چکیده
پس از ورود تکنولوژی­های نوین کمک باروری به عرصۀ علم، مباحث اخلاقی فراوانی طرح شد که یکی از آنان رازداری در اهدای گامت یا جنین است. رویکرد کشورها در بحث اهدای ناشناس گامت یا جنین، متفاوت است. برخی کشورها، رازداری را مجاز دانسته‌اند و بعضی دیگر غیرمجاز. مخالفان با ارائه دلائلی چون حق کودک برای دانستن، لزوم آگاهی از پیشینۀ پزشکی، جلوگیری از زنای محارم، کاهش سطح اطمینان میان والدین و فرزندان، ایجاد مشکلات هویتی برای کودک، مقایسه میان قوانین فرزندخواندگی و قوانین مربوط به آن مخالفت خود را با این مسأله اعلام می‌کنند. موافقان نیز با دلائلی چون عدم اهمیت روابط ژنتیکی، حمایت از واحد خانواده، حمایت از کودک و والدینش در برابر عکس­‌العمل­‌های منفی جامعه، تخریب روابط والدین فعلی و کودک، حق آزادی تولیدمثل و حق حریم خصوصی، نگرانی از ایجاد اشکال جدید خانواده، ایجاد نظام تربیتی واحد برای کودک و عدم ایجاد استرس برای کودک در رابطه با دانستن منشأ ژنتیکی­ا­ش، بر جواز آن تأکید دارند.
 
این مقاله به روش کتابخانه­‌ای و با بررسی منابع فارسی و انگلیسی تدوین شده است.
کلیدواژگان:رازداری؛ اهداکننده؛ گیرندگان؛ اهدای گامت؛ اهدای جنین و کودک

نویسندگان:فائزه عظیم‌زاده اردبیلی؛ محدثه معینی فر

مقاله 3، دوره 2، شماره 3، تابستان 1390

چکیده
هدف اصلی این پژوهش، بررسی رابطۀ بین باورها و انتظارهای جنسیتی معلمان زن با یادگیری کلامی، ریاضی و اجتماعی دانش‌آموزان شهر اصفهان در سال تحصیلی 90- 89 است. روش پژوهش، توصیفی ـ هم­بستگی و جامعۀ آماری 184 نفر از معلمان زن شهر اصفهان‌اند که با روش تصادفی انتخاب شده‌­اند. برای گردآوری داده­‌ها، از دو ابزار استفاده شده است. ابزار اول،  معدل دانش‌­آموزان در سه یادگیری کلامی و ریاضی و اجتماعی و ابزار دوم، پرسش­نامۀ محقق ساخته بوده‌است.  ضریب پایایی پرسش­نامۀ باور جنسیتی 88/0 و پایایی پرسش­نامۀ انتظار جنسیتی 96/0 به دست آمده است. نتیجه­‌ها نشان می­‌دهد بین باورهای جنسیتی معلمان و یادگیری کلامی و ریاضی دانش­‌آموزان، رابطۀ معنادار وجود ندارد، اما بین باور جنسیتی معلمان با یادگیری اجتماعی، رابطۀ معنادار وجود دارد. میان انتظارهای جنسیتی و یادگیری کلامی و اجتماعی رابطۀ معنادار وجود ندارد، اما بین انتظارهای جنسیتی معلمان و یادگیری ریاضی رابطۀ معنادار وجود دارد که با افزایش انتظار جنسیتی معلمان یادگیری ریاضی دانش­‌آموزان افزایش می­یابد.
کلیدواژگان:باور جنسیتی؛ انتظار جنسیتی؛ یادگیری کلامی؛ یادگیری ریاضی؛ یادگیری اجتماعی

نویسندگان:فاطمه السادات موسوی ندوشن؛ مصطفی شریف؛ سید ابراهیم میرشاه جعفری

مقاله 4، دوره 2، شماره 3، تابستان 1390

چکیده
فمنیسم یکی از مباحث بحث انگیز عصر حاضر است که در دهۀ اخیر، در نقش‌های فردی و خانوادگی، اجتماعی زنان، تحولات گسترده‌ای را سبب شده‌است. نظام فکری فمنیسم، تأثیرات و پیامدهای نامطلوبی بر بنیان خانواده وارد کرده که باعث اضمحلال این نهاد شده است. از آن‌جا که یکی از روش‌های آسیب‌شناسی جریان‌های فکری، بررسی تبعات و تاثیرات آن‌هاست؛ بنابراین در مقالۀ حاضر، مهم‌ترین پیامدهای اخلاقی فمنیسم در وضعیت جوامع غربی و بازتاب آن در خانواده با روش توصیفی ـ تحلیلی نقد و بررسی می‌شود  و سرانجام، با هدف احیای نظام فکری اسلام، به‌منزلۀ الگوی مطلوب زندگی اسلامی ـ ایرانی، راهبرد و راهکارهایی ارائه می‌شود؛ چرا که متأسفانه روح حاکم این‌گونه تفکرات، به کشور ما رسوخ کرده است. بنابراین، منظور از پیامدهای فمنیسم در این مقاله، تحولات و تغییراتی است که پس از شکل‌گیری فمنیسم در نحوۀ زندگی فردی و خانوادگی و اجتماعی زنان مشهود است و به فمنیسم نسبت داده می‌شود.  دستاوردهای فمنیسم، پیامدهایی چون انقلاب جنسی، ترویج هم‌جنس‌گرایی، خانواده‌ستیزی، تحقیر مادری و تأکید بر سقط جنین، سقوط حجاب و عفاف و انکار ارزش‌های اخلاقی را در پی دارد.
کلیدواژگان:نظام فکری فمنیسم؛ پیامدهای اخلاقی؛ خانواده ستیزی؛ انقلاب جنسی؛ نظام فکری اسلام؛ راهبرد

نویسنده:مریم مهاجری

مقاله 5، دوره 2، شماره 3، تابستان 1390

چکیده
مادر کانون پیوند در خانواده است. جایگاه او در طبیعت، جایگاهی ریشه‌ای است که خلقت و فطرت عالم با آن عجین شده است و این قانون هستی، قابلیت تغییر ندارد و بر اساس این جایگاه ریشه‌ای کرامتی خاص برای او مقرر کرده، که در وجوه عام خود از وی نفی ضرر و حرج و اکراه کرده است. اسلام در رأس همۀ ادیان، توجه خاصی به نقش محوری این وجود مبذول داشته است. اگرچه متون و نصوص مبنی بر رویکردها و اصول کلی دربارۀ مادر است، جامعۀ معاصر نیاز محسوسی به واکاوای جایگاه و تأثیر مادر در قالب‌های خردتر دینی برای ارائۀ الگوهای دست‌یافتنی دارد. در این مقاله، در راستای پاسخ به این‌که رسالت مادر چگونه در حوزۀ شرع تبیین می‌شود و آیا این رسالت، قابلیت سطح‌بندی در این حوزه را دارد یا خیر و همچنین نقطۀ محوری این رسالت بر اهرام کدام‌یک از عوامل استوار است، سعی داریم جایگاه مادر و رسالت او را در حلقۀ محکم و ناگسستنی مقاصد در شریعت بررسی و رسالت او را در سه سطح کلان، میانه و خرد در حوزۀ‌شرع ارائه کنیم. بدین ترتیب، در بخش اول به نگرۀ مقاصد شرعی و در بخش دوم به رابطۀ این نگره با مادری (شرح رسالت مادر در مصالح ضروری پنج گانه) می پردازیم. بر حسب بررسی‌های نگارندگان، نتیجه می‌گیریم که مادری در دایرۀ توانمندی‌های زن قرار گرفته و این، عین عدالت است که زن بنا به جهازی که دارد، از جایگاه و نقش مادری می‌شود. و نیز طهارت مادر در حفظ مصالح پنج‌گانه نقطۀ محوری در رویکرد اسلام و مقاصد شرع است؛ چرا که مادر امانت‌دار الهی و حائز پایگاهی ارزشی و یکتا در حفظ انسجام خانواده است.
کلیدواژگان:رسالت مادری؛ مادر؛ مقاصد؛ شرع؛ اسلام

نویسندگان:عزت السادات میرخانی؛ نهله غروی نائینی؛ فاطمه همدانیان

مقاله 6، دوره 2، شماره 3، تابستان 1390

چکیده
از تجلیات ارزشمند زن در جهان خلقت، نقش مادری است. مادری و زنانگی دو مفهومی است که میان آن‌ها رابطۀ پیچیده‌ای وجود دارد. هر چند مادری پایگاه اجتماعی است که به آن بهای زیادی داده می‌شود و از زنان عمدتاً انتظار می‌رود که این نقش را بپذیرند، اما عملکرد واقعی آن هنوز نامرئی مانده است. در این میان، مذهب و روان‌شناسی حوزه‌هایی‌اند که در از دو زاویۀ تشبیه و تفاوت به جایگاه و نقش مادر در زندگی فرد پرداخته‌اند. مذهب به مثابۀ نهادی که فرد اعتقادات خود را بر مبنای آن سامان می‌دهد، نقش تعیین‌کننده‌ای در نقطۀ عطف زن، در قالب مادری، داشته و نگرشی همراه با تکریم را ارائه می‌کند؛ در عین حال، حیطۀ روان‌شناسی به مثابۀ علم کاربردی مطالعۀ رفتار و فرایندهای ذهنی نگرشی چالشی و اُبژه‌محور به حضور مادر در زندگی فرد دارد که از طرفی، آن را مؤثر و از طرفی، مخل زندگی فرد و باعث اختلال شخصیتی وی می‌داند. در این مقاله، برآنیم تا نگاهی تطبیقی بر مادری، در دو حوزۀ دین و روانشناسی داشته باشیم تا به نقاط تشبیه و تأکید و تفاوت آن‌ها دست یازیم.
کلیدواژگان:مادری؛ ادیان؛ روان‌شناسی؛ اُبژه

نویسندگان:فاطمه همدانیان؛ خلیل نعمت؛ روشنک خدابخش

مقاله 7، دوره 2، شماره 3، تابستان 1390