سن بلوغ دختران

پنج شنبه, 29 بهمن 1394 ساعت 00:00

نوشته شده توسط مدیر2

اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم
چاپ
پست الکترونیکی
اضافه کردن دیدگاه جدید

چکیده: بحث پیرامون نظریه «بلوغ دختران در نُه سالگی» چندی است که مورد توجه بیشتر محافل علمی قرار گرفته و مقالاتی نیز در این خصوص منتشر شده است. این بحث در گذشته و قبل از پیروزی انقلاب اسلامی نیز مطرح بود، ولی با پیروزی انقلاب اسلامی و منطبق گردیدن قوانین مدنی و جزایی با مقررات شرع به شکل عریصه‌ای در حقوق ما جلوه‌گر شد و فقها و حقوق‌دانان به آن بیشتر توجه کردند. حکم «بلوغ دختران در نُه سالگی» که همه فقهای بزرگ متأخر آن را پذیرفته‌اند در گذشته نیز در ذهن عامه مردم مورد سؤال و برای اهل دیانت مسئله‌ساز بوده است. علت الزام دختر بچه‌های نُه ساله به عبادات، به‌ویژه روزه و حکم به وجوب پوشیدگی دخترانی که هنوز هیچ اثری از بلوغ طبیعی و جاذبه‌های جنسی در آنها به چشم نمی‌خورد، از سؤال‌های

بسیار مطرح بود و گاه اعتراضات محافل غیر‌مذهبی و حتی استهزای آنان را نیز به دنبال داشت. البته باید به یاد آورد که در گذشته سن ازدواج دختران پایین بوده و اقتدار شرعی و عرفی پدر به او این اجازه را می‌داد که دختر خود را در نُه سالگی و حتی زودتر از آن به عقد دیگری درآورد و طرح برخی مسائل صدور فتاوی در مورد «بلوغ دختران در نُه سالگی»، «جواز دخول به دختر بچه نُه ساله و عدم ضمان شوهر در صورت افضا» یا «عدم قابلیت دختر بچه نُه ساله برای ایفای نقش یک زن در خانه» گویای همین امر است. البته با تدوین قانون مدنی و عدم پذیرش این احکام در زمان رژیم سابق، فتاوای مربوط عملاً در عرصه روابط اجتماعی و قوانین حقوقی و جزایی متروک مانده و فقط در عبادیات و احکام فردی مورد تبعیت متدینین قرار می‌گرفت. اما امروزه ما با مشکل نظری و اجرای این فتاوی در عرصه‌های مختلفی روبه‌رو هستیم. تحلیل عقلانی بسیاری از احکام متفرع بر نظریه «بلوغ دختران در نُه سالگی» امکان ندارد و مدافعان این نظریه چاره‌های جز تعبدی دانستن این حکم نمی‌بینند. به راستی دفاع عقلانی از اجرای کامل حدود بر دختر بچه‌هایی که به وضوح می‌توان دید که به بلوغ عقلانی و جسمانی نرسیده‌اند، یا از حکم به جواز دخول و مقاربت با دختر‌بچه نُه ساله‌ای که هیچ گونه آمادگی جنسی ندارد و عدم ضمان شوهر در صورت بروز عیب و... بسیار مشکل است، به ویژه اگر به این نکته التفات کنیم که این احکام اختصاص به عصر ما و کشور جمهوری اسلامی ندارد، بلکه در همه اعصار و در کلیه مناطق جغرافیایی لازم‌الاتباع است، و لو اینکه بلوغ جنسی دختران مدت‌ها پس از نُه سالگی، مثلاً هفده سالگی یا سنین بالای 14 سال، به وقوع بپوندد. اما حق این است که برای بسیاری از این مشکلات و سؤالات حتی با پذیرش این نظریه نیز می‌توان پاسخی ارائه کرد بعلاوه همه معضلات مربوط منشأ نظری نداشته و گاه ریشه در سوء برداشت‌ها و ضعف در اجرا دارد. بحث‌ها و اعتراض‌هایی که در خصوص الزام دختران به عباداتی مانند نماز و روزه یا در مورد لزوم تستر و رعایت حجاب یا درباره سن ازدوج طرح می‌شود، چنین وضعیتی دارد و عمدتاً برخاسته از برداشت‌های نادرست و برنامه‌ریزی‌های ناصحیح می‌باشد. در این بررسی عمدتاً به مبانی بحث فوق پرداخته شده است و در این باره ابتدا با نگاهی تاریخی، سیر تطور آرای فقهای شیعه در مورد سن تکلیف بیان گردیده و سپس نظریات علمای اهل سنت بررسی شده است. پس از بررسی تاریخی و تطبیقی مطلب و طرح ادله مورد استناد فقها نظریه مشهور «بلوغ دختران در نُه سالگی» و همچنین سه رأی دیگر فقهی نقد گردیده و سرانجام نظریه دیگری در مورد بلوغ دختران ارائه شده است. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده