زن و جامعه شماره 5 (8)
مشارکت اجتماعی زنان از دیدگاه کتاب، سنت و فقه اسلامی
نوشته شده توسط s-hashemiچکیده
از مباحث مهم و مطرح در جوامع اسلامی آن است که آیا زنان مسلمان میتوانند در جامعه حضور یافته و به ایفای نقش اجتماعی خود بپردازند؟ در این صورت، با توجه به این که مشارکت اجتماعی بانوان مستلزم ارتباط و معاشرت با مردان نیز هست، آیا فقه اسلامی که برگرفته از قرآن کریم و روایات وارده از اهل بیت (ع) است، این گونه ارتباط را تأیید میکند یا نه؟ آیا این معاشرتها محدود است یا مطلق؟ و اگر محدود است چه حد و مرزهایی برای آن در نظر گرفته شده است؟ این پژوهش، ضمن پاسخ گویی به پرسشهای یاد شده، در صدد اثبات این مسئله میباشد که شریعت اسلامی، حضور اجتماعی زنان را با رعایت ضوابط و آداب تعیین کرده، پذیرفته است؛ آدابی که برخی از آن مشترک میان مردان و زنان است و برخی دیگر ویژهی زنان میباشد که به همهی آنها در این مقاله اشاره خواهد شد. حاصل سخن آن که ارتباط زن و مرد و یا به بیان دیگر، مشارکت اجتماعی زنان در صورتی که برای انجام وظایف محوله و براساس موازین تعیین شده از سوی شارع باشد، نه تنها اشکالی ندارد بلکه چه بسا ضرورت هم خواهد داشت.
کلیدواژگان:قرآن؛ روایات؛ فقه؛ زنان؛ آداب؛ مشارکت اجتماعی
نویسندگان:سیدمهدی احمدی؛ سیده رقیه سیدی جربندی
مقاله 8، دوره 2، شماره 5، بهار 1390
آسیب شناسی مهریه و عوامل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر آن
نوشته شده توسط s-hashemiچکیده
مهریه در ازدواج نقشی تعیین کننده دارد. بر اساس دستورات شرع مقدس اسلام شایسته است با تعیین مهریهی متعادل، پایههای یک زندگی مشترک از ابتدا به گونهای صحیح بنا نهاده شود. متأسفانه امروزه تعیین مهریههای زیاد و خارج از توانایی پسران، یکی از موانع عمدهی ازدواج است. هدف این پژوهش بررسی وضعیت مهریهی دانشجویان متأهل، شناسایی آسیبهای ناشی از مهریه و عوامل فرهنگی اجتماعی مؤثر بر آن بود. روش پژوهش از نوع توصیفی – پیمایشی بود که در مورد 180 نفر نمونهی آماری از مجموع 530 نفر دانشجویان متأهل در دانشگاه آزاد اسلامی واحد فلاورجان که به گونهی نمونه گیری طبقهای انتخاب شده بودند، انجام گرفت. ابزار اندازهگیری، پرسشنامهی محقق ساخته بود که در سه بخش اطلاعات جمعیت شناختی، شناسایی آسیبهای ناشی از مهریه و شناسایی عوامل آسیب زا در مقیاس لیکرت تنظیم گردید. پایایی پرسشنامه براساس آلفای کرونباخ، برابر 89/0 در شناسایی آسیبها و 86/0 در شناسایی عوامل آسیبزا برآورد شد. دادههای پژوهش با استفاده از روش تحلیل عاملی تجزیه و تحلیل شد. یافتههای بدست امده از تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که مهریه سبب ایجاد آسیبهای خانوادگی، آسیبهای اجتماعی، آسیبهای اقتصادی و آسیبهای فرهنگی به ترتیب با ضریب کفایت نمونه گیری 82/0، 66/.، 64/. و 73/0 میشود. همچنین، یافتههای بدست آمده از آمار استنباطی نشان داد که عوامل اجتماعی (با میانگین 35/3)، عوامل اقتصادی (با میانگین 33/3) بیش از حد متوسط و عوامل فرهنگی (با میانگین 99/2) در حد متوسط بر وضعیت مهریه مؤثر بودند.
کلیدواژگان:مهریه؛ دانشجویان متأهل؛ آسیب؛ عوامل فرهنگی؛ عوامل اجتماعی؛ عوامل اقتصادی
نویسندگان:آذر قلی زاده؛ سحر غفاریان
مقاله 7، دوره 2، شماره 5، بهار 1390
بررسی رابطهی ویژگیهای شخصیتی با تمایل به کارآفرینی
نوشته شده توسط s-hashemiچکیده
هدف از این پژوهش، بررسی و توصیف ویژگیهای شخصیتی زنان در سازمانها و بررسی تمایل آنها به کارآفرینی و همچنین تحلیل رابطهی آن دو با یکدیگر بوده است. روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعهی آماری پژوهش شامل تعدادی از زنان شاغل در سازمان-ها و ادارات دولتی شهر شیراز به تعداد 359 نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری طبقه بندی شده بر اساس جدول مورگان، متناسب با حجم طبقه تعداد 153 نفر به عنوان نمونهی آماری پژوهش انتخاب شدند. ابزار اندازه گیری، پرسشنامهی محقق ساختهی شخصیت و کارآفرینی به ترتیب شامل 35 و 54 سئوال بسته پاسخ بر اساس مقیاس هفت درجهای لیکرت بود. پایایی پرسشنامه شخصیت و کارآفرینی بر اساس آزمون مجدد به ترتیب 883/0 و 839/0 برآورد گردید. داده-های بدست آمده از راه ضریب همبستگی پیرسون و با استفاده از نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل گردید. نتایج این پژوهش نشان داد که بین ویژگیهای شخصیتی زنان با تمایل آنها به کارآفرینی رابطهی معناداری وجود دارد، لذا پیشنهاد شده است به دلیل اینکه ویژگیهای شخصیتی زنان با کارآفرینی ارتباط دارند با شناخت ویژگیها و خصایص شخصیتی در زنان شاید بشود روحیهی کارآفرینی را در آنان تقویت نمود و بسیاری از مشکلات نارساییهایی را که جامعه و سازمان ها با آنها دست به گریبانند را حل کرد.
کلیدواژگان:شخصیت؛ ویژگیهای شخصیتی؛ زنان؛ کارآفرینی
نویسندگان:میدرضا محمدی؛ عبادا... احمدی؛ شاپور امین شایان جهرمی
مقاله 6، دوره 2، شماره 5، بهار 1390
مطالعهی مؤلفههای حقوق زنان در کتابهای علوم اجتماعی مقطع متوسطهی ایران
نوشته شده توسط s-hashemiچکیده
این پژوهش با هدف بررسی میزان توجه به حقوق زنان در محتوای دروس علوم اجتماعی دورهی متوسطهی ایران انجام شده است. در این پژوهش از روش توصیفی جهت مشخص نمودن مؤلفههای حقوق زنان و از روش تحلیل محتوا بمنظور بررسی و تحلیل محتوای دروس علوم اجتماعی دورهی متوسطهی کشور استفاده شده است. جامعهی آماری پژوهش در بخش تحلیل، محتوای دروس علوم اجتماعی دورهی متوسطهی کشور بوده که از این جامعه، کتاب-های درسی مطالعات اجتماعی سال اول، جامعهشناسی (1) و (2) دورهی متوسطه برای مطالعه انتخاب شده است. ابزار گردآوری دادهها، سیاهههای تحلیل اهداف، تحلیل محتوای کتابهای درسی و تحلیل تصاویر بود که پس از مطالعهی مبانی نظری تهیه و تدوین گردید. روایی آن به وسیلهی متخصصان و پایایی سیاهه با روش آلفای کرونباخ محاسبه گردید و مقدار 82/. درصد بدست آمد که با استفاده از مجذور خی دو درصدگیری شده است. واحد تحلیل، جملات مندرج در متن کتابهای درسی، متن اهداف و همچنین، تصاویر بوده است. در بخش تحلیل محتوا مهمترین یافتهها نشان دهندهی آن بود که در مجموع بخش اهداف، 43/3 درصد به مؤلفههای حقوق زنان توجه شده است و در کتابهای درسی 86/. توجه شده که کمتر از 1 درصد بوده است. در مجموع بیشترین میزان توجه مربوط به بعد شناختی در ارتباط با مؤلفههای حقوق زنان بوده است و سایر ابعاد عاطفی و عملکردی نادیده گرفته شدهاند. در مجموع، به مؤلفههای فراهم کردن محیط تواناساز برای زنان و حق زن بر دارایی شوهر و رضایت در ازدواج کاملاً بیتوجهی شده است و از مجموع تصاویر مندرج در کتابهای درسی 25 درصد به مؤلفههای حقوقزنان توجه شده است.
کلیدواژگان
حقوقزنان؛ محتوایدروس؛ دروس علوم اجتماعی دورهی متوسطه
نویسندگان:پروین غیاثی؛ عباس قلتاش؛ ویدا فلاحی؛ روحاله مرادی
مقاله 5، دوره 2، شماره 5، بهار 1390
تبیین تجربهی زیسته زنان وابسته به مواد مخدر از پدیدهی اعتیاد
نوشته شده توسط s-hashemiچکیده
وابستگی به مواد یکی از مسایل اجتماعی است که به صورت سنتی مردان را درگیر می نمود، اما تحولات سال-های اخیر که به تغییر موقعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی زنان منجر شده است، به گسترش اعتیاد در بین زنان دامن زده است. پژوهشهای پیشین در موزد وابستگان به مواد اغلب با رویکرد کمی و با اتکا به نظریههای روان شناختی و جامعه شناختی انجام شدهاند. این پژوهش که در مورد زنان وابسته به مواد در شهر ساری انجام شده است، سعی کرده است تا تجارب زیستهی زنان وابسته به مواد را با استفاده از روش پدیدار شناسی که یک رویکرد کیفی دارد، مورد شناخت و تبیین قرار دهد. نمونهی مورد آزمایش 30 زن بودند که با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و مصاحبههای عمیق با آنها انجام گرفت و سپس متن مصاحبهها با استفاده از روش تجزیه و تحلیل ثم های استرابرت مورد تحلیل قرار گرفتند. از تحلیل تم به کدهای مفهومی، طبقات مفهومی و پنج تم اصلی(مثلث خانواده، فرد، اجتماع، طیف احساسی شادمانی- پریشانی، ورود به روابط اجتماعی در هم شکسته، ناتوانی در برابر اعمال فشار جامعه و عدم وجود توانمندی در زنان برای رویارویی با شرایط) دست یافته و بر اساس آنها مدل تبیین پدیدهی وابستگی به مواد از دیدگاه زنان درگیر با آن استخراج شد.
کلیدواژگان
زنان وابسته به مواد؛ پدیدارشناسی؛ رهیافت کیفی پژوهش؛ تحلیل تم؛ شهر ساری
نویسندگان:سعیده گروسی؛ خدیجه محمدی دولت آباد
مقاله 4، دوره 2، شماره 5، بهار 139
ره آوردهای آموزشی و فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون در مورد زنان شهر کازرون
نوشته شده توسط s-hashemiچکیده
هدف از این پژوهش بررسی نگرش زنان نسبت به ره آوردهای آموزشی و فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون در مورد زنان شهر کازرون بوده است. این پژوهش مطالعهی پیمایشی - توصیفی است که در آن دادهها به شکل مقطعی و از راه تکمیل پرسشنامهی نگرش سنجی لیکرت در دو بعد آموزشی و فرهنگی گرد آوری شده است. نمونهی پژوهش را 1677 نفر از زنــان و دختران شهر کازرون که بیش از 15 سال سن داشته اند، تشکیل داده است. نمونهها به روش خوشهای - تصادفی از میان زنان خانه دار، شاغل، دانشجویان و دانش آموزان دبیرستانی انتخاب شده است. دادههای پژوهش با استفاده از نرم افزار SPSS و روشهای آماری مناسب برای تجزیه و تحلیل دادههای کمی و کیفی (مربع کای، تست دو جملهای، ضریب همبستگی و اندازه-گیری مکرر) تجزیه و تحلیل شده اند. یافتههای این پژوهش نشان داد که نگرش زنان شهر کازرون نسبت به ره آوردهای آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی برای زنان بویژه از نظر افزایش تعداد دانشجویان دختر و ورود بیشتر دختران به مقاطع بالاتر تحصیلی و نسبت به ره آوردهای فرهنگی دانشگاه بویژه افزایش خودباوری و احساس شایستگی و افزایش حساسیت به مسایل روز مثبت بوده است و از نظر زنان، ره آوردهای آموزشی دانشگاه بیش از ره آوردهای فرهنگی آن بوده است.
کلیدواژگان:ره آورد آموزشی؛ فرهنگی؛ زنان؛ دانشگاه آزاد اسلامی
نویسندگان:فرهاد خرمایی؛ سهیلا ضیایی؛ فرنگیس درویشی؛ بیتا علائی؛ تهمینه تورانی
مقاله 3، دوره 2، شماره 5، بهار 1390
رابطه ی بین طرحواره های ناسازگارانه ی اولیه و سبک دلبستگی در زنان دارای خیانت زناشویی
نوشته شده توسط s-hashemiچکیده
خیانت زناشویی موضوعی است که زوج درمانگران به صورت منظم در کارهای بالینیشان با آن مواجه میشوند و میتواند تجربه ای گیجکننده و دردناک بر همهی کسانی باشد که درگیر با آن هستند. این پژوهش بمنظور بررسی رابطهی بین سبک دلبستگی و طرحوارههای ناسازگارانهی اولیه در زنان دارای خیانت زناشویی شهر تهران طراحی و اجرا گردید. آزمودنیها شامل 82 نفر از زنانی بود که به علت خیانت زناشویی به مراکز کاهش طلاق بهزیستی استان تهران در بازهی زمانی مهر 88 تا شهریور 89 ارجاع داده شده بودند. داده-های پژوهش با استفاده از پرسشنامههای طرحوارههای ناسازگارانهی اولیهی یانگ، سبک دلبستگی هازن و شیور گردآوری شد. یافتهها حاکی از آن است که بین سبک دلبستگی اجتنابی و 4 طرحوارههای حوزه (بریدگی- طرد، خودگردانی و عملکرد مختل، محدودیت مختل، گوش به زنگی بیش از حد و بازداری) رابطهای مثبت و معنادار وجود دارد. بین سبک دلبستگی دوسوگرا و طرحوارههای حوزهی بریدگی طرد، خود گردانی و عملکرد مختل و حوزهی گوش به زنگی بیش از حد و بازداری رابطهای مثبت و معنادار یافت شد. یافتهها، رابطهای منفی و معنادار را بین سبک دلبستگی ایمن و طرحوارههای حوزهی بریدگی طرد و خود گردانی و عملکرد مختل و حوزهی گوش به زنگی بیش از حد و بازداری نشان دادند.
کلیدواژگان:خیانت زناشویی؛ سبک دلبستگی؛ طرحوارههای ناسازگارانهی اولیه
نویسندگان:سحر رفیعی؛ ابوالفضل حاتمی؛ علی اکبر فروغی
مقاله 2، دوره 2، شماره 5، بهار 1390
چکیده
هدف از این پژوهش، بررسی عوامل مرتبط با اختلافات خانوادگی میباشد که به روش پیمایش صورت گرفته است. چارچوب نظری بکار رفته در این پژوهش، نظریهی کالینز میباشد. نمونهی مورد پژوهش، مشتمل بر 30 نفر از زوجین مراجعه کننده به دادگاه شهرستان بستک که اختلافات خانوادگی دارند، می-باشند که دادههای آن از راه پرسشنامه گرد آوری شده و اعتبار آن به روش صوری و پایایی آن به کمک ضریب آلفای کرونباخ (94/0درصد) سنجیده شده است. برای کد بندی، استخراج و تحلیلهای آماری، از نرم افزار کامپیوتری spss استفاده شده است. روشهای آماری شامل تحلیل یک متغیره (شاخصهای آمار توصیفی)، دو متغیره (آزمون t، تحلیل واریانس یکطرفه و ضریب همبستگی اسپیرمن) میباشد. نتایج پژوهش نشان داد که متغیرهایی از قبیل سن ازدواج، میزان تحصیلات زن و مرد، نوع شغل زن و مرد، نوع رابطهی عاطفی همسران با یکدیگر، دخالت خانوادهها و بیماریهای روانی یکی از زوجین رابطهای معنادار با میزان اختلافات خانوادگی داشته اند.
کلیدواژگان
اختلافات خانوادگی؛ زوجین؛ بستک
نویسندگان:حلیمه عنایت؛ منصوره دسترنج؛ فائز سلمانی
مقاله 1، دوره 2، شماره 5، بهار 1390






