چکیده
مهریه در ازدواج نقشی تعیین کننده دارد. بر اساس دستورات شرع مقدس اسلام شایسته است با تعیین مهریه‌ی متعادل، پایه‌های یک زندگی مشترک از ابتدا به گونه‌ای صحیح بنا نهاده شود. متأسفانه امروزه تعیین مهریه‌های زیاد و خارج از توانایی پسران، یکی از موانع عمده‌ی ازدواج است. هدف این پژوهش بررسی وضعیت مهریه‌ی دانشجویان متأهل، شناسایی آسیب‌های ناشی از مهریه و عوامل فرهنگی اجتماعی مؤثر بر آن بود. روش پژوهش از نوع توصیفی – پیمایشی بود که در مورد 180 نفر نمونه‌ی آماری از مجموع 530 نفر دانشجویان متأهل در دانشگاه آزاد اسلامی واحد فلاورجان که به گونه‌ی نمونه گیری طبقه‌ای انتخاب شده بودند، انجام گرفت. ابزار اندازه‌گیری، پرسشنامه‌ی محقق ساخته بود که در سه بخش اطلاعات جمعیت شناختی، شناسایی آسیب‌های ناشی از مهریه و شناسایی عوامل آسیب زا در مقیاس لیکرت تنظیم گردید. پایایی پرسشنامه براساس آلفای کرونباخ، برابر 89/0 در شناسایی آسیب‌ها و 86/0 در شناسایی عوامل آسیب‌زا برآورد شد. داده‌های پژوهش با استفاده از روش تحلیل عاملی تجزیه و تحلیل شد. یافته‌های بدست امده از تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که مهریه سبب ایجاد آسیب‌های خانوادگی، آسیب‌های اجتماعی، آسیب‌های اقتصادی و آسیب‌های فرهنگی به ترتیب با ضریب کفایت نمونه گیری 82/0، 66/.، 64/. و 73/0 می‌شود. هم‌چنین، یافته‌های بدست آمده از آمار استنباطی نشان داد که عوامل اجتماعی (با میانگین 35/3)، عوامل اقتصادی (با میانگین 33/3) بیش از حد متوسط و عوامل فرهنگی (با میانگین 99/2) در حد متوسط بر وضعیت مهریه مؤثر بودند.
 
کلیدواژگان:مهریه؛ دانشجویان متأهل؛ آسیب؛ عوامل فرهنگی؛ عوامل اجتماعی؛ عوامل اقتصادی

نویسندگان:آذر قلی زاده؛ سحر غفاریان

مقاله 7، دوره 2، شماره 5، بهار 1390

چکیده
از مباحث مهم و مطرح در جوامع اسلامی آن است که آیا زنان مسلمان می‌توانند در جامعه حضور یافته و به ایفای نقش اجتماعی خود بپردازند؟ در این صورت، با توجه به این که مشارکت اجتماعی بانوان مستلزم ارتباط و معاشرت با مردان نیز هست، آیا فقه اسلامی که برگرفته از قرآن کریم و روایات وارده از اهل بیت (ع) است، این گونه ارتباط را تأیید می‌کند یا نه؟ آیا این معاشرت‌ها محدود است یا مطلق؟ و اگر محدود است چه حد و مرزهایی برای آن در نظر گرفته شده است؟ این پژوهش، ضمن پاسخ گویی به پرسش‌های یاد شده، در صدد اثبات این مسئله می‌باشد که شریعت اسلامی، حضور اجتماعی زنان را با رعایت ضوابط و آداب تعیین کرده، پذیرفته است؛ آدابی که برخی از آن مشترک میان مردان و زنان است و برخی دیگر ویژه‌ی زنان می‌باشد که به همه‌ی آن‌ها در این مقاله اشاره خواهد شد. حاصل سخن آن که ارتباط زن و مرد و یا به بیان دیگر، مشارکت اجتماعی زنان در صورتی که برای انجام وظایف محوله و براساس موازین تعیین شده از سوی شارع باشد، نه تنها اشکالی ندارد بلکه چه بسا ضرورت هم خواهد داشت.
 
کلیدواژگان:قرآن؛ روایات؛ فقه؛ زنان؛ آداب؛ مشارکت اجتماعی

نویسندگان:سیدمهدی احمدی؛ سیده رقیه سیدی جربندی

مقاله 8، دوره 2، شماره 5، بهار 1390

چکیده
تعارضات والدین با یکدیگر و نحوه‌ی برخورد والدین با فرزندانشان، در زمینه‌‌ی مطالعه‌ی رفتارهای انحرافی در جوانان از اهمیت زیادی برخوردار است. این مقاله‌ به بررسی این تعارضات و اثر آن‌ها بر رفتارهای بزهکارانه‌ی جوانان پرداخته است. در این پژوهش جهت تنظیم چارچوب نظری از نظریه‌های کنترل اجتماعی و رویکرد تعامل اجتماعی استفاده شد و با روش پیمایشی انجام گرفت. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسش‌نامه‌ی خود گزارشی بود. محل جمع‌آوری داده‌ها شهر شیراز و نمونه‌ی مورد مطالعه 1035 دانش آموز دختر و پسر مشغول به تحصیل در سال تحصیلی 88-87 بوده است. جهت انتخاب نمونه از روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌ای استفاده شده است. جهت تحلیل آماری و آزمون فرضیه‌ها از روش‌‌های آماری آزمون T، تحلیل واریانس، ضریب همبستگی و رگرسیون چند متغیره استفاده شد. نتایج بدست آمده نشان دادند که رابطه‌ی معنی‌دار مثبتی بین متغیرهای تعارضات والدین، تعارض والدین با فرزندان در خانه و خارج از آن با بزهکاری نوجوانان وجود داشته است. هم‌چنین، رابطه‌‌ی معنی‌دار معکوسی بین میزان دلبستگی خانوادگی و بزهکاری نوجوانان وجود داشت. مدل پژوهش با دو متغیر تعارضات والدین با فرزندان در خانه و دلبستگی فرزندان به خانواده بر روی هم 20 درصد از تغییرات متغیر بزهکاری نوجوانان را تبیین می‌کنند.
 
کلیدواژگان:تعارضات والدینی؛ دلبستگی خانوادگی؛ بزهکاری؛ نوجوان

نویسندگان:بیژن خواجه‌نوری؛ فاطمه هاشمی‌نیا

مقاله 2، دوره 2، شماره 6، تابستان 1390

چکیده
این پژوهش بررسی مقایسهای فرهنگ کار زنان و مردان کارکنان واحدهای منطقه‌ی یک دانشگاه آزاد اسلامی می-باشدکه با توجه بهافزایش تعداد کارکنان زن در ایران، هدف اساسی پژوهش این است که رابطه‌ی بین جنسیت و فرهنگ کار را بررسی نماید. این پژوهش به روش پیمایشی انجام شده و جامعه‌ی آماری آن کلیه‌ی کارمندان دانشگاههای آزاد منطقه‌ی یک کشور هستند که در سال 89-88 مشغول بکار بوده‌اند. در مجموع، 481 نفر از 26 دانشگاه به عنوان نمونه تعیین و با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه‌ای محقق ساخته است که ‌جهت تعیین اعتبار آن از اعتبار سازه به روش تحلیل عاملی و جهت تعیین پایایی آن از شیوه‌ی هماهنگی درونی به روش آلفا کرونباخ استفاده شده است. نتایج توصیفی پژوهش بیانگر آن هستند که فرهنگ کار کارکنان در سطح متوسطی است، اما یافته‌های تحلیلی پژوهش نشان می‌دهند که بین جنسیت و فرهنگ کار (مجموع ابعاد) تفاوت معنا داری وجود ندارد، اما بررسی رابطه‌ی جنسیت با هر یک از ابعاد فرهنگ کار نشان می‌دهد که زنان در مقایسه با مردان از همکاری گروهی بیش‌تری برخوردارند، اما تعهد کاری آنان کم‌تر از مردان است.
 کلیدواژگان
جنسیت؛ فرهنگ کار؛ همکاری گروهی؛ تعهد کاری؛ کارمندان؛ دانشگاه آزاد اسلامی

نویسندگان:سیروس احمدی؛ لهراسب روستا

مقاله 3، دوره 2، شماره 6، تابستان 1390

چکیده
گافمن یکی از نظریه‌پردازان اجتماعی نیمه‌ی دوم قرن بیستم است که مدت درازی به عنوان یک شخصیت حاشیه-ای در نظریه‌ی جامعه‌شناسی بشمار می‌آمد. گافمن در عرصه‌ی نظریه‌ی جامعه‌شناسی موقعیت متناقضی دارد. از سویی وی را جامعه‌شناسی فاقد نظریه‌ای کلی، تک‌رو، خارج از جریان اصلی تفکر نظری و مبدع اصطلاحات خودساخته و غریب می‌دانند و از سوی دیگر، پیوندهای اندیشه‌ی وی با دورکیم، زیمل، مکتب کنش متقابل نمادی و اتنومتدولوژی و تلاش وی برای بنیاد نهادن جامعه‌شناسی زندگی روزمره، او را به نظریه‌پردازی با موقعیت متناقض تبدیل می‌کند. هدف اصلی این مقاله ارایه‌ی روش‌شناسی نظریه‌ی اجتماعی گافمن است. روش مطالعه‌ی این مقاله بر اساس روش کتابخانه ای انجام شده و بررسی توصیفی، موقعیت روش و نظریه‌ی گافمن را مورد باریک بینی قرار می‌دهد. گافمن در مباحث نظری خود بیش‌تر به مردم‌نگار دنیای زندگی روزمره شبیه است و همین امر سبب می‌شود تا سبک نوشتاری وی شباهت زیادی به دیگر نظریه‌پردازان جامعه‌شناسی نداشته باشد. گافمن پس از افول نظریه‌ی کنش به زایش تحلیل نمایشی به عنوان صورتی دیگر از کنش متقابل نمادی کمک نمود و به این خاطر شهرت فراوانی کسب نمود. در مباحث روش شناختی، گافمن را به خاطر بحث‌های غنی که در قالب رهیافت تفسیری در علوم اجتماعی دارد، می‌توان یکی از برجسته‌ترین راهبران این رهیافت فکری بشمار آورد.
 
کلیدواژگان
اروینگ گافمن؛ نظریه‌ی تعامل گرایی؛ روش‌شناسی تفسیری

نویسندگان:محمدتقی ایمان؛ گلمراد مرادی

مقاله 4، دوره 2، شماره 6، تابستان 1390