آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع پیش‌دانشگاهی شهر شیراز در سال تحصیلی 81ـ80 می‌باشد. حجم نمونه با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای مرحله‌ای محاسبه گردید که در نهایت 240 نفر از دانش‌آموزان دختر و پسر انتخاب گردیدند. در این پژوهش جهت تعیین سهم هر یک از متغیرهای مستقل در پیش‌بینی متغیر وابسته از روش آماری رگرسیون چند متغیره استفاده گردید. نتایج حاصله با استفاده از روش آماری تحلیل رگرسیون نشان دهنده‌ی این است که بعد سردی و گرمی از قدرت پیش‌بینی کنندگی مثبت و معنی‌داری برای عزت نفس در کل گروه مورد پژوهش برخور‌دار بود. همچین بعد کنترل و آزادی در این گروه از قدرت پیش‌بینی‌کنندگی منفی و معنا‌داری برای عزت نفس برخور‌دار بود. اما متغیرهای رشد خود و جنسیت در گروه مذکور دارای قدرت پیش‌بینی‌کنندگی معنا‌داری برای عزت نفس نبودند. در گروه پسران نیز بعد سردی و گرمی دارای قدرت پیش‌بینی کنندگی مثبت و معنا‌دار و بعد کنترل ـ آزادی دارای قدرت پیش‌بینی‌کنندگی منفی و معنا‌دار برای عزت نفس بود اما رشد خود دارای قدرت پیش‌بینی‌کنندگی معنا‌داری برای عزت نفس نبود. در گروه دختران هیچکدام از متغیرهای رشد خود، سردی و گرمی و کنترل ـ آزادی دارای قدرت پیش‌بینی‌کنندگی معنا‌داری برای عزت نفس نبود. منبع/مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: پژوهش حاضر به بررسی پایانی و روایی پرسشنامه الگوهای ارتباطی (کریستینسن و سالاوی، 1984) در بین زوج هایی پرداخته که حداقل یک ساله از مدت ازدواج آنها گذشته است. تعداد آزمودنیها 400 نفر شامل 200 نفر زن و 200 نفر مرد است که از جامعه در دسترس انتخاب شده اند. در این پژوهش، روش تحقیق توصیفی و از همبستگی نیز استفاده شده است از این رو به منظور بالا بردن تعمیم پذیری، تعداد نمونه افزایش داده شد. ابزار مورد استفاده، پرسشنامه الگوهای ارتباطی ‏‎(1984,CPQ)‎‏ می باشد که پرسشنامه نسبتا جدیدی است که هدفش ارزیابی رفتار زوج ها در یک سطح دوجانبه می باشد و ارتباط همسران را در 3 مقیاس ‏‎(a)‎‏ ارتباط سازنده متقابل ‏‎(b)‎‏ ارتباط اجتنابی متقابل ‏‎(c)‎‏ ارتباط توقع/کناره گیری مورد ارزشیابی قرار می دهد. پایایی و روایی این پرسشنامه بر روی آزمودنیهای آمریکایی، آلمانی و سوئیسی تایید شده است. در پژوهش حاضر نیز پایایی و روایی رضایتبخشی بدست آمده است. همچنین در این پژوهش میان ارتباط اجتنابی متقابل و ارتباط کناره گیری/توقع با ارتباط سازنده متقابل و پرسشنامه رضایت زناشویی ‏‎ENRICH‎‏ همبستگی منفی معنی داری بدست آمد. در بررسی تفاوت میانگین های نمرات زنان و مردان در پاسخ به پرسشنامه الگوهای ارتباطی ‏‎(CPQ)‎‏ و رضایت زناشویی ‏‎ENRICH‎‏ هیچ تفاوت معنی داری بدست نیامد. منبع/مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: به منظور بررسی رابطه بین عوامل شخصیت ، سبکهای مقابله ای با سازگاری زناشویی 211 نفر از فرزندان متاهل شاهد و همسرانشان که در سالهای 76 ، 77 و 78 و نیمه اول 79 ازدواج کرده اند با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند .دراین مطالعه مقیاس سازگاری دونفره اسپانیر ، پرسشنامه سبکهای مقابله ای با تنیدگی کارور ، پرسشنامه پنج عاملی جدید شخصیت مک گری و کاستا و پرسشنامه مربوط به اطلاعات اولیه فردی و خانوادگی مورد استفاده قرار گرفت . برای بررسی روابط عوامل شخصیت سبکهای مقابله ای به عنوان متغیر های پیش بین و سازگاری زناشویی به عنوان متغیر معیار یا پیش بینی شونده از روش آماری رگرسیون یک و چند متغیره استفاده شده است. یافته های پژوهش حاضر بین عامل شخصیتی توافق هریک از زوجها باسازگاری زناشویی دیگری رابطه مثبت معنادار در سطح ‏‎(p<0/01)‎‏ بدست آمده است .همچنین مشخص شد که حدود چهار درصد از تغییرات در نمرات سازگاری زناشویی زوجها براساس نمرات همسرانشان دراین عامل شخصیتی در سطح ‏‎‎‏‏‎P<0/01‎‏ قابل پیش بینی است. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: این پژهش به بررسی رابطه بین نقش جنسیتی و سازگاری زناشوئی دانشجویان متاهل تهرانی پرداخته است .نمونه مورد نظر پژوهش که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شده اند شامل 142 زوج ( 284 نفر ) از دانشجویان متاهل مقطع کارشناسی دانشگاههای الزهرا و تهران است . ابزارهای مورد استفاده در تحقیق شامل پرسشنامه تعارضات زناشویی (MCQ ) ، پرسشنامه نقش جنسیتی بم و پرسشنامه نگرش نسبت به کار خانگی (ODL-Q) می باشد و بمنظور تجزیه و تحلیل اطلاعات حاصل از پژوهش از روشهای آماری آزمون t مستقل ، آمار توصیفی ، ضریب همبستگی و رگرسیون چند متغیری گام به گام استفاده شده است .نتایج به دست آمده نشان می دهد که بین نقش جنسیتی مردانگی در مردان و سازگاری زناشوئی آنها رابطه منفی و معناداری وجود دارد، و همچنین بین مدت ازدواج و سازگاری زناشویی زوجین ، بین سازگاری زناشویی مردان و سازگاری زناشویی زنان ، بین نگرش زنان به کار خانگی و سازگاری زناشویی زنان و مردان و بین توافق بر کارهای خانگی و سازگاری زناشویی زنان ارتباط معناداری مشاهده شد، ولی یافته های تحقیق ارتباط معناداری بین نقش جنسیتی زنانگی در زنان و سازگاری زناشوئی زوجین و بین توافق برکارهای خانگی و سازگاری زناشویی مردان نشان نداد. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: افسردگی یکی از رایج ترین انواع ناراحتی های روانی به خصوص در بین نوجوانان و جوانان است. عوامل متعددی در ایجاد افسردگی نقش ایفا می کنند که یکی از این عوامل خانواده می باشد. پژوهش ها نشان می دهند با افزایش تعارض زناشوئی، عزت نفس کودکان کاهش می یابد. کاهش سطح عزت نفس و احساس حقارتی که در پی دارد، در انواع افسردگی مشترک است. با توجه به مطالب فوق در این پژوهش رابطه بین میزان رضایت زناشویی والدین و افسردگی فرزندان نوجوان آنها مورد بررسی قرار گرفت. 200 نفر دانش آموز (100دختر و 100 پسر) از بین دانش آموزان 4 ناحیه قم که از هر ناحیه یک دبیرستان دخترانه یک دبیرستان پسرانه و از هر دبیرستان تعداد 25 نفر دانش آموز از کلاسهای اول و دوم و سوم به روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای انتخاب شده و هرکدام به فرم ؟ سئوالی پرسشنامه افسردگی بک ‏‎(BDI)‎‏ که میانگین ضریب اعتبار ان برابر 86/0 است، پاسخ دادند و والدین هر کدام از این دانش آموزان (تعداد والدین 400 نفر) نیز به فرم 47 سئوالی پرسشنامه رضایت زناشویی ‏‎Enrich‎‏ که ضریب اعتبار آن توسط سلیمانیان 95/0 بدست آمده است، جواب دادند. نتایج پژوهش که از طریق روشهای آماری ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون و آزمون ‏‎t‎‏ بدست آمد نشان می دهد که : 1- بین میزان رضایت زناشویی پدران و میزان افسردگی فرزندان پسر آنها رابطه منفی معنی داری وجود دارد. 2- بین میزان رضایت زناشویی مادران و میزان افسردگی فرزندان پسر آنها رابطه منفی معنی داری وجود دارد. 3- بین میزان رضایت زناشویی پدران و میزان افسردگی فرزندان دختر آنها رابطه منفی معنی داری وجود دارد. 4- بین میزان رضایت زناشویی مادر و میزان افسردگی فرزندان دختر آنها رابطه معنی داری وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون برای پیش بینی افسردگی فرزندان پسر از روی رضایت زناشویی پدر و مادر آنها نشان می دهد، از مجموع (1/22 درصد) واریانس افسردگی فرزندان پسر، بیشترین سهم (9/21 درصد) مربوط به رضایت زناشویی پدر و کمترین سهم (2/0درصد) مربوط به رضایت زناشویی مادر می باشد. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون برای پیش بینی افسردگی فرزندان دختر از روی رضایت زناشویی پدر و مادر آنها نشان می دهد، از مجموع (8/33 درصد) واریانس افسردگی فرزندان دختر بیشترین سهم (7/31 درصد) مربوط به رضایت زناشویی مادر و کمترین سهم (1/2 درصد) مربوط به رضایت زناشویی پدر می باشد. همچنین بین رضایت زناشویی پدر و رضایت زناشویی مادر رابطه معنی داری وجود دارد و در آزمون ‏‎t‎‏ نیز تفاوت معنی داری بین رضایت زناشویی پدر و زناشویی مادر وجود ندارد. و بین افسردگی دختران و افسردگی پسران نیز تفاوت معنی داری وجود ندارد. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: در این پژوهش برای سنجش همسازی زناشویی ، ازشکل تجدید نظر شده پرسشنامه رضایت زناشویی استفاده شد. نتایج بیانگر آنست که در گستره دلبستگی همخوانی بین سبکهای دلبستگی زوجین تایید شدتفاوت همسازی زناشویی زوجهای دلبسته ایمن در مقایسه با زوجهای ناایمن در 3 مقیاس از مقیاسهای آزمون همسازی در سطح مشاهده شد ، ولی در 9 مقیاس دیگر، تفاوت بین دو گروه از لحاظ آماری معنی دار نبود. تفاوت همسازی در زوجین ناایمن و زوجهای مختلط (یکی ایمن و دیگری ناایمن) از نظر آماری معنی دار نبود. همسازی زناشویی زوجهای دارای مهارتهای ارتباطی قوی از زوجهای دارای مهارتهای ارتباطی ضعیف ، بیشتر بود و تفاوت بین آنها از نظر آماری معنی دار بود. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: پژوهش حاضر به بررسی و مقایسه باورهای غیرمنطقی و رضامندی زناشویی در بین خانواده هایی می پردازد که زوجین آنها در دو سطح تحصیلی لیسانس و بالاتر از آن و دیپلم و پایین تر از آن می باشند. هدف کلی پژوهش بر این استوار است که به سوالاتی از این قبیل پاسخ گوید که:1- آیا میزان باورهای غیرمنطقی زوجین تحصیلکرده (لیسانس و بالاتر) با زوجین فاقد تحصیلات عالیه (دیلپم و زیر آن) تفاوت معنی داری دارد؟2- آیا میزان رضامندی زناشویی بین زوجین تحصیلکرده (لیسانس و بالاتر) با زوجین فاقد تحصیلات عالیه تفاوت معنی داری وجود دارد؟به عبارت بهتر آیا سیستم آموزشی کشور توانسته است وجه تمایزی از نظر سلامت فکر و عقاید و تعادل در نگرشها بین افراد تحصیلکرده و غیرتحصیلکرده ایجاد کند؟ و آیا نظام آموزشی در آماده سازی نسل جوان برای زندگی واقعی در برخورد علاقه با مشکلات زندگی، بخصوص زندگی زناشویی موفق بوده است؟در کنار این دو سوال، چند سوال نیز در مورد تعامل باورهای غیرمنطقی و رضامندی زناشویی در زوجین مطرح می گردد که پس از مطالعه و بررسی پیشینه پژوهش، فرضیاتی برای پاسخگویی به این سوالات تدوین گردید. گروه نمونه مورد مطالعه در این پژوهش را 74 زوج از فرهنگیان شاغل در سه منطقه 6، 10 و 11 تهران و کارگران کارخانه های سطح شهر و بیرون شهر تهران تشکیل می دهد که به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب گردیدند و سه متغیر کنترل مدت ازدواج، شغل و سطح تحصیلی نیز به شیوه ذیل کنترل شد:1- هر دو زوج شاغل می باشند (شغل دولتی)2- سن ازدواج زوجین بین 10 - 3 سال می باشد. 3- هر دو زوج مورد مطالعه در خانواده از نظر سطح تحصیلی یکسان می باشند. ابزارهای پژوهش را دو پرسشنامه تشکیل می دهند. پرسشنامه نخست، پرسشنامه رضامندی زناشویی ‏‎ENRICH‎‏ می باشد که شامل 115 سوال و 12 مقیاس می باشد که فرم کوتاه شده و 47 سوالی آن توسط سلیمانیان (1373) تهیه شده و پس از تایید اساتید محترم و اعتباریابی (با ضریب 95%) مورد استفاده پژوهش ایشان و سایر پژوهشهای پس از ایشان قرار گرفته است.پرسشنامه دوم تحت عنوان پرسشنامه باورهای غیرمنطقی ‏‎(IBT)‎‏ می باشد که توسط جونز 1968 تهیه و تدوین شده است و شامل 100 سوال و 10 خرده مقیاس می باشد. به منظور تجزیه و تحلیل داده های حاصل از اجرای پرسشنامه ها، میانگین نمرات مربوط به باورهای غیرمنطقی و رضامندی زناشویی زوجین محاسبه گردید و با استفاده از روش آزمون ‏‎t‎‏ مستقل و وابسته و آزمون همبستگی و رگرسیون و ‏‎MANOVA‎‏ این میانگینها مورد بررسی قرار گرفتند و معنی داری تفاوت آنها نیز در سطح 5 0/0 و 1 0/0 مشخص و معین گردید. نتایج پژوهش را می توان به شرح ذیل خلاصه نمود.1- بین باورهای غیرمنطقی و رضامندی زناشویی زوجین رابطه معنی دار مشاهده شد. این ارتباط در مقایسهای ‏‎T, FR,HC, EI‎‏ معنی دار و منفی می باشد. 2- بین باورهای غیرمنطقی کلی زنان و مردان تفاوت معنی داری مشاهده نشد اما دو گروه مذکور در مقیاسهای ‏‎EI, AO,PA, D‎‏ تفاوت معنی داری را از خود نشان دادند. 3- بین باورهای غیرمنطقی در دو گروه زوجین با مدرک تحصیلی یکسان و غیریکسان تفاوت معنی دار مشاهده نشد. 4- بین باورهای غیرمنطقی کلی زوجین و سطح تحصیلات آنان رابطه معنی دار مشاهده نشد اما در مقیاس ‏‎EI‎‏ زوجین، مردان و زنان گروه لیسانس به طور معنی داری میزان بیشتری را در این مقیاس نشان دادند. 5- بین رضامندی زناشویی زنان و مردان تفاوت معنی دار نبود.6- بین رضامندی زناشویی زوجین و سطح تحصیلات آنان رابطه معنی دار نبود7- بین رضامندی زناشویی زوجین با سطح تحصیلات یکسان و غیریکسان تفاوت معنی دار مشاهده نشد. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده