چکیده: زن به عنوان نیمی از پیکره اجتماع انسانی ، از شان و منزلت ویژه اي در کتاب هاي آسمانی خصوصا قرآن کریم برخوردار است . در سخنان گهر بار ائمه اطهار (ع)بارها به تبیین و روشن ساختن این جایگاه پرداخته شده است . اگر اکنون داعیه داران حقوق زنان به نام فمینیسم و غیره ، داد سخن درباره حقوق از دست رفته زنان را سر داده اند ، باید دید خالق گیتی ، در کاملترین دین آسمانی چگونه به این مساله نگریسته است . اسلام با ارایه حدودي خاص راه ترقی و تعالی همه انسان ها را فراهم آورده است . پیشرفت زنان در علوم مختلف مساله اي روشن بلکه موضوع است که بزرگان دین با بیان هاي مختلف به تشویق و ترغیب نسبت به آن پرداخته اند . حال باید دید آیا اجتهاد ، با تلاش عده اي خاص حاصل می آید ؟ سهم زنان دراین عرصه چه مقداري می تواند باشد ؟ و آیا زنان با وجود شرایط لازم می توانند رهبري جامعه اسلامی را به عهده گیرند ؟ چه دلایل و مویداتی از ناحیه شارع مقدس بر تایید مرجعیت زنان آمده است ؟ چه دلایل بر منع زنان از مرجعیت وجود دارد؟ و پرسش هایی دیگر از این قبیل . در این نوشتار سعی شده که به این سئوالات و سئوالات دیگر پاسخ داده شود . بدین منظور نخست در بخش اول کلیاتی را که به منزله مدخل بحث می باشد آورده ایم که در آن به معانی لغوي و اصطلاحی اجتهاد و مرجعیت ، پیشینه آن ، منابع اجتهاد ، تقسیمات اجتهاد و مقدمات و شرایط اجتهاد و مرجعیت ، و بحث مرجعیت و فتوا و مرجعیت و زعامت و رهبري زنان ، پرداخته شده است . در بخش دوم ، اجتهاد و مرجعیت زنان در مقام فتوا مورد بررسی قرار گرفته است که ابتدا به پیشینه بحث اجتهاد زنان و نمونه هاي تاریخی آن و توانایی و قابلیت زنان براي پیشرفت در همه علوم از جمله فقه و اصول و جایز نبودن تقلید زن مجتهده از دیگر پرداخته اند شده و سپس مرجعیت زنان و ادله جواز مرجعیت آنان و همچنین ادله عدم جواز مرجعیت زنان مورد بررسی قرار گرفته است و در پایان از دید گاه هاي فقهاي شیعه و سنی درباره مرجعیت زنان سخن به میان آمده است. بخش سوم و آخرین بخش ، درباره مرجعیت و زعامت زنان می باشد که در آغاز ، به تبیین ولایت و رهبري در عصر غیبت و سپس به ادله اثبات ولایت فقیهان پرداخته شده و پس از آن سخن از شرایط ولی فقیه و رهبر به میان آمده و در پایان شرط ذکوریت ولی فقیه مورد بررسی قرار گرفته است. منبع/مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: تحولات سریع و پیچیده و تشویش¬ها، اضطراب¬ها، حیرت¬ها و سرگردانی¬ها و ابهامات دوران نوجوانی و جوانی، موجب شده است که این سنین را با ویژگی هایی همچون انتقال، تغییر، هویت یابی، هراس، آرمان گرایی و تشنج زایی، معرفی نمایند. اتخاذ راهکارهایی برای آرامش بخشی و غلبه بر التهابات این دوران، به خصوص در میان دختران که دارای حساسیت و شکنندگی بیشتری در ناحیه جسم و روان هستند، ضرورتی است که متوليان تربیتی را به تأمل و تعمق وا می دارد. نویسندۀ پژوهش حاضر با استفاده از روش کتابخانه ای و نیز با بهره گیری از داده ای میدانی که از طریق جامعۀ آماری400 نفره ای از دانش آموزان مقطع متوسطه شهرستان دزفول حاصل گردیده است، در صدد اثبات آثار فردی و اجتماعی دعا بویژه در کاهش اضطراب دختران نوجوان و جوان برآمده است و از مجموع تحقیقات خویش چنین نتیجه گرفته است: جوانانی که به دعا و نیایش و ارتباط با خالق هستی می پردازند نسبت به افرادی که ارتباط کمتری با خداوند متعال برقرار ساخته اند، اضطراب کمتری دارند. نیایش و دعا، عامل موثری برای حل و درمان مسایل تربیتی و پرورش جوانان و بهبود اختلالات اضطرابی و بیماری های روانی آنان است. دعا درمانی، در تصحیح رفتارهای فردی و اجتماعی و اصلاح مفاسد اجتماعی موثر بوده و در نوع نگاه آنان به اتفاقات و رخدادها موثر است. از نکات جالب توجه در میان یافته های این تحقیق، اعتقاد و باور قلبی 90 درصد از پرسش شوندگان به دعا و علاقۀ ویژه 92 درصد آنان به خلوت با پروردگار است. همچنین 86 درصد از این دانش آموزان، از موثر بودن دعا در کاهش اضطراب سخن گفته و 80 درصد از آنان، از تأثیر دعا در اتخاذ تصمیم های عاقلانه و به دست آوردن کرامت نفس در لحظات استرس آلود، خبر داده‌اند. منبع/مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: شارع مقدس با تأکید ویژه اي که بر تشکیل خانواده و حفظ آن دارد، به منظور رضایت زوجین از زندگی مشترك حقوقی را در روابط زناشویی براي زن و شوهر در نظر گرفته است. از آنجا که زن رکن اساسی استحکام خانواده است، عدم رضایت او در زندگی زناشویی به تزلزل پایه هاي این بنا منجر می شود، که امروزه نیز یکی از عوامل افزایش طلاق، همین عدم رضایت زوجین از روابط جنسی است. در پژوهش حاضر با بررسی متون فقهی امامیه، حقوق جنسی زوجه، از جمله: حق ممانعت از کامجویی شوهر از دبر، حق قسم، حق ممانعت از عزل کردن شوهر، حق مواقعه، حق عدم تمکین در ایام قاعدگی، حق تعیین کیفیت تمکین در عقد موقت، مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفته است. به عنوان نتیجه می توان گفت که اگرچه در منابع غالباً بحث تکلیفی بودن این امور مورد بحث قرار می گیرد، اما این موارد تنها جنبه تکلیفی ندارند و می توان با نگاهی دیگر بر این امور، برخی از آن ها را جزء حقوق زوجه دانست و در نهایت گفت که زن نیز در این روابط داراي حق بوده و براي رعایت این حقوق توسط شوهر نیز، ضمانت هایی در نظر گرفته شده است. منبع/مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: هدف این تحقیق، بررسی عوامل مؤثر بر سازگاری زناشویی در شهر شیراز است. مبنای این پژوهش، براساس مطالعات محققین پیشین و بررسی نظریات موجود بوده و جهت تبیین مسئله سازگاری زناشویی از نظریه‌های کنش متقابل نمادی و مبادله که در سطح خرد می‌باشند، استفاده شده است. سپس نمونه‌ای مرکب از 577 نفر از زنان متأهل ساکن شهر شیراز، با روش نمونه‌گیری تصادفی قشر بندی شده انتخاب و داده‌ها بوسیله پرسشنامه‌ای که حاوی سنجش نگرش زنان توسط طیف لیکرت بود، گرد‌آوردی شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها در دو سطح دو متغیره و چند متغیره انجام شد و نتایج بدین شرح بوده است: در تجزیه و تحلیل دو متغیره، متغیر‌های سن زن، سن شوهر، سن زن هنگام ازدواج، تعداد فرزند، تفاوت سنی زوجین، تحصیلات مرد، تحصیلات زن، منزلت شغلی مرد، اشتغال زن، محل تولد زوجین، ازدواج مجدد زوجین، نحوه آشنایی با همسر و نسبت خویشاوندی رابطه معنی‌داری با متغیر وابسته (سازگاری زناشویی) نشان داده‌اند. در تجزیه و تحلیل چند متغیره که با استفاده از رگرسیون مرحله به مرحله انجام گرفت، متغیرهای تحصیلات مرد، تعداد فرزند، منزلت شغلی مرد، تفاوت سنی زوجین، رابطه معنی‌دار داشته و 28 درصد از تغییرات را نشان می‌دهند. منبع/مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: این پژوهش تحت عنوان بررسی علل خانوادگی، اجتماعی فرار دختران 20ـ14 سال از منزل انجام شده است. جامعه‌ آماری پژوهش، دخترانی است که به علت فرار از خانه و از تیر‌ماه تا شهریورماه سال 1379 در اقامتگاه موقت وابسته به نیروی انتظامی، خانة ریحانه و مراکز (امیدوار، ارشاد، آصف) وابسته به سازمان بهزیستی در شهر تهران نگهداری می‌شدند. تعداد یکصد نفر از این دختران فراری که مرتکب بزه نشده بودند به روش نمونه‌گیری تصادفی در دسترس به عنوان نمونة تحقیق انتخاب گردیدند. روش پژوهش به صورت میدانی و از نوع توصیفی معطوف به گذشته است. برای جمع‌آوری اطلاعات از روش مشاهده، مصاحبه و پرسش‌نامه استفاده شده است. داده‌ها به صورت فراوانی بوده که پس از استخراج با روش آماری (x2) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌اند. با توجه به اهداف و سؤال‌های پژوهش 12 فرضیه بر مبنای متغیرهایی چون ویژگی‌های دموگرافیک، تعداد افراد خانواده، میزان تحصیلات، موفقیت تحصیلی، از هم گسیختگی خانواده، رضایت‌مندی از خانواده، احساس تعلق و وابستگی عاطفی با اعضای خانواده، نحوة نظارت والدین، چگونگی گذراندن اوقات فراغت و رضایت‌مندی از موقعیت خود در اجتماع و سطح تحصیلات والدین طرح گردید که به جز رابطة بین سطح تحصیلات والدین و فرار دختران فراری، سایر فرضیه‌ها پذیرفته شد. منبع/مرکز تحقیقات زن و خانواده