چکیده: سقط جنین از موضوعاتی است که دیدگاه اسلام در مورد آن با دیدگاه غرب دارای تفاوت اساسی می‌باشد. در حالی که غرب به بهانه آزادی و تساوی زن و مالکیت او بر بدن خود سقط جنین را مجاز و مباح می‌داند. در نگرش اسلام حیات بشری از لحاظ انعقاد نطفه و حتی پیش از آن مورد توجه و حمایت قرار گرفته است که دستورات و احکام متعدد شرع در این زمینه دلالت بر آن دارد. سقط جنین دارای ابعاد مختلف اجتماعی، پزشکی، جامعه‌شناسی، روانشناسی می‌باشد در این رساله تنها به بحث فقهی و حقوقی آن می‌پردازیم. بحث ادامه اثبات حکم شرعی سقط جنین در کتب فقهی قدما مطرح نگردیده است. هر چند از کلمات آنها برداشت می‌شود که قائل به حرمت سقط بوده‌اند، اما دلایل اثبات حکم شرعی آن مورد بحث قرار نگرفته است. در این رساله ادله اثبات حکم شرعی سقط جنین به طور مبسوط مورد بررسی قرار گرفته و علاوه بر روایات به بررسی دلالت برخی آیات قرآن مجید که کمتر مورد توجه واقع شده می‌پردازیم و در ادامه به آراء فقها اهل سنت در این مورد اشاره می‌شود. پس از اثبات حکم شرعی بحث مهم کیفر سقط جنین و همچنین موضوع ثبوت قصاص در سقط جنین عمدی را مورد بحث و بررسی قرار می‌دهیم. امروزه با گذشت زمان و پیشرفت دانش، پرسش‌های جدیدی در زمینه سقط جنین بر فقها عرضه و خواستار پاسخگویی فقه شده‌اند. این مسائل نوپیدا بوده و به جهت عدم ابتلاء مردم در کتب فقهی قدما مطرح نشده است. بحث سقط جنین در صورت تهدید جان یا سلامت مادر، سقط جنین بیمار یا ناقص‌الخلقه، سقط جنینی که یقین به مرده متولد شدن آن وجود دارد، سقط حمل نامشروع و... از این قبیل مسائل است که در این نوشتار سعی در بررسی و بیان حکم شرعی آن طبق اصول و موازین فقهی داریم. در پایان این نوشتار موضوع جرم سقط جنین را از منظر قانون و حقوق جزا مورد بررسی قرار می‌دهیم و ضمن بررسی وضعیت آن در کشور‌های مختلف، نحوه قانونگذاری را در این خصوص در قبل و بعد از انقلاب اسلامی در ایران به همراه آخرین تغییرات بیان می‌نماییم. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: یکی از معضلات مهم امروز خانواده‌ها و جوامع حتی جامعه‌های اسلامی سقط بیش از حدّ جنین است. از آن‌جا که بعضی از انسان‌های خود‌خواه و جاهل، توجهی به بچه‌دار شدن خود ندارد و بعد از اطلاع از وجود جنین سعی می‌کنند خود را از این مسئولیت برهانند، بنابراین به گمان خود به آسانترین راه ـ با این که راه حرام و زشت و پستی است ـ می‌گرایند و بدون کوچکترین احساس ناراحتی اقدام به سقط جنین می‌کنند. در این تحقیق بَنا بر این است؛ تعریف بسیار دقیق از مراحل رشد جنین حتی به صورت روز‌ به روز و هفته به هفته ارائه گردد و جنین از نظر شکل و اندازه و اندام‌ها، به نمایش گذاشته شود، سپس به بیان مسایل فقهی، حقوقی و اخلاقی سقط پرداخته شود و دیدگاه‌های عالمان دینی را در این زمینه بیان کرده و از مشکلات جنین ناخواسته و عقب‌ماند مطالبی را تقدیم و در نهایت به سؤالات سقط جنین پاسخ داده شود. قابل ذکر است که امروز سقط درمانی در میان جوامع علمی و غیر‌علمی زیاد مطرح می‌شود و در این تحقیق سعی می‌شود مسایل آن را با دیدگاه اسلام تطبیق داده و مورد‌های قابل قبول ذکر شود، امید است ان شاء الله مورد قبول درگاه خداوند متعال قرار گیرد و رضایت حضرت حق را به دنبال داشته باشد. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: طفل، تحت ولایت قهری پدر و جد پدری خود، می‌باشد و همچنین است، غیر‌رشد یا مجنون، در صورتی که عدم رشد یا جنون او، متصل به صغر باشد، و عقد ازدواج، با اجازه پدر یا جد پدری و به شرط رعایت مصلحت مولی علیه، صحیح می‌باشد و در صورتی که عدم رشد یا جنون، متصل به صغر نباشد، در صورتی که ازدواج، ضرورت داشته باشد و به مصلحت باشد، ولی عقد، حاکم است. همچنین ولایتی برای پدر و جد پدری و حاکم، بر عقد ازدواج پسر رشید و دختر ثیب رشیده، ثابت نمی‌باشد و در مورد باکره رشیده، به نظر می‌رسد، قول به استقلال باکره رشیده، از ادله استفاده می‌شود، زیرا روایات، متضافر هستند و دلالت بر استقلال باکره رشیده، دارند، و این روایات اطلاق روایاتی را که ولی را مستقل می‌داند و برای دختر هیچ حقی

چکیده: تاریخچه بحث از احکام اختصاصی زنان و بررسی حقوق و تکالیف شرعی ایشان، قدمتی هم‌تراز با فقه و فقاهت دارد؛ ولی با این همه، کمتر به عنوان موضوعی مستقل با رویکرد به تمامی ابواب فقه (از کتاب طهارت تا کتاب دیات) و استخراج کلیه احکام اختصاصی ایشان و احصاء آن‌ها در یک کتاب، مورد نظر و توجه قرار گرفته است. از این رو، نویسنده در پایان‌نامه‌ی حاضر علی‌رغم وجود کلیه احکام اختصاصی زنان در ابواب متفاوت فقه، به جمع‌آوری این احکام به روش کتاب‌خانه‌ای اقدام نموده است. بدین منظور پس از پرداختن به کلیات موضوع در بخش اول، چهار بخش بعدی پایان‌نامه را به سبک کتاب شرایع الاسلام، محقق حلی به ترتیب به بخش‌های عبادات، معاملات، ایتاعات و نهایتاً احکام و سیاسات اختصاص داده است. نتایج محتویات پایان‌نامه حاکی از وجود تفاوت در احکام شرعی زنان می‌باشد ولی نکته‌ی حائز اهمیت اینکه این موارد صرفاً تفاوت است و نه تبعیض؛

چکیده: در حقوق کیفری اسلام که نشأت گرفته از قر‌آن کریم و احادیث وارده از طرف معصومین علیهم‌السلام می‌باشد بر خویشاوندی و قرابت آثاری بار شده است. قانونگذار اسلامی که همه را در پیشگاه قانون مساوی تلقی می‌کند گاها به خاطر وجود علقه قرابت بین مجرم و بزه‌ دیده قانون را عوض کرده در برخی موارد به تشدید مجازات و در برخی به تخفیف و گاها نیز به معافیت از مجازات قائل شده است. مثلاً در خصوص جرم منافی عفت «زنا» اگر مرتکب این جرم از اقارب باشد قانونگذار اسلامی مجازات سختی را برایش مقرر نموده است و این تشدید دارای حکمت‌های فراوانی نیز می‌باشد. منتها در برخی موارد همین قانونگذار با توجه به مصالح و حکمت‌های موجود مرتکب برخی جرایم را «در صورتی که خویشاوند باشد»‌ معاف از مجازات دانسته است که می‌توان به قصاص، جرم ربا‌خواری، خوابیدن زیر یک لحاف و جرم سرقت اشاره نمود. گرچه در تفصیل و بیان این موارد ابهامات و سوالات فراوانی نیز وجود دارد. دلایل این نوع مقررات متفاوت، عمدتاً قرآن کریم و روایات معصومین و گاها اجماع فقها می‌باشد با اینکه نظرات مشهوری در مسائل مطرح شده وجود دارد ولی در بررسی برخی موارد و با امعان نظر بیشتر می‌توان گفت اقوال و نظرات غیر مشهور و گاها مطرود متقن‌تر به نظر می‌رسد. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده