چکیده: این پژوهش شیوه‌های حل و پیشگیری مشکلات خانوادگی و زناشوئی را از دو دیدگاه اسلامی و خانواده درمانی شناختی رفتاری بررسی می‌کند و به دنبال تبعیین تفاوت‌ها و شباهت‌های این دو دیدگاه در مبانی و روش‌ها است. هدف این تحقیق روشن کردن زمینه‌های استفاده از روش‌های علمی با پایبندی به مبانی اسلامی است این پژوهش در دو حوزه روانشناختی و اسلامی به تحلیل و بررسی‌های می‌پردازد که در دو روش مبتنی است روش اول تحلیلی تاریخی که سعی دارد با توجه به منابع فارسی در خانواده درمانی مبانی و شیوه‌های رویکرد درمان شناختی رفتاری خانواده را تبیین کند و در بخش اسلامی سعی بر آن است که برداشت‌ها و روش تفصیلی و اجتهاد مصطلح در حوزه‌های علمیه شیعه مبتنی گردد. این تحقیق پس از بررسی ریشه‌های اختلاف خانوادگی به ارائه راه‌های پیشگیری و حل آن در دیدگاه اسلام پرداخته است در راه‌های پیشگیری توجه به همسر‌گزینی مناسب، مشاوره در ازدواج، آموزش روانشناختی و اسلامی زوجین و رعایت مرزها و حدود اسلامی در خانواده بیان شده است در راه‌حل‌ها نیز تعهد نسبت به سلسله مراتب تصمیم‌گیری در خانواده، توجه به اصل مشورت و کسب توافق و اصل حکمت بیان شده است. خانواده درمانی شناختی رفتاری مشکلات را در برقراری ارتباط و روش‌های حل مسئله و شناخت‌های نادرست و ناکارآمد می‌داند. درمان این مشکلات نیز با تغییر رفتار‌ها، تعامل‌ها و نگرش‌های اعضاء خانواده تحقق می‌یابد و فنون درمانی نیز عبارت است از: تمرکز بر اسناد‌ها، اصلاح عمیق‌تر تحریف‌های شناختی شناسائی و اصلاح می‌گردد سپس بررسی دو دیدگاه در مبانی اهداف تشکیل خانواده روش‌های پیشگیری و حل اختلاف خانوادگی پرداخته شده است. به نظر می‌رسد ترکیبی از آموزه‌های اسلامی با فنون شناختی رفتاری باعث شود درمان خانواده مؤثر‌تر گردد. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: قصاص به عنوان یکی از مجازات‌های اصلی در فقه جزایی اسلام، نقشی بسیار مهم و حیاتی در ابعاد جامعه‌ای امن و کاهش آمار جرایم تجاوز به تمامیت جسمانی افراد ایفا می‌کند و قصاص مرد در برابر زن یکی از مصادیق آن است. اگر چه همواره این موضوع در متون فقهی مورد بحث بوده است؛ لیکن برخی از زوایای آن به‌گونه‌ای شایسته و بایسته مورد مطالعه و بررسی علمی قرار نگرفته است و دست‌خوش غفلت شده است. به ویژه آن‌که مطالعه همه‌جانبه و تطبیقی (تطبیقی بین فقه امامیه و اهل سنت) موضوع قصاص مرد در برابر زن با نگاهی به قانون مجازات اسلامی و بررسی چالش‌ها و پاسخ به شبهات فراروی آن در تحقیقی مستقل، ضرورت این تحقیق را افزون می‌نماید. از آن‌جایی که مسأله قصاص مرد در مقابل زن از جمله مباحثی است که در متون قدیم و جدید فقهی، حتی متون غیر‌فقهی (حقوقی) جدید، فراوان مورد بحث قرار گرفته است، در نوشتار حاضر این موضوع به اختصار مورد مطالعه قرار می‌گیرد و به مباحثی نظیر تفاوت زن و مرد در حقوق کیفری اسلام و فلسفه آن و امور پیرامونی قصاص مرد در مقابل زن توجه بیشتری خواهد شد. تلاش بر این است با نگاهی گذرا به مواد قانونی مربوط از قانون مجازات اسلامی، موارد نقص یا خلا و یا تعارض قانون مذکور با فقه جزایی اسلام تذکر و پیشنهاد اصلاحی ارایه گردد. همین‌طور، در بخش پایانی تحقیق شبهات رایج در موضوع مورد بحث، طرح و پاسخ داده خواهد شد. از نظر فقه جزایی اسلام زن و مرد در جرایم عمدی علیه تمامیت جسمانی یک‌دیگر در اصل مجازات قصاص مشترک هستند، لیکن قصاص مرد در مقابل زن در جرمی که منجر به سلب حیات زن می‌شود یا در جرایم کمتر از سلب حیات در صورت رسیدن دیه صدمه به یک سوم دیه کامل، مشروط به پرداخت مازاد دیه خواهد بود. گفتنی است در این قبیل جرایم، ولی دم یا قربانی جرم از ابتدا مخیر بین تقاضای قصاص و دیه است و در صورت اقتضای مصلحت حکومت می‌تواند مازاد دیه را برای تحصیل شرط قصاص از سوی ولی دم یا قربانی جرم بپردازد. فلسفه این تفاوت را نیز باید در مجموعه نظام حقوقی اسلام جستجو کرد؛ نظام جامعی که دارای اجزایی هماهنگ و مکمل نسبت به یکدیگر است. این تفاوت به جهت وظایف اقتصادی و نقش‌های خانوادگی و اجتماعی است که در نظام حقوقی اسلام برعهده مرده گذاشته شده است. در بخش نخست این تحقیق به مفاهیم و امور کلی درباره قصاص توجه می‌شود؛ در بخش دوم، مجازات جرایم عمدی بر ضد تمامیت جسمانی زن از سوی مرد و مباحث پیرامونی آن مورد مطالعه و بررسی قرار می‌گیرد و در بخش پایانی به بررسی و تحلیل شبهات مطرح درباره این موضوع خواهیم پرداخت. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: بررسی نقطه نظر اسلام در خصوص قضاوت زنان و دلایل جواز یا عدم قضاوت آنان، امری ضروری به نظر می‌رسد. نویسنده، پایان‌نامه‌ی حاضر را با هدف بررسی اقوال فقها در خصوص قضاوت زنان، به رشته تحریر درآورده تا از این رهگذر با بیان نظرات و استدلالات علماء، ادله‌ی جواز و عدم جواز قضاوت زنان در اسلام را مورد مداقه قرار دهد. مهم‌ترین نتیجه این پایان‌نامه که به روش کتاب‌خانه‌ای انجام شده است بدین شرح است: با توجه به ویژگی‌های زنان و جایگاه قضاوت در اسلام و اختیارات و وظایف سنگین قضات، به راحتی می‌توان گفت که به دلیل ارتباط تکوین و تشریع، زنان باید از تصدی مسئولیت قضاوت برکنار باشند. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده

چکیده: موضوع این پایان‌نامه عبارت است از: عیوب فسخ نکاح در نگاه فقه و حقوق در این گفتار یکی از اسباب انحلال عقد نکاح که عبارت است از عیوب موجبه فسخ نکاح یا تکیه بر منابع اصیل و معتبر فقهی و کتب حقوقی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است هدف اصلی در این تحقیق یافتن این سؤال اساسی است که آیا عیوب موجب فسخ نکاح حصری است یا تمثیلی به تعبیر دیگر عیوب موجب فسخ نکاح منحصر در عیوب احصاء شده در فقه و قانون است یا اینکه عیوب منصوصه به عنوان نمونه و تمثیل در منابع فقهی ذکر شده‌اند و می‌شود در عیوب و امراض مشابه این عیوب قائل به فسخ نکاح شد. مثلاً اگر یکی از زوجین به بیماری‌هائی از قبیل سرطان و ایذر و صرع و هپاتیت و تالاسمی مبتلا شود طرف مقابل می‌‌تواند نکاح را بواسطه این عیوب فسخ نماید یا خیر؟

چکیده: بحث پیرامون نظریه «بلوغ دختران در نُه سالگی» چندی است که مورد توجه بیشتر محافل علمی قرار گرفته و مقالاتی نیز در این خصوص منتشر شده است. این بحث در گذشته و قبل از پیروزی انقلاب اسلامی نیز مطرح بود، ولی با پیروزی انقلاب اسلامی و منطبق گردیدن قوانین مدنی و جزایی با مقررات شرع به شکل عریصه‌ای در حقوق ما جلوه‌گر شد و فقها و حقوق‌دانان به آن بیشتر توجه کردند. حکم «بلوغ دختران در نُه سالگی» که همه فقهای بزرگ متأخر آن را پذیرفته‌اند در گذشته نیز در ذهن عامه مردم مورد سؤال و برای اهل دیانت مسئله‌ساز بوده است. علت الزام دختر بچه‌های نُه ساله به عبادات، به‌ویژه روزه و حکم به وجوب پوشیدگی دخترانی که هنوز هیچ اثری از بلوغ طبیعی و جاذبه‌های جنسی در آنها به چشم نمی‌خورد، از سؤال‌های