| آبستنی |
←بارداری، ناظر به احکام خاص فقهی و نیز آداب و اخلاق اسلامی در خصوص بارداری و نحوه تعامل با زن باردار |
| آخر الزمان |
دوره پایانی دنیا ، ویژگی های زنان آخر الزمان از حیث مسائل اجتماعی، اقتصادی، پوشش و ... در آیات و روایات |
| آخرت |
جهان واپسین- عالم پس از دنیا، احوال گروه های مختلف زنان در آخرت از نگاه قرآن و روایات |
| آرایش |
چهره آرایی- گریم، ناظر به احکام فقهی و باید و نبایدهای آرایش زن مسلمان(نزد همسر، محارم و نامحرمان) |
| آرایشگر |
مصوب در جلسه |
| آزادی جنسی |
← اخلاق جنسی، (آزادی جنسی: به معنای بی قیدی جنسی و یا انقلاب جنسی در غرب) و مخالفت اسلام با نظریاتی همچون نظریات فروید و راسل که منجبر به انقلاب جنسی در غرب شد. |
| آسیه |
همسر فرعون و از اعلام غیر مصرح قرآن و یکی از چهار زن برگزیده و الگو در عالم |
| آشپزی |
طبخ غذا، یکی از امور خانه داری که معمولا در جوامع اسلامی بانوان متکفل آنند و روایات اسلامی در این خصوص وجود دارد. |
| آفرینش |
جبلت، خلقت، سرشت و منش زن، ناظر به روایات اسلامی در خصوص خلقت زن و ویژگی ها و لطافت های زنان |
| آلت تناسلی |
اندام تناسلی زن که در ابواب فقهی، مانند: طهارت، صلات، جهاد، نکاح، ارث، قصاص و دیات از آن به مناسبت سخن رفته است. وجود قرن و رتق در فرج زن، از عیب‌هایى به شمار مى‌رود که مجوز فسخ عقد نکاح است. برخی آسیب ها به آلت تناسلى زن به وسیله زن دیگر، موجب قصاص مى‌شود ولی مرد در صورت انجام آن، قصاص نمی شود، بلکه دیه ثابت است. |
| آموزش |
درس خواندن - دانش آموخنن، بررسی نظر اسلام و روایات اسلامی و نیز نظر مذاهب اسلامی در خصوص آموزش دیدن زنان |
| آمیزش |
مقاربت،همبستری، ناظر به احکام ، آداب و اخلاق فراوان اسلامی در خصوص آن(زمان و مکان مناسب، مخفی بودن، آداب حین آمیزش و ...) |
| آواز خوانی |
غنای زن و ناظر به مباحث و احکام فقهی در خصوص: استماع آواز زن، کسب با آواز خوانی، آواز خوانی زن برای مجالس، عروسی یا عزا، غنای زوجه، غنای زن با دف، اجاره زن آوازه خوان و .... |
| اجاره رحم |
مصوب در جلسه |
| اجازه شوهر |
← اذن شوهر |
| اجرت المثل |
به مالی که شوهر به همسر خود به خاطر کارهایی که در منزل انجام داده و بر عهده‌ی او نیست، پرداخت می‌کند، اجرت‌المثل می‌گویند، ناظر به احکام فقهی، همچون استحقاق زن و چگونگی محاسبه و نحوه ی پرداخت |
| احتلام |
انزال منی در خواب، ناظر به احکام فقهی خاص احتلام زن |
| احرام |
اصطلاحی فقهی به معنای ورود در حج یا عمره ناظر به احکام فقهی ویژه بانوان، همچون پوشیدن زینت و پوشاندن صورت |
| احصان |
پاکدامنی پیشه کردن مرد یا زن - شوی کردن زن، به زنی که ازدواج کند، محصنه گویند که در فقه تعریف خاص تری دارد، ناظر به احکام فقهی در خصوص احصان زن یا مرد. |
| احکام مغتربین |
اصطلاحی برای مسلمانانی که در کشورهای غیر اسلامی زندگی می کنند و احکام مغتربین ناظر به احکام زنان مسلمان در این جوامع است.0 |
| اخفات |
←جهر و اخفات،( اخفات: آهسته خواندن نماز) و ناظر به حکم فقهی آن (وجوب یا استحباب) |
| اخلاق جنسی |
هنجارها و ناهنجاری ها در کنترل غرایز جنسی و ارضای آنها، ناظر به اخلاق جنسی زن مسلمان |
| ادعیه |
←دعا،ناظر به دعاهایی که در خصوص زنان موضوعیت دارند، مثل: دعا برای تعجیل در ازدواج، دعا برای پیدا شدن خواستگار، دعا برای فرزند دار شدن ، دعا برای ایجاد مهر و محبت بین زن و شوهر، دعا برای آشتی و .... |
| اذن زن |
نیاز شوهر به اذن همسر، در ازدواج با خواهر زاده و برادرزاده زن، در ازدواج مجدد چنانچه در عقد شرط کرده باشد و ... |
| اذن شوهر |
ناظر به احکام فقهی نیاز زن به اجازه ی شوهر در مواردی همچون، خروج از منزل، وقف، قسم، نذر، روزه، عهد و ... |
| اذن ولی |
←ولایت، ناظر به حکم فقهی لزوم اجازه صریح ولی( پدر ، پدر بزرگ یا حاکم شرع) در خصوص ازدواج دختر |
| ارتباط با نا محرم |
اجنبی، غریبه، کسی که محرم انسان نیست، ناظر به احکام فقهی ارتباط با نامحرم(در محل کار و ادارات، دانشگاه و محل تحصیل، فضاهای مجازی، نامه نگاری، پیامک و تماس تلفنی و .... |
| ارتداد |
کفر پس از اسلام، ناظر به مسائل فقهی مربوط به ارتداد زن، مسائلی مربوط به نکاح، توبه، ارث، فرزند زن مرتد و .... |
| ارث |
انتقال قهری مال از شخص متوفی به دیگری، ناظر به احکام فقهی ارث زن، مثلا: ارث زن از شوهر، ارث زن از فرزند، ارث زن از پدر، ارث زن از زمین، ارث بردن از زن(همسر) و... |
| ارحام |
نسبت های خونی و رحمی - خویشاوندی نسبی، مثلا نزدیکانی مانند: پدر، مادر ، خواهر ، برادر، عمو، عمه، دایی و خاله و... ناظر به مباحث، فقهی، کلامی و روایی |
| ارضاء جنسی |
← آمیزش، از وظایف مرد که معمولا با همخوابی حاصل می شود، مفاسدی در صورت عدم تحقق آن، نظام خانواده و جامعه را تهدید می کند و نیز ناظر به حکمی فقهی است |
| ارهاص |
←کرامت در اصطلاح متكلمان، حوادث خارق‌العاده یا شگفتى است كه در آستانه میلاد انبیاء و یا بعد از آن و پیش از بعثت ایشان به وقوع مى‌پیوندد و ...، ناظر به وقوع برخی از این شگفتی ها بر زنان همانند : ارهاصات مادر موسى و عیسی علیهما السلام، همچون باردار شدن مریم و بارور شدن نخل خشکیده و حرف زدن عیسی در گهواره و یا الهام به مادر موسی و ... |
| ازدواج |
پیمان زناشویی، ناظر به احکام فقهی، حقوقی و آداب فراوان در اسلام |
| ازدواج موقت |
ازدواج با تعیین مدت و مهر، ناظر به احکام فقهی خاص همچون: ( مدت دار بودن، عدم توارث زن و شوهر در آن و عدم نیاز به طلاق و...) و نیز پاسخ به شبهاتی که در خصوص آن مطرح است |
| ازواج النّبی |
ناظر به مباحث فقهی همچون تعدد و حرمت ازدواج با آنها پس از پیامبر(ص) |
| استبراء |
پاکی جستن از آلودگی و نجاست ناظر به احکام فقهی همچون:1- استبراء از حیض 2- استبراء رحم( برائت رحم) و عده و ... |
| استحاضه |
تمام خون‌هايى كه غير از حيض و نفاس و زخم و دمل از رحم زن خارج مى‌شود، ناظر به احکام فقهی:(استحاضه بعد از نفاس، استحاضه در نماز، استحاضه ذات تمیز، استحاضه صاحب عادت و ... |
| استطاعت |
توانایی حج گزاردن، ناظر به احکام ویژه زنان همچون همراهی محارم و توانایی مالی با مهریه و ... |
| استقلال |
آزادی عمل بدون مداخله دیگران، ناظر به آزادی جنس مونث (ثیبه و باکره) در نکاح اثباتا و نفیا، سکونت، اقامت و ... |
| استمتاع |
لذتهای حلال جنسی مرد و زن از یکدیگر در اصطلاح فقهی، در جاهای گوناگونی از آن بحث شده، همچون: احرام به حج |
| استمناء |
انجام کاری با خود كه موجب انزال مني شود،خود ارضایی، از محرمات و گناهان کبیره که در خصوص زنان؛ تفاوت و تبعاتی شدید دارد. |
| استنجاء |
تطهیر محل خروج بول و غایط پس از تخلّی، ناظر به احکام طهارت زن، استنجای باکره، بیوه، مبالغه در استنجا و. ... |
| اسراف |
←قناعت(مصوب در جلسه شورای عالی) |
| اسلام |
اسلام آوردن زن و اقرار به شهادتین، ناظر به احکام فقهی؛ همچون بطلان عقد و حرمت همسرش بر وی. ولی در خصوص مردی که مسلمان می شود این گونه نیست. |
| اشتغال |
کارکردن بانوان در خارج از خانه ، ادارات و ... ، ناظر به مباحثی همچون: جواز اشتغال زن در اسلام؟، ارتباط با نامحرم، زنان سرپرست خانوار ، شواهد اشتغال زنان در صدر اسلام و ... |
| اعتکاف |
توقف سه روز یا بیشتر در مسجد به قصد قربت و با شرایط مخصوص، ناظر به احکام فقهی خاص زنان معتکف، همچون: جواز اعتکاف زن در منزل(نزد برخی مذاهب: احناف)، حرمت هر گونه مباشرت با زن، نیاز به اجازه شوهر برای اعتکاف، بطلان و عدم صحت اعتکاف به محض وقوع حیض و .... |
| اعدام |
مجازات مرگ برای ارتکاب جرمهایی خاص است، ناظر به احکام ویژه بانوان باردار در اجرای حکم اعدام |
| اعلام قرآن |
شخصیت های زن مطرح در قرآن اعم از اعلام مصرح و غیر مصرح، همچون: مریم و آسیه |
| اعمال ام داوود |
←ام داوود، اعمالی که در ایام البیض و در روز پایانی اعتکاف از سوی امام صادق ع به فاطمه دختر عبداللّه، معروف به ام داوود يا ام خالد و مادر رضاعی امام صادق (ع)،ضمن حديثى كه از ایشان روایت کرده، سفارش شده است. |
| افضاء |
یکی کردن مجرای بول و حیض، فعل حرامی که در صورت انجام از سوی مرد، باعث حرمت ابدی زن بر او می شود و نیز از موجبات فسخ نکاح زنی است که قبل از ازدواج افضاء شده باشد. |
| اقامتگاه |
← تابعیت، ناظر به بحث فقهی تبعیت زن مسلمان از اقامتگاه همسر و نیز قانون مدنی در این خصوص( براساس ماده ۱۰۰۵ قانون مدنی «اقامتگاه زن شوهردار همان اقامتگاه شوهر است...» |
| الهام |
مصوب در جلسه |
| ام ولد |
← کنیز،مباحث فقهی فرزند آوردن کنیز |
| امامت |
ناظر به مبحث کلامی نیل زنان به منصب امامت |
| امامت جماعت |
ناظر به حکم فقهی امامت زن در نماز برای مردان و زنان |
| امتاع |
به معنی اباحه تصرف در مالی بدون عوض اطلاق می شود، از این عنوان در باب نکاح و در خصوص امتاع شوهر نسبت به زن سخن رفته است. مثلا در خصوص نفقه: نفقه ای که ملک زن است: مثل مواد مصرفی: غذا و صابون، نفقه ای که امتاع است، مثل: خانه و خدمتکار و نفقه ای که امتاع بودن آن اختلافی است، مثل: فرش و لباس و رختخواب و... |
| امهات المؤمنین |
لقبی برای همسران پیامبر (ص) ناظر به بحث فقهی حرمت ازدواج با آنان و مباحث قرآنی آن |
| اهل کتاب |
ناظر به احکام فقهی ازدواج زن مسلمان با اهل کتاب و بالعکس و برخی مسائل مبتلا به در خصوص زنانی که در کشورهای غیر مسلمان زندگی می کنند و ... |
| ایلاء |
سوگند شوهر بر ترک آمیزش با همسر دائمی خود برای همیشه یا بیشتر از چهار ماه به قصد اضرار به او، ناظر به احکام فقهی |
| ایمان |
ناظر به مباحث روایی و پاسخ به شبهات در خصوص حدیثی منسوب به امیرالمومنان علی (ع): مَعَاشِرَ النَّاسِ إِنَّ النِّسَاءَ نَوَاقِصُ الْإِيمَانِ نَوَاقِصُ الْحُظُوظِ نَوَاقِصُ الْعُقُولِ فَأَمَّا نُقْصَانُ إِيمَانِهِنَّ فَقُعُودُهُنَّ عَنِ الصَّلَاةِ وَ الصِّيَامِ فِي أَيَّامِ حَيْضِهِنَّ وَ ... |
| بارداری |
وجود جنین در رحم زن- به دوران بارداری «دوره آبستنی» نیز گفته میشود، (آداب بارداری، بایدها و نبایدها، نحوه برخورد با زن باردار و ... از نظر اسلام، با توجه به آیات و روایات و نیز احکام فقهی باردار(مثل طلاق زن باردار) |
| باروری |
توانایی باردار شدن یا بارور ساختن، ناظر به مباحث فقهی، آداب و دستورات فراوان اسلامی( مباحثی مثل: تقویت قوای باروری، زمان های مناسب برای آمیزش و بارور شدن، منع اسلام از برخی اعمال به خاطر صدمه ندیدن قدرت باروری و ... |
| باروری مصنوعی |
لقاح مصنوعی،بارداری مصنوعی،تلقیح مصنوعی: کاشت نطفه در رحم از غیر طریق آمیزش، دارای اقسام گوناگون و احکام فقهی خاص خود بررسی شود. |
| بازیگری |
بازی کردن زن در فیلم و تئاتر و ...، نظر اسلام و مراجع در خصوص آن با توجه به فراگیری و مبتلابه بودن آن و بازیگری در نقش زن |
| بانک شیر |
محلی برای جمع آوری و نگهداری از شیر مادران( همانند بانک خون) در کشورهای غربی، از مسائل امروزی و ناظر به احکام فقهی در خصوص حرمت یا عدم حرمت تأسیس بانک شیر در کشور های اسلامی و نزد مذاهب مختلف اسلامی |
| بانک نطفه |
محل نگهداری( سرماداری) اسپرم و تخمک برای مقاصد پزشکی، تولید فرزند، شبیه سازی و ...از مسائل مستحدثه، ناظر به احکام فقهی، حقوقی و ... نزد تشیع و سایر مذاهب اسلامی |
| بخت گشایی |
بخْت‌ْ گُشایی، مجموعه اعمال و رفتارهایی(کهن) که همراه با برخی آداب خاص مذهبی و جادویی برای گشایش بخت بسته دختران «دم بخت» و شوهر نرفته در خانه مانده و گشایش کار زنان «سیاه بخت» و کارِ بسته مردان صورت می‌گیرد، ناظر به جنبه های دینی و احادیث و ادعیه ای که در خصوص گشایش بخت در منابع اسلامی آمده است و تبیین موارد خرافه و ناصحیح، |
| بخل |
امساک و نگهداشتن اموالی است که نگهداری آنها سزاوار نیست- در مقابل جود و سخاوت، اما در خصوص نگهداری اموال شوهر از اموری است که زنان از آن نهی نشده، بلکه به آن توصیه شده اند، (ناظر به اخلاقی که در خصوص زنان ویژگی دارند.) |
| بردگی |
ناظر به احکام فقهی بردگی زن یا کنیز و نیز مواردی که نمی توان زن را به بردگی گرفت، مثلا: به بردگی گرفتن مادر مادربزرگ، فرزندان، نوهها، خواهر، عمّه، خاله، دختر برادر و دختر خواهر، جایز و صحیح نیست. همچنین بنا به نظر مشهور، زن ما لک پدر، مادر، جدّ، جدّه، اولاد و نوهها نمی‌شود. |
| بکارت |
دوشیزگی- پرده دختری داشتن، بررسی جنبه های فقهی و حقوقی بکارت زن در اسلام، مثلا: لزوم اذن پدر در عقد دختر باکره و ... |
| بلقیس |
ملکه سباء، از اعلام قرآنی و همسر سلیمان نبی (ع)، عبرت آموزنده ای در قرآن در خصوص وی آمده است. |
| بلوغ |
بلوغ مونث، به سن تکلیف رسیدن دختر ناظر به علائم بلوغ، احکام فقهی، واجبات و محرماتی که زن بالغه مسلمان به آن ملزم است و مسائل حقوقی آن از نظر اسلام |
| بوسیدن |
ماچ کردن، تقبیل، ناظر به احکام فقهی بوسیدن همچون: بوسیدن زوج و زوجه در شرایط زمانی و مکانی مختلف، بوسیدن نابالغ، بوسیدن در طلاق رجعی و... |
| بوی خوش |
استعمال بوی خوش، ناظر به احکام فقهی استفاده از بوی خوش برای بانوان، مثلا: حرمت استفاده در مقابل نامحرمان و استحباب غسل، پس از رفع آن، یا حرمت استفاده در عده وفات(حداد) |
| بهداشت |
ناظر به نکات، نظرات و دستورات فراوان بهداشتی که اسلام(درآیات و روایات) در خصوص یا در ارتباط با بهداشت زن، خانه و خانواده به آن توجه و توصیه کرده است، مثلا بهداشت ازدواج، بهداشت روانی و جنسی بهداشت آمیزشی و ... |
| بیعت |
پیمان بستن بر فرمان بردارى، ناظر به احکام بیعت زنان، نحوه بیعت زنان در صدر اسلام(دست در ظرف آب گذاشتن برای بیعت) و شروطی که پیامبر(ص) ویژه زنان مسلمان در همان ابتدا گذاشتند ونیز بیعت زنان در عصر حاضر |
| بیوه |
زنی که پس از ازدواج و زناشویی، شوهرش را از دست داده- ناظر به بحث های فقهی و حقوقی در چارچوب اسلام نسبت به ملاک های بیوه بودن زن، ازدواج با زن بیوه، کنیز بیوه و .... |
| پاکدامنی |
← عفت - ناظر به ویژگی و صفتی برای زن که در اسلام بسیار بر آن تأکید شده است و بر اساس روایات یکی از ملاک های بهترین زنان بودن، پاکدامنی زنی است که براى شوهرش خودآرایى مى کند و از غیر او خود را محفوظ نگه مى دارد و... |
| پدر |
ناظر به احکام حقوقی بین پدر و دختر، آداب و دستورات اسلامی متقابل |
| پدر بزرگ |
پدر پدر یا پدر مادر، ناظر به احکام فقهی |
| پدر شوهر |
از محارم سببی و ناظر به حکم فقهی، مثلا: به سبب ازدواج پسر با زنى(دائم یا موقّت) پدر او با آن زن محرم و ازدواج با او حرام ابدی مى‌شود. در این حکم تفاوتى میان پدر رضاعی شوهر و پدر نسبی او نمىباشد. |
| پسر شوهر |
← محارم، ناظر به حکم فقهی، در خصوص محرمیت، ازدواج و ... |
| پوشش |
اصطلاحی دینی در خصوص حکم پوشش زنان در نماز یا در برابر دیگران، به‌ویژه مردان نامحرم، ناظر به دستورات اسلامی و قرآنی در خصوص پوشش و رفتار اجتماعی زنان: (یدْنینَ عَلَیهِنَّ مِن جَلابیبِهِنَّ)یا (وَ لا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ ما یُخْفِینَ مِنْ زِینَتِهِنَّ )و زمینه های متفاوت دیگر، همچون: داشتن پوشش برای حفظ سلامت و امنیت زن، خانواده، جامعه ، دین، |
| پیوند اعضاء |
احکام فقهی پیوند عضو مرد به زن و بالعکس و نیز عضو زن به زن مثل رحم |
| تاتو (تتو) |
ناظر به احکام فقهی رنگ کردن ابرو و دور لب در زنان (همانند خالکوبی در مردان) |
| تاهل |
←ازدواج، همسر گزیدن و ازدواج و از حقوق مسلم زن، ناظر به آیات و روایاتی که ترغیب به تأهل کرده و از تجرد بر حذر می دارد. |
| تبرّج |
←خودنمایی، واژه ای قرآنی به معنای خودنمایی زنان و آشکار ساختن زیبایی و زینتشان در مقابل نامحرمان، ناظر به نهی صریح قرآن از انجام آن توسط زنان مسلمان «وَ قَرْنَ فی بُیُوتِکُنَّ وَ لاتَبرَّجْنَ تَبَرُّج الجاهلیّةِ الاُولی '...» 33/احزاب، این آیه خطاب به همسران پیامبر است، اما در تفاسیر همه زنان را مشمول این حکم دانسته اند. |
| تجرّد |
←ازدواج، به معنای ازدواج نکردن و در مقابل تاهل مورد نظر است (نه مفهومی در مقابل مادیت)، تجرد دختران و زنان از مسائل، دغدغه ها و آسیب های مهم اجتماعی است که اسلام از آن نهی فرموده است و روایات زیادی بر ازدواج، ازدواج آسان، کم معونه برگزار کردن آن و .... دلالت دارد |
| تجهیز |
← خاکسپاری، ناظر به تمامی مباحث فقهی تکفین، نماز میت و تدفین میت زن و احیانا آداب و دستوراتی که در روایات اسلامی آمده است. |
| تحلیل احرام |
حلال کردن، مقابل تحریم، در فقه به معنای خارج کردن از احرام حج، ناظر به احکام فقهی تحلیل احرام زن توسط شوهر و نیز تحلیل احرام فرزند توسط مادر |
| تدفین |
← خاکسپاری - ناظر به واجبات، مستحبات و باید و نبایدهایی که در تدفین زن میت بایستی رعایت شود |
| تدلیس |
ناظر به دو معنا و احکام فقهی آنها: 1-عیب پوشی زن از خواستگار هنگام عقد 2-( تدلیس ماشطه) عیب پوشانی زن آرایشگر در همین خصوص و حرام بودن فعل و درآمد او |
| تراشیدن سر |
ناظر به حکم فقهی(حرمت) تراشیدن موی سر زن و مجازات اسلامی که برای آن تعرف شده است. |
| تربیت فرزند |
از وظایف مهم اولیاء کودک نسبت به وى،(خصوصا مادران، به این خاطر که بیشتر متکفل تربیت فرزندان هستند) اهتمام به تربیت او است.ناظر به دستورات و آداب اسلامی مثلا: بگذارید کودک تا شش یا هفت سالگى بازی کند، سپس به تعلیم و تربیت او همّت گمارده، خواندن، نوشتن، قرآن، نماز، حلال و حرام و معارف دینى را به او بیاموزید و ... |
| تسبیح حضرت زهرا (ع) |
تسبیحی که پیامبر(ص) به حضرت زهرا ع تعلیم فرمودند، از یادگارهای آن حضرت و در تعقیبات تمامی نمازهای واجب گفته می شود و واجد آثار و برکات فراوان است. |
| تشبه به زنان |
در دو معنا ا- شبیه کردن عمدی ظاهر به زنان در پوشش و آرایش(نه شبیه شدن به آنان، آن هم در صفات نه در ذات)2- میل جنسی زنانه پیدا کردن (تخنث یا تأنیث- تمایل به مفعول واقع شدن) و ناظر به احکام فقهی |
| تشبه به مردان |
شبیه کردن عمدی (نه شبیه شدن) ظاهری به مردان در پوشش و آرایش( صفات)2 - میل جنسی مردانه پیدا کردن و ناظر به احکام فقهی |
| تشبیب |
ذکر زیبایی هاى زن و اظهار عشق به او در شعر، ناظر به احکام فقهی تشبیب و نیز استماع آن |
| تشییع جنازه |
از پی جنازه حرکت کردن و از مستحبات موکد برای مردان-ناظر به حکم فقهی شرکت زنان در آن نزد مذاهب اسلامی(حرمت یا کراهت شرکت زن جوان در تشییع جنازه و عدم کراهت برای زن مسن و ...) |
| تعدد زوجات |
اختیار چند همسر توسط مرد، ناظر به مباحث قرآنی، فقهی و شرایط تعدد همسران، مثلا : یکی از شروطی(که در قرآن) برای تعدد زوجات گذاشته شده رعایت عدالت بین آنهاست |
| تغییر جنسیت |
تبدیل شدن مرد به زن یا خنثی،تبدیل زن به مرد یا خنثی و یا تبدیل خنثی به هر یک از این دو، ناظر به پاسخ شرع و فقهای مسلمان به آن (نزد مذاهب مختلف اسلامی) مثلا نزد شیعه بنا بر تشخیص قطعی پزشک (از آنجا که پایه این عمل یک بیماری روحی و روانی شدید دانسته شده است) اشکالی ندارد ، ولی نزد اهل سنت فقط تبدیل خنثی به مرد یا زن اشکالی ندارد و در غیر اینصورت حرام است. |
| تقصیر |
کوتاه کردن قدری از ناخن یا موی سر برای خروج از احرام، ناظر به حکم فقهی تقصیر مو از احکام متعیین برای زنان در حج |
| تک خوانی |
← آواز خوانی ( حرمت تک خوانی زن از نظر شرع در برابر نامحرمان) ضمن اشاره به حرمت شکنی های امروزی در رسانه های کشورهای اسلامی |
| تکبر |
خود را بزرگ پنداشتن، خودبرتر بینی، از اوصاف اخلاقی که در خصوص بانوان، (البته در برخورد با نامحرمان) به آن توصیه شده |
| تکبیره الاحرام |
←نماز- نخستین جزء واجب از افعال نماز، ناظر به آدابی که زن بایستی حین اداء تکبیره الاحرام رعایت کند. |
| تکفین |
←خاکسپاری، کفن کردن (زن) میت و از واجبات کفائی ، ناظر به واجبات و مستحبات تکفین زن از دیدگاه اسلام و نزد مذاهب اسلامی در شرایط عادی و اضطرار |
| تکلیف |
قاعده اشتراک از قواعد فقهی است که از جمله مفاد آن، اشتراک زن و مرد در تکالیف تشريعی است؛ بدين معنا که هر تکليفی که متوجه مرد است، متوجه زن نيز هست، مگر آنکه دليلی خاص بر استثنا وارد شده باشد، مثلاً در حکم: «ان الرجَل إذا نَسِی الرکوعَ أعادَ صلاتَه»، حکم اعاده منوط به عنوان نسیان و فراموشی است نه بر عنوان رجل. بنابراین رجل مدخلیتی در حکم نداردو حکم شامل زنان هم می شود . |
| تلاوت قرآن |
قرائت قرآن با آداب آن (خوش خوانی، نرم خوانی و بزرگداشت)، ناظر به احکام فقهی قرائت قرآن توسط زنان در شرایط خاص: حیض، نفاس یا مقابل نامحرمان و نیز استثناءات قرائت قران در حال حیض و نفاس همچون: بسمله قبل غذا، یا گفتن بخشی از آیات قرآن در دعا برای کسی«ربّ اغفرلی ولوالدیّ» و ... |
| تلبیه |
تلبیه یکی از واجبات احرام و به معنای لبیک گفتن است. ناظر به حکم یا احکام خاص تلبیه زنان |
| تلقیح |
بارور کردن، از موضوعات جدید فقهی و حقوقی، به معنای بارور ساختن انسان(زن) با ابزار پزشکی می‌باشد. دارای جنبه‌های گوناگونِ روان شناختی، جامعه شناختی، فلسفی، اخلاقی، فرهنگی، دینی ، فقهی و حقوقی است. |
| تمکین |
تن دادن (تبعیت از درخواست حلال همسر در مسائل جنسی) و ناظر به دیگر امور: همچون خانه داری، شوهرداری و ...) |
| تنبیه |
ناظر به مباحث قرآنی، فقهی، روایی و کلامی در خصوص تنبیه زن توسط شوهر - اشاره به آیه 34 سوره نساء در خصوص تنبیه زنان و نیز اشاره به آیات و روایات دیگر در خصوص عدم زدن و آزار زنان و ... |
| تنظیم خانواده |
شامل گستره ای از آموزه های تربتی و روایات اسلامی در خصوص توالد و فرزند آوری و یا پیشگیری از آن مطابق احکام دینی و عرفی جامعه |
| تولید مثل |
←تنظیم خانواده |
| جاهلیت |
بررسی وضعیت زنان در امر ازدواج در عصر جاهلیت و معرفی ازدواج هایی که در زمان جاهلی در بین اعراب رسم و بسیار شنیع و دون شأن زن بود و اسلام آن ها را بر مرد و زن مسلمان حرام کرد، ازدواج هایی همچون: مقت، خدن، رهط ، استبضاع، بدل، اختین، شغار |
| جراحی زیبایی |
جراحی زیبایی(پلاستیک) عبارت است از عمل بازسازى، اصلاح و بهبود شکل ظاهرى عضوى، مانند بینی و فک.،جراحی پلاستیک شاخه‌اى از جراحى در پزشکی می باشد و ازز عناوین جدیدی است که در بعضى کتب فقهى معاصران و در پاسخ استفتائات از احکام آن سخن گفته‌اند. ناظر به احکام فقهی آن، |
| جلباب |
از حجاب های قرآنی، جلباب در اندونزی اصطلاح مطلق حجاب است |
| جلوگیری |
|
| جماع |
← آمیزش، همبستر شدن زن با شوهر یا جنس مخالف، ناظر به احکام فقهی و آداب فراوان اسلامی، مثلا: جماع پنهان، پر نبودن شکم و ... |
| جمع خوانی |
←آوازخوانی، ناظر به حکم فقهی آواز خواندن جمعی زنان، زنان و مردان |
| جنابت |
در اصطلاح، به حالت نجاست باطنی که پس از نزدیکی یا خروج منی حاصل میشود، جنابت زنان نیز با حصول شرایط آن، محقق می شود و فرقی بین مجرد و متأهل وجود ندارد، ناظر به احکام فقهی و مسائل پیرامون آن مثل: تعریف منی زن و یا مذی زن و ... |
| جهاد |
جنگیدن در راه حق، ناظر به مباحث روایی ، اسلامی و فقهی در خصوص مصادیق جهاد زنان مسلمان با توجه به واجب نبودن جهاد بر آنان، مثلا حضرت امام محمد‌باقر (علیه‌السلام) فرموده‌اند: «جهاد زن، نیکو شوهرداری کردن است». |
| جهاد نکاح |
نام مستعار برای رابطه جنسی یا دگرجنس‌گرایی به نام جهاد است و اشاره به رابطه جنسی زنانی دارد،که به زور و اجبار، یا به میل خود، برای رفع نیازهای جنسی مردان جهادی اقدام کرده اند. جهاد نکاح اولین بار با فتوای شیخ محمد عریفی (که از طرف خود وی تکذیب شده) شروع شده است که نخستین بار درسال ۲۰۱۳ و در جریان جنگ داخلی سوریه در فضای رسانه‌های مجازی و شبکه‌های اجتماعی در اینترنت منتشر شد. |
| جهر و اخفات |
آشکار کردن جوهر صدا (جهر) و آرام خواندن (اخفات) ناظر به احکام فقهی ویژه زنان، هنگام نماز |
| جهیزیه |
اسباب، رخت، اثاث، و چیزهای دیگر که عروس با خود به خانۀ داماد می‌برد، ناظر به بحث های فقهی از جمله مالکیت جهیزیه، خمس، دعاوی حقوقی در خصوص آن و نیز نظر اسلام و روایات اسلامی در خصوص کمیت و کیفیت جهیزیه دختر. |
| چادر |
پوشش سنتی، ایرانی-اسلامی بانوان و به عنوان نماد هویت زن مسلمان در سراسر دنیا، دارای بحث های فقهی به عنوان لباس ، فرهنگ عامه و ...... |
| چشم چرانی |
← نگاه، از انواع انحرافات جنسی نیز دانسته شده است و از گناهانی است که در روایات اسلامی آن را از تیرهای شیطان برای گمراهی بشر برشمرده اند.ناظر به احکام فقهی و نیز بیان آفات بهداشتی و روانی آن( با توجه به روایات اسلامی) |
| حِداد |
سوگواری زن در مرگ شوهر و ترک زینت تا سپری شدن عده، ناظر به احکام فقهی، مثلا: ترك زینت در بدن، مثل كشیدن سرمه و زدن عطر و رنگ کردن مو و آرایش کردن صورت و بند انداختن و... و در لباس به پوشیدن رنگهای شاد و زر و زیور و ... بر زن در هنگام حداد گرفتن حرام است. |
| حاملگی |
← بارداری ، (شناسه = بارداری) |
| حج |
قصد زیارت کعبه کردن با انجام اعمال و مناسک خاص، ناظر به احکام فقهی خاص بانوان مسلمان در حج و عمره، مقایسه با حج جاهلی زنان و ....مثلا: لزوم اجازه همسر در حج مستحب، شرایط خاص استطاعت، تفاوت لباس احرام و محرمات احرام و .... |
| حجاب |
پوششی که زنان سرتاپای خود را بدان پوشانند، ناظر به احکام فقهی در خصوص پوشش زنان از مردان به ویژه نامحرمان و نحوه و حدود آن، مباحث قرآنی حجاب،زمان تشریع حجاب، بحث های جامعه شناختی و آداب اسلامی و روایات در این خصوص و ...حجاب زنان سالخورده ، که در خصوص آن سهل گیری شده است یا حجاب زنان روستایی و .. |
| حدیث کساء |
حدیثی معروف به روایت حضرت فاطمه س ، این حدیث ازجایگاه ویژه ای نزد شیعیان برخوردار است و در خصوص پنج تن آل عبا است؛ آثار زیادی برای آن از جمله برآورده شدن حاجات نقل شده است. محوریت دعا حضرت فاطمه علیها السلام، سیده النساء العالمین است. |
| حرم |
بارگاه و مدفن 11 امام معصوم شیعیان، ناظر به احکام فقهی ورود و وقوف بانوان در حرم معصومین ع نزد مراجع عظام شیعه |
| حرمت ابدی |
←حرمت ازدواج، حرمت ابدی ازدواج با برخی زنان، یعنی کسانی که به‌دلیل خویشاوندی یا برخی از مسائل فقهی، حرام است با یکدیگر ازدواج کنند، ناظر به احکام فقهی آن، مثلا: با ازدواج مرد با یک زن و تحقق شرایط آن، برای همیشه ازدواج با مادر او حرام می شود، یا در خصوص رضاع، مادر رضاعی و دختران او علاوه بر محرم شدن بر او حرام می شوند، همچنین در صورت ارتکاب به لواط یا زنا، خواهر لواط دهنده و یا مادر زانیه بر مرتکب حرام می شود و ... |
| حرمت ازدواج |
کسانی که ازدواج با آنان حرام است، چه ابدی، چه غیر ابدی، مانند حرمت ازدواج با خواهر زن که حرام است تا مادامی که رابطه زناشویی بین مرد و زن برقرار است، همچنین ازدواج و آمیزش با یک زن باعث حرمت ابدی دخترش بر آن مرد می شود. |
| حضانت |
حق در اختیار گرفتن و حفظ و نگهداری و تربیت طفل ، ناظر به احکام فراوان فقهی است، مثلا: حضانت در خصوص پدر حق و تکلیف وی است ولی در خصوص مادر، تنها از حقوق او تا سن خاص (فرزند) است |
| حق رای |
ناظر به حق رای مساوی زنان با مردان( پس از سن قانونی نه سن تکلیف) در جمهوری اسلامی و حضور زنان در انتخابات در جامعه کنونی و مقایسه آن با بیعت که در گذشته انجام می شده( یکی بودن آن با بیعت؟، وظیفه شرعی یا اجتماعی ؟ و بحث های حقوقی و فقهی آن) |
| حق طلاق |
ناظر به احکام فقهی؛ به طور معمول و پیش فرض حق طلاق با مرد است مگر با شرط ضمن عقد این حق جابه جا شود، این مسئله، خصوصا امروزه مبتلابه و در خصوص آن بحث های زیادی مطرح شده است. |
| حقوق زن |
در سه معنا 1-حقوق زن بر مرد(در زندگی زناشویی و زوجیت)2- حقوق اجتماعی زن 3- حقوق خصوصی(فردی) زن، در این دانشنامه به کار برده می شود، در معنای اول ناظر به احکام فقهی حقوق زن بر مرد(شامل حق نفقه، ارث از همسر، حق مسکن،حق همخوابی ، مهریه،هبه، حق حضانت و .... می شود و در معنای دوم که امروزه نسبت به آن بحث های فراوانی مطرح است، بحث های اجتماعی حقوق متقابل، حقوق از دست رفته، تساوی حقوقی و ... که زمینه های مختلف را شامل می شود.3- در معنای سوم حقوق فردی(فارغ از زوجیت) همانند حق مالکیت و ارث بحث می شود. |
| حلق |
←تقصیر( حلق: تراشیدن مو برای تحلیل احرام) ناظر به عدم جواز حلق برای زن( چه در حج و عمره و چه غیر آن) |
| حلقه ازدواج |
حلقه فلزی که به نشان علاقه (نامزدی) و ازدواج ، زوج های جوان در انگشت یکدیگر می کند.، از مسائل مبتلا به که در خصوص آن در رساله های عملیه و استفتائات بارها سخن به میان آمده است. ناظر به بحث فقهی استحباب انتخاب حلقه نقره برای مرد و حرمت خرید طلا برای زوج و حرمت پوشیدن توسط او. |
| حنوط |
← خاکسپاری،0( حنوط: مالیدن یا استعمال کافور در پیشانی، دست ها، دو سر زانو و دو انگشت بزرگ پاها) دارای حکم فقهی خاص نزد مراجع شیعه و نیز مذاهب اسلامی، در خصوص حنوط زنی که معتکف یا محرم بوده یا شوهرش به تازگی مرده است. |
| حوّا |
همسر آدم و از اعلام غیر مصرح-حوا، مادر بشریت و اولین مخلوق زن، جایگاه والای او به حدی است که چون پیامبر زمان خود در مقام خطاب الهی قرار گرفته و بر همه انسان ها حق مادری دارد. |
| حورالعین |
زنان بغایت سفید پوست و سیاه چشم، توصیفی برای زنان یا همسران بهشتی که قرآن در آیات زیادی به توصیف آنان پرداخته است، «حورٌ عینْ کَأمثالِ اللؤلؤِ المکنونـ»«کانّهُنّ الیاقوتُ والمَرجانُ»؛«فیهنّ خَیْراتٌ حِسانٌ» و نیز روایات فراوانی در خصوص آنان رسیده است |
| حیا |
آزرم، حجب، از صفات پسندیده انسانی که در روایات اسلامی و قرآن به آن تأکید شده خصوصا در مورد زنان، در خیلی جاها در معنای عفت آمده است. برخی روایات حیا را بیشتر مختص زنان عنوان می‌کند. به عنوان مثال: پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید: «...حیا نیکوست اما از زنان نیکوتر»، قرآن نیز در موارد متعدد به مناسبت سخن از حیا گفته «لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ» ، لا يُبْدينَ زينَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِن» و یا داستان قرآنی دختران شعیب و حیاء آنان در برخورد با نامحرمان |
| حیض |
خونى معروف، که از رحم زن بیرون می آید، از علامات بلوغ دانسته شده و به لحاظ فقهی دارای مسائل فراوان است |
| حیله |
چاره جوئی یا حیله شرعی،(شامل حیله های مباح و حیله های حرام) ناظر به حیله های مربوط به نکاح، از مباحث جنجالی و پُر تنش در حوزه فقه اسلامی، از نمونه های حیله شرعی: محرمیت(مثلا چگونگی محرمیت دو برادر به زنان یکدیگر)، رضاع، عقد موقت بدون عده و ....همچنین خداوند به حضرت ایوب زمانی که در تنگنای تنبیه همسر پاکدامنش قرار گرفته بود نوعی حیله و چاره جویی شرعی آموخت.(استفاده از دسته چوب نازک و ....) |
| خاکسپاری |
کفن و دفن، به خاک سپردن، ناظر به تمامی مباحث فقهی وآداب ویژه تکفین، نماز میت و تدفین میت زن و احیانا دستوراتی که در روایات اسلامی آمده است. |
| خاله |
خواهر مادر ، از عناوین قرآنی و ناظر به مسائل فقهی در بابهای تجارت، نکاح، عتق، اطعمه و اشربه و ارث، مثلا: عدم تملک خاله( که برده است- عتق) یا حضور خاله در طبقه سوم ارث(ارث) ، بحث جواز ازدواج با خواهرزاده همسر یا ازدواج با خاله همسر (نکاح) و... . |
| خانواده |
نهاد اساسی و محوری در جامعه است و کوچکترین واحد اجتماعی و هسته نخستین سایر نهادهای اجتماعی به شمار می‌آید، ناظر به اهمیت اسلام به خانه و خانواده ، تشکیل خانواده، حفظ دین و تکمیل آن،جایگاه آن در اسلام و ... |
| خانه |
محل سکنی و زندگی، ناظر به مباحث قرآنی ، اسلامی، فقهی و حقوقی که در خصوص زن و خانه مطرح است مثلا عدم جوازخروج زن از منزل بدون اذن شوهر یا تهیه منزل به عنوان نفقه بر زوج واجب است، همچنین جواز خوردن بدون اجازه، از بعضی خانه ها: که در آیه ۶۱ سوره مبارکه نور به آنها اشاره شده، از قبیل خانه پدر، مادر، برادر و...،بحث های قرآنی و اسلامی در اهمیت و جایگاه خانه در اسلام، آداب ورود و خروج از خانه و ... |
| خانه داری |
فن یا هنر اداره کردن خانه، شامل آشپزی، خیاطی، بهداشت، تغذیه، تربیت اطفال، اقتصاد، صنایع دستی، اخلاق، مقررات خانوادگی، و مانند آن؛ تدبیر منزل،که بیشتر بر عهده زنان خانه دار است. نظر اسلام در مورد خانه داری زن ، تقسیم کار بین زن و شوهر( با توجه به تقسیم کار پیامبر ص در خصوص حضرت علی و فاطمه علیهما السلام |
| ختنه |
بریدن آلت تناسلی (زنان)، ناظر به احکام فقهی و حقوقی آن، در میان چهار فرقه اهل سنت، شافعی‌ها ختنه زنان را واجب می‌دانند، ختنه زنان در قدیم وجود داشته است |
| خروج از منزل |
←اذن شوهر، ناظر به احکام فقهی نیاز زن مسلمان به اجازه شوهر برای خروج از منزل |
| خشونت |
خشونت علیه زنان، از مسائلی که امروزه در خصوص آن سخنان بسیاری گفته شده است، نظر اسلام و روایات اسلامی در خصوص جایگاه زن، تکریم شخصیت او و لزوم برخورد محترمانه و محبت آمیز |
| خصاء |
← خواجگی، بیرون کشیدن بیضه‌ها از بدن جنس مذکرکه به ناتوانی او در بارور کردن می‌انجامد و چنین کسی را خصی ، اخته یا خواجه گویند. ناظر به احکام خاص فقهی خصی نسبت به زنان که در ابواب فقهی: حج، نکاح، ظهار، ایلاء، و نگاه به زن از آن سخن رفته است. |
| خصائص النبی |
← رسول خدا ص، همچون تعدد زوجات و جواز ازدواج با موهوبه. |
| خلخال |
زینت،(خَلخال: حلقهای فلزی، زینت بخش پای زنان و از مصادیق زینت زنانه است، ناظر به حکم فقهی در خصوص نمازخواندن با آن |
| خنثی |
خنثی دارنده آلت تناسلی مرد و زن می‌باشد ، ناظر به احکام فقهی فراوان در خصوص تعیین جنسیت ، تغییر جنسیت و مسائل دیگری در خصوص ارتباط با زنان و مردان، ارث، جهاد، صلات، و ... |
| خواجگی |
بیرون کشیدن بیضه‌ها از بدن جنس مذکرکه به ناتوانی او در بارور کردن می‌انجامد و چنین کسی را خصی ، اخته یا خواجه گویند. ناظر به احکام خاص فقهی خصی نسبت به زنان که در ابواب فقهی: حج، نکاح، ظهار، ایلاء، و نگاه به زن از آن سخن رفته است. |
| خواستگاری |
پیشنهاد ازدواج، .ناظر به آداب خاص و احکام فقهی از جمله: خواستگاری از اشخاصی که به لحاظ شرعی امکان ازدواج ندارند، ممنوع است، مثلا، زن شوهردار یا زنی که به دلیل رابطهٔ خویشاوندی نزدیک ازدواج با او حرام است و زنی را که در عدهٔ رجعیه است، یعنی شوهرش او را طلاق قابل رجوع گفته و او در عدهٔ پس از طلاق است، نمی‌توان خواستگاری کرد. در مورد امکان خواستگاری زن در عدهٔ طلاق بائن (غیرقابل رجوع) و وفات، نظرات مختلف است. بعضی گفته‌اند خواستگاری به کنایه (و نه با صراحت) جایز است و .... |
| خواهر |
ناظر به حقوق متقابل خواهر با خواهر و برادر و احکام فقهی، از جمله ارث ضمنا تمام بانوان مسلمان خواهر دینی یکدیگر تلقی می شوند. |
| خواهر رضاعی |
ç رضاع - خویشاوندی رضاعی نوعی نسبت خانوادگی است که با شیر خوردن نوزاد از زنی که مادر طبیعی او نیست، حاصل میشود. تأثیر این نوع قرابت فقط در منع ازدواج میان خویشان رضاعی است و آثار دیگر قرابت نسبی مانند ارث بردن و انفاق در آن مطرح نیست.این نوع از خویشاوندی مختص حقوق اسلامی و کشورهای مسلمان‌نشین است. |
| خواهر زن |
از نسبت های سببی، به لحاظ فقهی برای ازدواج مردی با خواهر زن یا دختر او شرایطی وجود دارد |
| خواهر موسی |
میریام(مریم) یا کُلثُم(کُلثوم) خواهر موسی و هارون و از اعلام غیر مصرح، ناظر به نکات آموزنده از زیرکی وی در جریان بازپس گیری و رساندن موسی به آغوش مادرش وجود دارد. |
| خود ارضایی |
← استمناء(شناسه= استمناء) |
| خودنمایی |
خود را نشان دادن و ظاهر نمودن زیبایی ها و زینتها، ناظر به احکام فقهی انجام کارهایی که باعث جلب توجه نامحرم شود( بدحجابی ، آرایش و نشان دادن زینت ها، پوشیدن لباس شهرت،استفاده از عطر در بیرون منزل ، خنده صدا دار و سوار شدن بر وسایل نقلیه غیر متعارف و ...) |
| دایه |
زنی که سرپرستی و شیردهی کودک را به عهده دارد، در منابع، به معنای قابله هم آمده است. |
| دختر |
فرزند مونث، ناظر به آداب ویژه فرزند دختر و احکام فقهی آن نظیر ارث |
| دختر همسر |
← ربیبه( دختر زن از شوهر قبلی ناظر به احکام فقهی) |
| دختران شعیب |
صفورا و لیا، از اعلام غیر مصرح، در قرآن از اشتغال آنان به کار (سخت چوپانی) واز حیای آنان (استحیاء) سخن به میان آمده است. |
| دختران لوط |
ریثا و زعورا، از اعلام غیر مصرح قرآن، در قرآن به سلامت و پاکی حضرت لوط و خاندانش به جز همسرش تصریح شده است در حالی که بر اثر تحریف در کتاب مقدس مسیحیان خلاف این مطلب آمده است |
| دعا |
مصوب در جلسه |
| دوجنسیتی |
←خنثی،دوجنسی، خنثی، شخصی که هم آلت تناسلی مرد و هم زن را دارد، ناظر به احکام فقهی فراوان در بابهای طهارت، صلات، حج، جهاد، حجر، نکاح، ارث، حدود، قصاص و دیات است ، مثلا: آمیزش با خنثی را سبب جنابت ندانسته اند، چرا که اصلی یا زائد بودن آلت جنسی او محل تردید است و ... |
| دوشیزگی |
← بکارت( در فرهنگ عامه و نیز اصطلاح فقیهان، لفظ دختر، به دوشیزه و باکره اطلاق شده است)ناظر به احکام خاص دوشیزه در ازدواج با اذن پذر و ... |
| دیه |
اموالی معیّن در شرع که به سبب آسیب زدن به انسانی آزاد- اعم از جان، اعضا و منافع او- بر ذمّه جانی ثابت میشود، ناظر به احکام فقهی دیات زن و پاسخ به برخی از شبهات مطرح، مانند : نصف بودن دیه زن نسبت به ديه کامل مرد،... |
| ربا |
اشاره به استثناءات حرمت ربا (ربای حلال) بین زن و شوهر و پدر و فرزند( پسر یا دختر)- و عدم جواز ربا بین مادر و فرزند |
| ربیب |
پسر همسر(از شوهر قبلی) و بعضی پسر شوهر هم دانسته اند، در قرآن هم آمده است وناظر به احکام فقهی، همچون: حرمت نکاح با دختران ربیب و ... |
| ربیبه |
دختر زوجه ( از همسر قبلی) در قرآن به صراحت حکم حرمت ازدواج با ربیبه آمده است «حرمت علیکم امهـتکم... وربـئبکم التی فی حجورکم من نسآئکم التی دخلتم بهن...» |
| رجم |
حد، به فتح راء و سکون جیم، یکی از حدود الهی به معنای سنگسار کردن است، ناظر به حکم فقهی ثبوت حد رجم برای زانیه نزد مذاهب مختلف |
| رحم |
به فتح راء و کسر حاء، محل رشد جنین( شناسه تکمیل شود) |
| رحم اجاره ای |
←تلقیح، ناظر به احکام فقهی اجاره دادن رحم برای فرزند دار شدن |
| رسول خدا/اختصاصات |
←رسول خدا ویژگی های پیامبر اکرم(ص) در برخی از احکام از جمله جواز ازدواج با بیش از 4 همسر و نیز جواز ازدواج با موهوبه |
| رشد |
(رُشد در دو معنای1- توانایی حفظ مال و مصرف آن در راه درست 2- نمو به کار رفته است)، ناظر به احکام رشد، اثبات رشد، حکم فقهی بالغه رشیده و شرایط آن در ازدواج ، همچنین پاسخ به شبهات در این خصوص، گفتنی است ازدواج بالغه غیر رشیده بدون اذن ولی از آن جهت که مستلزم تصرف مالی (مهر) است، نافذ نیست و نیزدر سقوط آن نسبت به دختر بالغ رشید اختلاف است و ... |
| رضاع |
درسه معنای1 - شیر خوردن کودک از پستان مادر. 2 - شیر دادن به کودکی که مادرش فاقد شیر طبیعی می باشد. 3 - بچة شیرخوار را به دایه سپردن آمده است و ناظر به احکام فقهی در هر سه معنای گفته شده است. آیه ۲۳۳ سوره بقره که به آن آیه رضاع اطلاق می شود، بیانگر حکم رضاع و مدّت آن و برخى احکام مربوط به شیردهی مادر است.علاوه بر آن شیردهی طفل در زمان شیرخوارگی با شرایطی موجب محرمیت رضاعی وی با افرادی می شود |
| رقص |
حرکات موزون، ناظر به احکام فقهی رقص زن در مقابل محرمان و نامحرمان و بالعکس |
| رمی جمرات |
پرتاب کردن سنگ ریزه به سوی جمره در حج، ناظر به احکام فقهی ویژه زنان در رمی جمرات سه گانه، مثلا: در روز عید قربان، زنان با عذر یا بدون عذر مجازند که در شب رمی کنند و نیز در ایام تشریق چنانچه معذور باشند می توانند شب رمی کنند و نیازی به گرفتن نائب نیست |
| روابط جنسی |
در دو معنا1- ارتباط و علاقه جنسی ( که از نظر اسلام امری مثبت و سفارش شده است و از نظر برخی از ادیان و مسالک امری نکوهیده است) 2- به معنای روابط جنسی بین زن و مرد خارج از عرف و شرع است، که در مورد اول روایات بسیاری به آن سفارش کرده است و در مورد دوم احکام فقهی و دستورات و بیانات شرع مبنی بر نهی اینگونه روابط، مجازات اسلامی و عقوبت آخرتی آن آمده است |
| روابط زن و شوهر |
روابط بین خانواده( زن و شوهر) ناظر به آداب و دستورات اسلامی در خلال آیات و روایات در خصوص روابط سالم و سازنده بین آن دو، مثلا در قرآن: به روابط عاطفی، انواع احسان بین زن و شوهر، رابطه جنسی با همسر و ... اشاره شده و روایات بسیار زیادی در خصوص باید ها و نباید ها و آثار دنیوی و آخرتی آن آمده است. |
| روزه |
خودداری از مفطرات در روز به قصد تقرب به خدا، ناظر به احکام فقهی خاص روزه بانوان، مثلا: اجازه همسر، بطلان روزه به محض عارض شدن حیض یا نفاس |
| روسپی گری |
تن فروشی |
| ریبه |
← نگاه (ریبه: شک و بیم افتادن به حرام در نگاه به نامحرم) در کاربرد فقهى در مسئله نظر به نامحرم، به خوف وقوع در حرام، بیم فروافتادن در فتنه و به آنچه در ارتباط با نامحرم، هنگام نظر به او در ذهن خطور مىکند از میل به بوسیدن، در آغوش گرفتن و مانند آن، تفسیر شده است. ناظر به احکام فقهی آن مثلا: نگاه کردن به صورت و دستها ی زن نامحرم بنابر قول جواز آن و نیز شنیدن صداى وى، مشروط به عدم ریبه است. |
| زایمان |
به دنیا آوردن نوزاد، ناظر به احکام فقهی آن در بابهاى طهارت، نکاح، طلاق، شهادات، حدود و قصاص، مثلا: امور مربوط به زایمان را تنها زنان مى‌توانند انجام دهند و این کار بر مردان جز شوهر حرام است یا عدّه طلاق زن باردار، با زایمان پایان می پذیرد و ... |
| زفاف |
بردن عروس به خانه داماد،اولین همبستر شدن عروس و داماد، که در فقه دارای احکامی است.همچنین در روایات ، سنتهایی برای آن سفارش شده است، همچون:زفاف در شب، لذا به شب زفاف معروف است، ادعیه و دو رکعت نماز در این شب، در متون اسلامی این شب مبارک دانسته شده و عبادت به شمار آمده است. |
| زلیخا |
همسر عزیز مصر و از اعلام غیر مصرح در قرآن، ناظر به مباحث معرفتی و عبرتهای آموزنده |
| زن |
بشر ماده، ناظر به تعریف جامع از زن مسلمان، کلیات مباحث فقهی ، حقوقی، کلامی و روایی در خصوص نگاه اسلام به زن |
| زن پدر |
← نامادری، ناظر به احکام فقهی، مانند: محرمیت و حرمت ازدواج با وی |
| زن داری |
←همسرداری |
| زن سالاری |
نظام اجتماعی که در آن قدرت در دست زنان است،به طور عام ریاست زن بر مرد، نظر آیات و روایات اسلامی در خصوص آن، |
| زنا |
آمیزش از راه نامشروع، ازگناهان کبیره واز موجبات حد در اسلام، ناظر به احکام فقهی فراوان، مثلا: قتل، رجم، تراشیدن سر و تبعید برخی از حدود ارتکاب به زنا است |
| زناشویی |
← آمیزش(عمل زناشویی مرد و زن) |
| زنان اسوه |
زنان الگو ، زنان نمونه، ناظر به معرفی زنان نمونه در اسلام و جنبه ها ی معرفتی و زوایای زندگی فردی و اجتماعی آنان بر اساس آیات و روایات برای الگوگیری زن مسلمان، رسول الله ص پس از قرائت آيه إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ، فرمود: اى على! بهترين زنان دو عالم چهار نفر مى باشند:1.مریم دختر عمران2.خديجه دختر خويلد3.حضرت فاطمه دختر محمد صلى الله عليه و آله و سلم 4.آسيه دختر مزاحم. |
| زنان بهشتی |
ناظر به بیان خصوصیات، ویژگی ها، جایگاه و اوصاف زنان بهشتی از نگاه آیات و روایات اسلامی |
| زنده به گور کردن |
از رسوم جاهلی اعراب مبنی بر زنده در خاک کردن دختران که با ظهور پیامبر رأفت و مهربانی و گسترش اسلام، این پدیده زشت و منفور کنار گذاشته شد. در آیاتی از قرآن کریم به آن اشاره شده است، در خصوص سوال از این عمل ناشایست، در روز قیامت می فرماید: «و اذا المؤودة سئلت» و... |
| زوج |
← همسر( زوج: شوهر) |
| زوجه |
← همسر( زوجه: زن) |
| زیارت قبور |
زیارت مردگان با حضور بر مقبره آنان، ناظر به احکام فقهی زیارت قبور توسط زنان، نزد مذاهب اسلامی و جمع بندی میان روایات مختلف |
| زینت |
انواع زینت های زنانه، در اسلام زنان مکلف به پوشش زینت در مقابل نامحرمان هستند، به تعبیر قرآن: " زنان زینت خودشان را نباید آشکار کنند" و نیز ناظر به احکام فقهی آن ، شامل زینت کردن زن برای شوهر، زینت در مقابل محارم، زینت در مقابل نامحرمان، زینت های حرام، زینت کردن منزل، زینت کردن در حال احرام و ... |
| ساره |
همسر ابراهیم(ع) و از اعلام غیر مصرح قرآنی |
| سالمندان |
زنان سالخورده و مسن، ناظر به احکام فقهی در خصوص آنان، همچون: تساهل در حجاب آنان و نگاه نامحرم به آنها و... |
| سخاوت |
←بخل، بخشش، بخشندگی، از سجایای اخلاقی، در روایات اسلامی بر سخاوت زن تأکید نشده است، به این معنا که بخشندگی برای زن صفت لازم شمرده نشده تا به این صورت حافظ منافع شوهرش باشد، چنانکه در بعضى روایات چنين آمده است: الْمَرْأَةُ راعِيَةٌ عَلى مالِ زَوْجِها وَ مَسْئُولَةٌ عَنْهُ |
| سرد مزاجی |
دارای میل جنسی کم، سست و افسرده، لزوم تطابق مزاج زوجین یا اصلاح مزاج برای دوام و بقاء خانواده و تناسل، این مشکل سبب از بین رفتن بنیان بسیاری از خانواده ها می شود، ناظر به روایات و دستورات اسلامی و پزشکی ائمه(طب الصادق، طب الرضا علیهماالسلام و ..) در خصوص پرهیز از ازدواج با سرد مزاج، توجه به آن و رفع این مسئله؛ مثلا: در روایتی پیامبر(ص) مردی را با توجه به مزاجش به ازدواج با زن خوزی( خوزستانی) -که از مزاج گرمی برخوردار است- تشویق فرمودند. |
| سزارین |
←زایمان، زایمان غیر طبیعی، عمل جراحی که شکم را در بالای رحم چاک می‌دهند و بچه را خارج می‌کنند، ناظر به احکام فقهی است، از جمله جواز سزارین، چگونگی خون نفاس بعد از سزارین، احکام لمس و نگاه در سزارین، |
| سعی |
àهروله (سعی : از مناسک حج و عمره، ناظر به حکم فقهی سعی زنان) |
| سفر |
در اصطلاح فقه، سفر عبارت است از خارج شدن از محل زندگى به قصد پیمودن مسافتى خاص که موجب قصر نماز و افطار روزه گردد، ناظر به احکام فقهی مسافرت کردن زن مسلمان همچون: ( حرمت سفر زن بدون اذن همسر، مسافرت با حضور محارم و نیز تأمین هزینه های سفر توسط شوهر) همچنین مکروه است مرد هنگامی که از سفر بر می گردد خانواده (زن ) را مطلع نسازد و بی خبر بر او وارد شود. |
| سقط جنین |
سقط کردن جنین به هر وسیله ودر هر یک از مراحل جنینی،؛ اعم از خوردن یا تزریق دارو، حرام است؛ خواه از طریق مشروع متکوّن شده باشد یا از زنا، ناظر به احکام فقهی فراوان ، مثلا: اطاعت زوجه از زوج برای سقط جنین نیز حرام است. |
| سکونت |
اقامت کردن، مسکن گزیدن، ناظر به احکام فقهی و حقوقی سکونت زن، مثلا حق انتخاب محل سکونت برای مرد، حق سکونت در مکان مناسب برای زن، امکان جابجا شدن حق سکونت در صورت شرط ضمن عقد و .... |
| سلام |
سلام کردن زنان به مردان و بالعکس و ناظر به حکم فقهی آن |
| سن ازدواج |
بررسی نظر اسلام در خصوص مناسبترین سن برای ازدواج و نیز بررسی راهکارهای اسلامی که برای بالا نرفتن سن ازدواج باتوجه به مشکلات امروزی و بالا رفتن سن ازدواج جوانان و تبعات زیانبار آن به ویژه برای دختران از مباحث مبتلا به، به حساب می آید. |
| سنگسار |
←رجم ،(سنگباران کردن) |
| سه طلاقه |
←طلاق - ناظر به احکام خاص فقهی نزد مذاهب اسلامی |
| سیده نساء العالمین |
از القاب رسول خدا ص بر اساس روایات از رسول خدا (ص) |
| شأن |
جایگاه و منزلت اجتماعی و شأنیت زن(که قهرا برای هر زنی متفاوت است) ، ناظر به احکام فقهی در بابهاى زکات، خمس، حج و نکاح؛ مثلا: در خصوص نفقه: سازواری هزینه نفقه واجب با شأن زن مطرح می شود و اگر زن صاحب جاه باشد و متعارف برای وی داشتن خدمتکار است مرد باید برای او خدمتکار بگیرد (خادم جزء نفقه او بشمار می رود ) یا در بحث خمس: چنانچه طلای زن، بیش از شأن او باشد خمس به آن تعلق می گیرد. |
| شبیه سازی |
تکثیر موجود زنده بدون آمیزش جنسی، ناظر به مباحث فقهی جواز آن و نیز پیامد های شبیه سازی انسان از جمله:. پی آمد اخلاقی و عاطفی: از نظر اخلاقی راهی را برای عدم تشکیل خانواده، عدم تحمل مشکلات آن و روی آوردن به طرق نامشروع اشباع غریزه جنسی و قناعت کردن به شبیه سازی برای کسب فرزند باز می کند، و هر زن و مرد به دل خواه خود بچه ای را از بانک نطفه (یا از نطفه های منعقده کلون شده) اختیار می کنند . پی آمدهای هویتی و حقوقی: انسانهایی که از این طریق متولد می شوند، فاقد هویت خانوادگی بوده، نه پدر و نه مادر و نه برادر و نه هیچ کس دیگری راجز شبیه خود ندارند . این کار تدریجا سبب مرگ عواطف در میان انسانها می شود، و از نظر حقوقی نیز همین مشکل فقدان هویت وجود دارد . پی آمدهای جسمانی و توارثی: بسیاری از پزشکان معتقدند انسانهایی که از این طریق به وجود می آیند از نظر جسمی مشکلات و کمبودهای فراوانی دارند، به خصوص اینکه تجربه نشان داده است که هرگونه انحراف از مجاری طبیعی با مشکلات متعددی همراه خواهد بود; مثلا استفاده از غیر شیر مادر یا توسل به سزارین در مواردی که ضرورت ندارد، همیشه انبوهی از مشکلات را به همراه دارد .عوارض عاطفی و روانی ، انقراض نسلها و تنوع آفرینش و .... نسبت به شبیه سازی سران همه ادیان از جمله مذاهب اسلامی مخالفت کرده اند. |
| شرط ضمن عقد |
← عقد، عهداتی است که در حین ازدواج با توافق زن و شوهر وارد مفاد قرارداد ازدواج آنها میشود.، ناظر به شروط مختلف و الزام آوری آن هنگام عقد ازدواج از جهت فقه و حقوق. |
| شرک |
← کفر، ناظر به حکم ازدواج مردان و زنان مسلمان با مشرکان |
| شوهر |
←همسر |
| شوهر داری |
با شوهر به سر بردن، ناظر به احکام فقهی و روایات و دستورات اسلامی در خصوص حقوق مرد بر زن که تحت عنوان شوهر داری مطرح می شود، مثل: تمکین زن از شوهر، ریاست مرد برخانواده و ... همچنین در برخى روایات،جهاد زن، نیک شوهردارى کردن بیان شده و حق مرد بر زن بسیار بزرگ دانسته شده است. |
| شوهرداری |
←همسرداری |
| شهادت |
گواهی دادن به چیزی از روی علم و یقین، ناظر به احکام فراوان شهادت زن، همچون: عدم پذیرش آن در حقّ اللَّه مالی، مثل خمس و زکات، خواه به تنهايی يا توأم با شهادت مردان و نيز در حق اللَّه غير مالی، در برخی حدود، جز زنا و بنابر قولی، لواط و مساحقه پذيرفته نيست ولی در زنا بنابر قول مشهور، شهادت سه مرد و دو زن يا دو مرد و چهار زن عادل پذيرفته است و ... |
| شیر مادر |
ناظر به احکام فقهی و نیز دستورات و سفارشات دینی مبنی بر شیر دادن مادر به فرزند و شیر مادر، طبق آیات قرآن و دستورات دینی، شیردهی دو سال براى كسى است كه بخواهد دوران شیرخوارگى را كامل كند؛ ولى مادران حق دارند این مدت را كمتر كنند. هزینه زندگى مادر در دوران شیردادن بر عهده پدر است؛ حتى اگر زن را طلاق داده باشد و هیچ یك از پدر و مادر نباید به دلیل اختلاف‌هایشان به نوزاد ضرر برسانند.پس از مرگِ پدر، ورثه وظیفه دارند هزینه‌هاى مادر را هنگام شیردادن تأمین كنند. پدر و مادر مى‌توانند با توافق یكدیگر، دوران شیرخوارگى نوزاد را كمتر كنند و پدر نمى‌تواند وظیفه شیردادن را به دایه واگذارد، مگر این كه مادر سرباز زند. |
| شیربها |
عبارت است از پولى كه داماد قبل از مراسم ازدواج، علاوه بر مهر به خانواده عروس مى دهد، در برخی مناطق رایج است و ناظر به احکام فقهی آن، از آنجا که غیر از مهر است، احکام مهریه بر آن مترتب نمی شود و بایستی در قالب جعاله یا هبه به خانواده عروس داده شود و در غیر این صورت حرام است و... |
| شیردهی |
|
| صداق |
←مهریه، در لغت به معنای کابین و جنسی که در وقت نکاح بر عهدۀ شوهر است و ناظر به احکام فقهی و حقوقی فراوان |
| صغیره |
یک اصطلاح فقهی در خصوص زن نابالغ و ناظر به احکام فقهی خاص و فراوان، مثلا پوشش در نماز( برای دختر نابالغ پوشاندن سر و گردن بر او واجب نيست و نماز او بدون پوشش صحيح خواهد بود.در عقد ازدواج پدر و جد پدرى صغيره بر او ولایت دارند و مى‌توانند با وجود مصلحت يا عدم مفسده ـ بنابر اختلاف ديدگاهها ـ او را به عقد کسى در آورند. چنين عقدى لازم است و او پس از بلوغ نمى‌تواند آن را فسخ کند، ولىّ صغيره مى‌تواند براى حصول محرميت، او را به عقد موقّت مردى درآورد تا آن مرد به مادر و جدّه آن دختر محرم شود و مسائل فراوان دیگر که در فقه برای صغیره بیان کرده اند. |
| صله رحم |
احسان و نیکی کردن به نزدیکان می‌باشد،مراد از «رحم» خویشاوندان نسبی است که از راه ولادت منتسب به انسان‌اند ـ نه دامادی و شیر خوردن، از واجبات شمرده شده است، از عنوان یاد شده به مناسبت در بابهایی چون هبه ، نکاح و شهادت سخن به میان آمده است و روایات زیادی در بیان اهمیت و بیان احکام فقهی آن آمده است. |
| صوت و صدا |
خداوند در قرآن کریم از اینکه زنان با صدای تحریک آمیز سخن بگویند نهی فرموده و به آفات آن اشاره کرده است. مطابق آیه 33 سوره احزاب، صدای توام با ناز و کرشمه زنان، سبب تحریک جنسی بیماردلان می شود. ازاین رو احکام فقهی در شریعت اسلام در خصوص صوت و صدای زن و بیان محرمات و مستحبات آن، آمده است. |
| صیغه |
← ازدواج موقت (صیغه: ازدواج موقت است که با خواندن صیغه عقد موقت حاصل می شود، عنوان صیغه به ازدواج موقت و نیز به زنی که به عقد موقت ازدواج در آمده اطلاق شده است) |
| صیغه محرمیت |
(صیغه محرمیّت: به ازدواج موقت با هدف حصول محرمیت گفته میشود که قصد آن خود ازدواج یا بهره جنسی نیست.) |
| طبابت |
تشخیص و معالجه بیماری، دانش پزشکی، ناظر به احکام فقهی طبابت زن و نیز مراجعه زنان به طبیب مرد و حرمت نگاه به بدن نامحرم و لمس آن به غیر ضرورت، |
| طلاق |
متارکه، جدا شدن زن و شوهر، ناظر به احکام فراوان اخلاقی و فقهی، تقسیمات و شرایط آن، مثلا: حق طلاق با مرد است، همچنین آیاتی در قرآن در خصوص طلاق و نیز روایاتی در مذمومیت آن وجود دارد. |
| طلاق مبارات |
زمانی که زن از شوهر به قدری تنفر پیدا کرده باشد که حاضر شود با پرداخت پول از قید همسری وی رها شود، البته این تنفر طرفینی است و از این جهت با طلاق خلع متفاوت است، از این رو عوض طلاق در آن بیش از مهریه نیست، ضمنا این نوع طلاق شرعی و در قرآن به آن اشاره شده است. |
| طلاق باین |
طلاقی است كه با وقوع آن، روابط زناشوئی پایان می‌پذیرد و زن و شوهر نسبت به هم بیگانه می‌شوند و در صورت تمایل به زندگی مشترك، نیاز به نکاح و عقد جدید است، در فقه شروطی برای تحقق طلاق باین وجود دارد، از جمله: طلاق قبل از نزدیکی، یائسگی و ... |
| طلاق خلع |
|
| طلاق عاطفی |
طلاق روحی است، از مباحثی که امروزه در خصوص آن زیاد بحث شده و مبتلابه است، در طلاق عاطفی، زن و شوهر با اینکه دریک خانه زندگی می کنند، اما عواطف خود را از هم دریغ کرده و دو انسان بی احساس نسبت به هم هستند و سر هرکدام شان به امور زندگی خود گرم می شود، ناظر به دستورات دینی و اسلامی برای دچار نشدن به این وضعیت و یا برون رفت از آن |
| طواف |
(هفت دور) گرد کعبه گشتن، ناظر به احکام فقهی زنان در طواف، مثلا: زمان طواف در حج بعد از اعمال منی است و مقدم داشتن آن بر وقوفین جایز نیست، اما زنانی که بیم دارند بعد از بازگشت از منی، مبتلا به حیض یا نفاس شوند، می توانند طواف را مقدم بر وقوفین کنند یا در استحاضه قلیله بایستی برای هر طواف و نماز آن وضو بگیرد و ... |
| طواف نساء |
از واجبات حج ، اعم از تمتع قِران و افراد؛ عمره مفرده اعم از مرد و زن ، بالغ و غیر بالغ ، خنثی و اخته و پایان بخش اعمال حج است، احکام فراوانی دارد، از جمله با انجام آن زن بر مرد حلال می شود و بالعکس، یا محصوری که با انجام قربانی وحلق از احرام بیرون آمده است تنها با انجام طواف نساء، یا در صورت استحبابی بودن حجش، با گرفتن نائب برای انجام طواف نساء، زن بر او حلال می شود، همچنین، با انجام 4 یا 5 شوط از طواف نساء آمیزش با زن کفاره ندارد و .... |
| طهارت |
پاکی، پاک شدن، غسل یا وضو گرفتن، ناظر به احکام فراوان فقهی در خصوص طهارت زن، همچون:طهارت از حیض و نفاس و .. |
| ظهار |
از جمله طلاق های مرسوم در جاهلیت و شدیدترین آن، که مرد با گفتن جمله: «ظَهرکِ عَلیّ کَظَهر أمّی عَلیّ» به یکباره برای ابد زن خویش را طلاق میداد، اما قرآن کریم این نوع از طلاق را "سخنی زشت و باطل" معرفی کرده و در دو سوره، کفاره ظهار و رجوع مجدد به همسر را بیان کرده است، بنابراین ناظر به احکام فقهی ، در خصوص شرایط ظهار، ممنوعیت آن و .... است |
| عادت ماهانه |
←حیض |
| عبادات |
جمع عبادت به معنای عبودیت، نسک و پرستش، ناظر به کلیاتی مربوط به اختصاصات زن مسلمان در عبادات، مثلا: در اسلام مطابق با خصوصیات زن و تفاوت او با مرد، در برخی از جنبه های عبادی با مردان متفاوت است، در احرام پوشش زن و اعضایی که نباید بپوشد با مرد متفاوت است، شوهرداری برای او جهاد و عبادت به شمار رفته و نیز در نماز دارای اختصاصاتی است و ... |
| عده |
در معنای فقهی، مدت زمان معینی که زن پس از جدایی از شوهر ( به سبب طلاق یا فوت) یا کسی که به اشتباه با وی آمیزش کرده، باید صبر کرده و تا پایان آن مدت ازدواج نکند. ناظر به احکام بسیار فراوان فقهی برای زنی که در حال سپری کردن عده است ، از جمله خواستگاری صریح و قرار پنهانی ازدواج با وی نیز حرام است و ... |
| عروس |
زن نسبت به خانوادۀ شوهرش؛ (زن پسر یا زن برادر)، د ناظر به احکام فقهی عروس، مثلا محرمیت با پدر، پدر بزرگ و ... و نامحرم بودن با برادران داماد و .... |
| عروسک |
بحث فقهی خرید عروسک یا ساخت و نگهداری آن و نیز ساخت و خرید عروسک های زن نما که با هدف ارضاء جنسی عرضه شده و از مسائل روز و مبتلا به است. |
| عروسی |
بردن عروس به خانه داماد یا مجلسی که به این مناسبت بر پا می شود و مراسمی که به مناسبت ازدواج صورت می گیرد و برخی شب زفاف را عروسی گفته اند ، ناظر به احکام فقهی و آداب و دستورات فراوان اسلامی در خصوص آن، مثلا: بردن شبانه عروس به خانه، استحباب ورود عروس با وضو بر همسر و خواندن دو رکعت نماز قبل از همبستر شدن با دستور زوج و .... |
| عزاداری |
عزای زن در سوگ شوهر و شرکت در مراسم عزاداری ائمه |
| عزل |
به معنای برکناری و اخراج و در فقه یعنی آنکه مرد پس از دخول، هنگام انزال منی خویش را خارج فرج بریزد، ناظر به حکم فقهی آن در مذاهب مختلف اسلامی( حرمت یاکراهت آن)، امری مبتلا به و ناظر به بحث های مرتبط با تنظیم خانواده و راه های پیشگیری و ... |
| عشق |
به معنای محبت شدید و افراطی، از مسائل مبتلا به و مبهم، ناظر به توضیح در خصوص شهوت و غریزه پرستی و وجوه افتراق آن با عشق اصطلاحی و .عشق آسمانی و... ، مستندات قرآنی و روایاتی در خصوص مفهوم عشق و عاشقی در منابع اسلامی آمده است، از عشق هایی که در قرآن آمده عشق زلیخا به یوسف ع است که شاید به دلیل حسن عاقبت بسیاری از افرادی که در داستان حضرت یوسف ع سخن از ایشان به میان آمده، خداوند آن را احسن القصص خوانده است،یا عبارت «عربا اترابا» در قرآن : عرب جمع عروب به معنای زنی است که به شوهرش عشق می ورزد و ... |
| عشوه |
ناز، کرشمه ، فریب، نیرنگ، با توجه به معنی آن دو گونه عشوه مباح( برای شوهر) و حرام( برای غیر همسر) متصور است، در قرآن و روایات مصادیقی برای آن ذکر شده است، مثلا: با توجه به آیه «وفرش مرفوعة• انا انشانـهن انشاء• فجعلنـهن ابکارا• عربـا اترابـا؛» طنازی و عشوه گری از صفات حوریان بهشتی دانسته شده است و ... |
| عفت |
پاکدامنی و باز ایستادن از حرام و شهوت، یکی از فضائلی که در اسلام و قرآن مورد توجه واقع شده است و خصوصا در مورد زنان و مسائل جنسی به آن تأکید شده و از لزوم عفت پیشگی در زمینه های گوناگون همچون پاک بودن محیط، تربیت خانوادگی، علم و آگاهی بر پیامدهای رذایل اخلاقی، حجاب و ترک خود آرایی در انظار عموم، عدم اختلاط زن و مرد و اشباع صحیح امیال و خواست‌های جنسی و برنامه‌ریزی دقیق برای زندگی و مجال نداشتن برای کشیده شدن به آلودگی‌های شهوانی از آن سخن گفته شده است. |
| عقد |
( ناظر به صیغه عقد، خواندن آن به زبان مادری یا عربی خوان، وکالت در عقد و ...) |
| عقد/ دوره |
← ازدواج(دورانی که با عقد ازدواج آغاز می شود و تا زفاف و عروسی ادامه دارد.) |
| عقل |
معانی مختلفی دارد از جمله، قوۀ تشخیص و ادراک و وادار کننده انسان به نیکی و صلاح و بازدارندۀ وی از شر و فساد است، در قرآن کریم به معنای فهم و ادراک آمده است، با توجه به عاطفی و احساساتی بودن جنس زن، در موارد زیادی از جمله قوه تعقل زن، مباحثی در منابع روایی و فرهنگ عامه مطرح است، ناظر به احادیثی که بحث نواقص العقول بودن زن را مطرح کرده و پاسخ های آن. |
| عقیقه |
ناظر به حکمی فقهی عقیقه، همچون: استحباب ماده بودن حیوانی که برای عقیقه دختر استفاده می شود ( برخلاف پسر) کراهت خوردن والدین مخصوصا مادر از آن و اختصاص یک چهارم آن به قابله و .... |
| عقیم |
←ناباروری، مرد ناتوان از بارور کردن تخمک زن و زن نازا را گویند، ناظر به احکام فقهی و نیز آداب و دستورات اسلامی در خصوص نکاح با عقیم، خوردنی هایی که در طب اسلامی برای رفع آن سفارش شده و ... |
| عقیم سازی |
عقیم کردن، نازا کردن (دائمی) ناظر به احکام فقهی آن برای زن و مرد، مباحث اجتماعی، همچون بحث های مرتبط با کنترل جمعیت، توطئه های دشمنان علیه مردان و زنان مسلمان و ... |
| عمّه |
از عناوین قرآنی و دارای حکم فقهی، همچون حرمت ازدواج با عمه برای مرد و حرمت ازدواج با شوهر عمه بدون اجازه ی عمه و ... |
| عهد |
←اذن شوهر، پیمان، میثاق، ناظر به حکم فقهی حرمت پیمان بستن زن بدون اذن شوهر |
| غریزه جنسی |
غریزه شهوت که سبب و ضامن تولید نسل و بقاء آن است، ناظر به آیات و روایت در خصوص مباح بودن و ناپسند نبودن تمایلات جنسی ولی ناپسندی ارضاء آن از راه ناصحیح است، توصیه‌هایی اخلاقی درباره مهار کردن غریزه جنسی و نیز برخی از احکام فقهی درباره قوه باه، راههای مشروع تقویت و ارضاء آن، محدودیت‌های باه و مقدّمات آن، مثلا: قرآن کسی که امکان ازدواج ندارد به استعفاف فراخوانده است . |
| غسل |
شست وشوی تمام بدن طبق آیین شرع، از مطهرات ، به غیر از جماع از ديگر موجبات غسل، حیض و نفاس و استحاضه ویژه زنان مسلمان است، برخی از غسل های مستحبی نیز برای زنان تعریف شده است، مثلا : زنی که از بوی خوش در خارج از منزل استفاده کرده است، مستحب است ضمن رفع آن غسل کند. |
| غسل میت |
←خاکسپاری، ناظر به احکام فقهی ویژه غسل میت زن؛ مثلا: حرمت غسل زن توسط مرد و برعکس ، ولی جواز غسل زن و شوهر و ...و غسل نابالغ |
| غیرت |
تعصب، حمیت، رشک، ناموس پرستی، در روایات اسلامی، غیرت به مردان اختصاص داده شده است و آنجا هم که آمده در خصوص حفظ ناموس بیشتر کاربرد دارد ولی در خصوص زنان: امام باقر علیه السّلام فرمود: «خداوند غیرت را تنها برای مردان قرار داده و برای زنان قرار نداده است»؛ از این رو، غیرت زن، حسادت و حسادت ریشه و پایه کفر و غیرت مرد، ایمان معرفی شده است. |
| فتوا |
←مرجعیت، ناظر به احکام فقهی جواز یا عدم جواز تبعیت از فتوای زن |
| فحشاء |
فساد و تباهی، که استعمالش در عمل شنیع زنا شایع شده است، ناظر به احکام فقهی آن . در قرآن کریم، بر لواط و بر عمل مساحقه (همجنس بازى زنان) هم اطلاق شده است و علاوه بر اینکه در اسلام در مذمت فحشاء و جلوگیری از آن بحث های فراوانی وجود دارد در خصوص راه های جلوگیری و راه هایی که خدا برای مرتکبان فحشاء قرار داده در قرآن آمده است(او یجعل الله لهن سبیلا) |
| فراش |
محل خواب و استراحت- فراش، در اسلام هر یک از زوجین فراش یکدیگر خوانده می‌شوند همان‌طوری که لباس یکدیگر نامیده شده‌اند.چنانکه در حدیث نبوی(ص) آمده است: «الولد للفراش و للعاهر الحجر» که مراد زوج است و ناظر به احکام فقهی(بررسی موضوعی که ابوحنیفه در خصوص صدق فراش برای زن و شوهری که در شرق و غرب عالمند) |
| فراش |
(فراش : آنچه گسترده میشود و بر آن می‌خوابند و نیز هر یک از زوجین فراش یکدیگر خوانده می‌شوند همان‌طوری که لباس یکدیگر نامیده شده‌اند.) در حدیث نبوی(ص) آمده است: «الولد للفراش و للعاهر الحجر» که مراد زوج است و ناظر به احکام فقهی فراش |
| فرزند |
بچه، نسل، ناظر به بحث های عام و مشترک فرزند، احادیث و روایات فراوان در خصوص نعمت بودن فرزندان، محبت به فرزند و ... ، احادیثی همچون: «أولادُنا أكبادُنا ، صُغَراؤهُم اُمَراؤنا، وكُبَراؤهُم أعداؤنا ، فإن عاشُوا فتَنُونا ، وإن ماتُوا أحزَنُونا» یا «الوَلَدُ الصّالِحُ رَيحانَةٌ مِن اللّه ، قَسَمَها بَينَ عِبادِهِ »ّ یا «ميراثُ اللّه مِن عَبدِهِ المؤمنِ وَلَدٌ صالِحٌ يَستَغفِرُ لَهُ ». |
| فرزند آزاری |
←فرزند، مطابق تعریف بهداشت جهانی: آسیب یا تهدید سلامت جسم و روان و یا سعادت و رفاه و بهزیستی کودک به دست والدین، ناظر به احکام و روایاتی که در خصوص عدم آزار فرزند از سوی والدین و نیز حقوق فرزندان و کودکان بر پدر و مادر آمده است. |
| فرزند آوری |
← فرزند ، ناظر به توانایی ها و ویژگی های لازم بدنی یک زن برای فرزند آوری(ولود بودن) و نیز آداب فراوان قبل و حین آمیزش برای فرزند دار شدن و ثواب فرزند آوری و دستورات اسلام در این خصوص. |
| فسخ نکاح |
انحلال نکاح ، فسخ نکاح تفاوت‌هایی با طلاق دارد، بطور مثال به اجرای صیغه مخصوص یا حضور دو شاهد عادل نیاز ندارد و شرایط و احکام فقهی خاص خود را برای فسخ نکاح دارد؛ مثلا: باکره بودن دختر ... در صورت علم شوهر به خلاف آن، حق فسخ برای وی وجود دارد و در خصوص عیوب معین دیگری نیز چنین است. |
| قابلگی |
←مامایی (عنوان زنی که به شغل مامایی مشغول است و نیز به عمل اوگفته می شود) |
| قذف |
تهمت زدن و در اصطلاح فقهی، متهم ساختن فردی به جرم زنا و لواط است، ناظر به احکام فقهی و شرایط خاص، در مواردی مثل نفی ولد و عدم اثبات آن نیز قذف، صادق است و موجب ثبوت حد آن می شود. |
| قرائت قرآن |
←تلاوت قرآن، ناظر به احکام فقهی قرائت قرآن و لمس آن توسط بانوان در شرایط خاص، مثلا: حیض یا نفاس |
| قسم |
←اذن شوهر،حلف، سوگند، یمین، ناظر به احکام فقهی قسم خوردن زن، مثلا: بدون اجازه شوهر قسم زن صحیح نیست و همچنین شوهر می تواند زن را از قسم خوردن منع کند، ضمنا توجه به مذموم بودن قسم خوردن بی مورد با توجه به رواج آن در افواه به خصوص زنان |
| قصاص |
کیفری همسنگ جرم، ناظر به احکام فقهی قصاص در خصوص زن، مثلا: دیه کامل زن نصف مرد است و در خصوص اعضا و جوارح متفاوت و پایین تر از مرد است، بنابراین در حکم قصاص قتل عمد زن توسط یک مرد، قصاص مرد، با پرداخت نصف دیه به خانواده او امکان پذیر است و ... |
| قضاوت |
داوری( زن)، ناظر به منصب قضاوت و جواز آن برای زن و احکام فقهی و بحث های مفصل کلامی ذیل آن، مثلا: نزد اهل سنت هر جا که زن شهادتش قبول شود، قضاوتش مورد قبول است، ولی نزد علمای امامیه و شیعه نظرات مختلفی وجود دارد که نهایتا از آنها جواز قضاوت زن استفاده نمی شود و کماکان موضوع مبهم است. |
| قناعت |
بسنده کردن، صرفه جویی، از صفاتی که هم به مرد و هم به زن توصیه شده است لکن در روایات نسبت به زن با تأکید بیشتری آمده ، به ویژه که زن در تدبیر منزل، نقش مهمی دارد. |
| قوادی |
جمع کردن و مرتبط کردن دو نفر یا بیشتر برای زنا یا لواط، ناظر به مباحث فقهی، مثلا: حکم قواده قدری سبکتر از مرد قواد است و نیز با توجه به اینکه از آسیب های اجتماعی که زنان به آن مبتلا می شوند، تحذیرات دینی و شرعی و عذاب های اخروی آن یادآوری می شود. |
| کرامات |
ناظر به امور خارق العاده مربوط به زنان پاکدامن، مثلا: شکاف خانه کعبه هنگام تولد امیر المومنین و ورود حضرت فاطمه بنت اسد برای وضع حمل به کعبه، سخن گفتن حضرت خدیجه با حضرت فاطمه هنگامی که ایشان را باردار بودند، نزول حور العین و زنان بهشتی هنگام ولادت حضرت زهرا و کمک به حضرت خدیجه، و کرامات فراوانی که برای حضرت زهرا س در روایات شیعه نقل شده است، |
| کرامت |
کرامت در معنای بزرگی و شرافت دادن به کرامت و شخصیت زن مسلمان می پردازد و به آیات و روایات در خصوص آن اشاره می شود. |
| کسب |
←اشتغال،حرفه، شغل، تحصیل معاش و درآمد، ناظر به درآمدها و مشاغل مشروع، مباح و حرامی که برای زن گفته شده است و برخی احکام فقهی، مثلا :آرایشگری از جمله مشاغلی است که در خصوص زنان در روایات اسلامی به آن توصیه شده است و ... |
| کفاره |
تاوان، جریمه، آنچه به وسیله آن گناه را جبران کنند، ناظر به احکام فقهی در خصوص کفارات خاص زن ، همچون: چیدن موها در مصیبت( بر زن حرام و به قول مشهور، موجب ثبوت کفاره می‌باشد همچنين است خراشیدن صورت و کندن مو. ) |
| کفو |
تساوی زوجین و مانند بودن آن دو در امر ازدواج، ناظر به احکام فقهی در مذاهب مختلف و آداب و دستورات اسلامی، مثلا: رسول خداصلی الله علیه و آله می‌فرماید: « به همتایان خود ، زن بدهید و از همتایان همسر بگیرید». |
| کلاله |
← ارث، در اصطلاح فقه،کلاله برادر و خواهر متوفّی است، خواه پدری تنها، یا مادری تنها، یا پدری و مادری، که روی هم، کلالات ثلاث خوانده می شوند. برادر و خواهر پدری را «کلاله ابی»، برادر و خواهر مادری را «کلاله امّی» و برادر و خواهر پدر و مادری را «کلاله ابوینی» گویند، ناظر به احکام فقهی ارث |
| کلاه گیس |
کلاگیس، زلف یا گیسویی که از موی می سازند و مردان و زنان کم مو یا بی مو برسر می نهند، فقها بیشتر آن را زینت به حساب آورده و پوشاندن آن را هم واجب می دانند، از مسائل مبتلا به و نیاز به پاسخ در خصوص شبهات شرعی |
| کنیز |
(ناظر به احکام فقهی فراوان در خصوص ، پوشش، حجاب، ازدواج، آمیزش و ... کنیز) |
| کوثر |
نهری در بهشت، از سور قرآن، شخص بزرگ و پرخیر؛ بخشنده، از نظر مفسران شیعه، از مصادیق بارز کوثر، حضرت زهرا س هستند، ناظر به بحث های تفسیری و روایی، شأن نزول سوره کوثر و ... |
| گفت و گو |
(اعم از تلفنی یا غیر آن و علمی یا غیر علمی یا به قصد ازدواج) و ناظر به آداب اسلامی گفتگوی زنان با مردان و بالعکس |
| گواهی |
←شهادت |
| لباس |
رخت، جامه، تن پوش، ناظر به احکام فقهی لباس زن، همچون: تهیه لباس برای زن (نفقه) یا کیفیت لباس زن ( پوشاننده بودن آن برای حفظ حریم زن ) یا جنس لباس (مثلا ابریشم برای زن اشکالی ندارد) و نیز مباحث قرآنی نظیر اینکه: زن و شوهر را لباس یکدیگر دانسته است . «...هن لباس لکم و أنتم لباس لهن و ... |
| لباس احرام |
←احرام، پوشش خاص برای احرام به حج یا عمره، ناظر به احکام فقهی بانوان در خصوص نوع و نحوه پوشش در حال احرام |
| لعان |
یکدیگر را نزد حاکم شرع نفرین کردن، دراصطلاح شرعی نوعی مباهله است برای دفع حد یا نفی ولد (فرزند) و ناظر به مباحث فقهی |
| لمس |
دست مالیدن، شامل مباحث گسترده فقهی، مثلا: لمس(عمدی، سهوی ، با لذت یا بدون لذت) نامحرم، احکام لمس نزد مذاهب اسلامی، مثلا: شوافع لمس زن را موجب ابطال وضو می دانند، در باب حج، پزشکی ، پرستاری ، اخلاق و...احکام زیادی در خصوص لمس نامحرم وجود دارد |
| مادر |
مامان، ننه، مام، زنی که دارای فرزند است، ناظر به مباحث مختلف در زمینه فقه ، کلام ، اخلاق ، حقوق و آداب اسلامی در خصوص مادر |
| مادر بزرگ |
مادر پدر یا مادر مادر- ناظر به احکام فقهی(محرمیت- ارث و ...) |
| مادر رضاعی |
← رضاع، از محارم و ناظر به احکام فقهی( محرمیت) و دستورات و آداب اسلامی در خصوص مادر رضاعی، مثلا: نمونه هایی از احترام پیامبر ص و امامان نسبت به مادر رضاعی |
| مادر زن |
← ناظر به حکم فقهی حرمت ابدی ازدواج با مادر همسر: حرمت علیکم امهـتکم... وامهـت نسآئکم... و نیز آداب و دستورات اسلامی در خصوص مادرزن |
| مادر مریم |
←همسر عمران، حَنّه، همسر عمران و از اعلام غیر مصرح قرآن |
| مادر موسی |
یوکابِد، از اعلام غیر مصرح قرآن |
| مالکیت |
تملک، مالک شدن، ناظر به احکام فقهی و حقوقی در خصوص مالکیت مادی و معنوی زن در اسلام و نزد مذاهب اسلامی و در قرآن و روایات: ...وللنساء نصیب مما اکتسبن...نساء آیه 32 |
| مامایی |
قابلگی، دایگی، شغل ماما و از «علوم پزشکی وبهداشت»است که به بارداری و زایمان می‌پردازد و هدف آن سلامت مادر و نوزاد است، ناظر به احکام فقهی و آداب اسلامی در خصوص قابله و قابلگی |
| متعه |
←ازدواج موقت ( متعه: معادل عربی صیغه، نکاح موقت، زنی که برای تمتع به مدت معینی صیغه شود.) |
| محارم |
محارم، جمع مَحْرَم، کسانی که با فرد محرم هستند، یعنی میتوانند بدون پوشش سر در مقابل هم ظاهر شوند. |
| محرمیت |
محرم بودن، ناظر به مباحث فقهی محرمیت، مثلا: راه های محرمیت: ازدواج، ازدواج موقت، رضاع(با شرایط صحیح) و محارمی که به سبب ازدواج با مرد و زن محرم می شوند و ... |
| محصنه |
← احصان( محصنه: زن پاکدامن، در فقه زن شوهردار را گویند که احکامی بر او مترتب است.) |
| محلل |
ناظر به احکام فقهی در خصوص محلل و شرایطی که باید برای ازدواج دارا باشد و نیز روایاتی که در این خصوص آمده است.) |
| مخدره |
زن باحجاب و پرده نشین و پاکدامن و باشرم و حیا، نهفته رو، در اصطلاح فقه ، زنی است که معمولا برای انجام دادن امور خارج از منزل، خودش بيرون نمی‌رود، ناظر به احکام فقهی زن مخدره، مثلا: چنین زنی جهت حضور در دادگاه مجبور نمی‌شود؛ بلکه قاضی فرد موثّقی را نزد او می‌فرستد تا بين او و مدّعی داوری نمايد يا در موارد نياز به قسم، او را قسم دهد يا برای او وکیل می‌گيرند. |
| مرجعیت |
مرجع تقلید بودن، ناظر به بحث های فقهی و کلامی، در خصوص جواز یا عدم جواز مرجعیت زن |
| مرضعه کبیره |
← رضاع، از مباحث بحث انگیز در فقه اهل سنت مبنی ایجاد محرمیت با شیردادن به شخص کبیر بر اساس روایت نقل شده از عایشه |
| مریم |
از اعلام مصرح قرآن، مریم بنت عمران که به عنوان زنی مطهّره در قرآن از ایشان یاد شده است، بانویی پاکدامن و انسان نمونه ای است که خداوند صراحتا، ایشان را به عنوان الگو و نمونه انسان ها معرفی کرده است. |
| مزاج |
طبیعت، سرشت ، خلق و خو، سرد مزاجی و گرم مزاجی، با توجه به اهمیتی که در حفظ بنیان خانواده و روابط زناشویی دارد، ناظر به راه کارهای کنترل آن در دستورات اسلامی ، مثلا: طب الرضا و طب الصادق علیهما السلام |
| مساحقه |
← همجنسگرایی، ( همبستر شدن زن با زن)، یکی از انحرافات جنسی که در اسلام و قرآن مورد نکوهش قرار گرفته و از گناهان کبیره شمرده شده، ناظر به احکام فقهی آن |
| مسترابه |
در فقه به زنى که از نظر سنى اقتضاى قاعدگی دارد لیکن خون نمىبیند «مسترابه» گویند، ناظر به احکام خاص فقهی، مثلا: در باب بارداری، طلاق و عده. |
| مسجد |
محلی خاص برای عبادت مسلمانان، از اماکنی که بانوان در خصوص ورود یا نماز خواندن در آنجا احکام خاص فقهی دارند. |
| مسجد الحرام |
مسجدی محیط بر کعبه و گرداگرد آن، از اماکنی که بانوان در خصوص ورود یا نماز خواندن در آنجا احکام خاص فقهی دارند. |
| مشعر الحرام |
مکانی در انتهای مزدله و از جایگاه های مناسک حج، از اماکنی که بانوان در خصوص آن حکم فقهی خاص دارند. |
| مشورت |
ناظر به بحثهای انجام شده ذیل حدیث «شاوروهنّ و خالفوهن» که منتسب به پیامبر اسلام ص است، نفیا و اثباتا و پاسخ به شبهات فراوان مطرح در خصوص مشورت با زن |
| مضطربه |
← حیض (زنی که عادت ثابت و مستقر ندارد، از مسائل مبتلابه زنان) |
| معاینه |
← لمس ،ناظر به حکم فقهی نگاه، لمس و دست زدن برای معاینه نواحى مختلف، بدن، شکم، سینه، لگن و عورت بیمار) |
| مکاسب |
←اشتغال، ناظر به احکام فقهی، حقوقی و دستورات اسلامی در خصوص اشتغال زن، از جمله: مشاغل حلالی که به آن سفارش شده، همچون: ریسندگی، آرایشگری و نیز مشاغل مباح، مکروه و حرام( مثل خوانندگی زن یا غنای زن) و نیز معرفی مشاغلی که در صدر اسلام زنان مسلمان به آن مبادرت داشته اند(شیردهی، آشپزی، شیرینی پزی، نجاری، ساخت کوره، دایگی، آرایشگری، ختنه، قابلگی و ....) |
| مکر |
کید یا مکر زنانه،در قرآن «ان کیدکن عظیم» از قول همسر زلخیا نسبت به او آمده است و در برخی روایات اسلامی هم صحبت از کید زنان شده است. ناظر به مصادیق آن و پاسخ به شبهات |
| ملک یمین |
← کنیز، ناظر به احکام فقهی استمتاع از کنیز و منافع آن |
| ملکه سباء |
←بلقیس، همسر سلیمان، زنی که در سرزمین یمن، بر ملت خود حکومت می‌كرد و دارای تشكیلات عظیم سلطنتی بود. در قرآن از ادب، ایمان، ارتش، تکبر، امتحان ، اشتباه و اقرار او سخن به میان آمده است. |
| مهدویت |
ناظر به معرفی و بررسی نقش زنان در جامعه مهدوی بر اساس آیات و روایات، گفتنی است: حضور زنان در حکومت حضرت مهدی (عج)، نشان از اثبات تدبیر زنان در یاری رساندن دین و حکومت را دارد و... |
| مهر السنه |
مقدار مهریه حضرت زهرا سلام الله علیها، که پانصد درهم شرعی بوده است؛ از آنجا که هر درهم تقريباً 5/ 2 گرم نقره مسکوک است مقدار مهر السنة تقريباً يك و ربع كيلو گرم (1250 گرم) نقره مسكوك می شود كه ارزش آن بر حسب قيمت نقره در زمان های مختلف، متفاوت است. در اسلام حدّى براى مهریه به نحو لزوم معیّن نشده، ولى هر چه کمتر باشد بهتر است و مستحب است که مقدار مهریه از مهر‌السنه زیادتر نباشد. |
| مهریّه |
مهر، صداق، کابین، مقدار مال معلومی که داماد بایستی به عروس عوض تمتع بپردازد، در اصطلاح حقوقی مالی است که زن بر اثر ازدواج مالک آن می‌گردد و مرد ملزم به پرداخت آن به زن می‌باشد. از نظر فقهی و آداب اسلامی شامل مباحث فراوانی است و انواع و اقسامی دارد، مثل: مهر المسمی، مهر السنه، مهرالمثل(اجره المثل)، مهر المتعه و .... |
| میت |
←خاکسپاری( مرده، ناظر به احکام فقهی میت زن مثلا:ولی زن میت شوهر اوست، یا در هنگام دفن جنازه بایستی محارم در گذاشتن میت در قبر شرکت کنند، خاک ریختن بر میت در قبر توسط نزدیکان او مکروه است و ...) |
| ناباروری |
←باروری مصوب در جلسه |
| نازایی |
← عقیم( مرد یا زن ناتوان از باورکردن یا بارور شدن، بیشتر در خصوص زنان و ناظر به احکام فقهی، آداب اسلامی و ...) |
| نامادری |
زن دیگر پدر غیر از مادر، ناظر به احکام فقهی نظیر محرمیت و نیز آداب اسلامی |
| نامحرم |
←محارم، کسانی که بدون پوشش شرعی( سر و بدن، مثل: دست، پا و سینه وگردن) نمی توان مقابلشان ظاهر شد |
| نامگذاری |
مباحث نامگذاری فرزندان که در اسلام ازحقوق متقابل فرزندان و والدین بر شمرده شده است و ناظر به آداب اسلامی در نامگذاری دختران |
| نبوت |
مورد خطاب وحی قرار گرفتن، ناظر به مباحث کلامی در خصوص نبی قرار گرفتن زن، |
| نذر |
←اذن شوهر،شرط و پیمان،آن چه شخص بر خود واجب گرداند که در راه خدا بدهد یا به جا بیآورد، ناظر به مبانی فقهی نذر زن در اسلام(لزوم اجازه یا رضایت شوهر و فلسفه آن) و نیز نمونه های از نذر زنان در قرآن و روایات(نذر حضرت مریم یا نذر حضرت فاطمه (سه روز روزه داری برای شفای فرزندان) و ... |
| نشوز |
ناسازگاری که در اصطلاح فقه از آن به (نشوز) تعبیر میشود و درباره مرد یا زنی به کار میرود که حقوق زناشویی را مراعات نمیکنند، منحصر در حقوق واجب همسر است و فراتر از آن را شامل نمی‌شود، ناظر به احکام فقهی نشوز مرد یا زن، از قبیل: تمکین نکردن، ترک نظافت و آرایش دلخواه شوهر و خارج شدن از منزل بدون اجازه همسر و .... |
| نطفه |
ناظر به احکام فقهی،آداب اسلامی در خصوص انعقاد نطفه،نطفه پاک و ... |
| نفاس |
خونی که پس از زاییدن از زنان خارج میشود،ایام زاج بودن زن، ناظر به احکام فقهی مشترک با حیض و استحاضه و احکام خاص فقهی در خصوص نفساء و خون نفاس |
| نفقه |
مخارج ضروری همسر و فرزندان، اعم از خوراک، پوشاک، مسکن و غیره. ناظر به مبانی فقهی نفقه و بحث های قرآنی و کلامی (میان مذاهب)، دلایل وجوب نفقه زن و شروط آن، مقدار نفقه واندازه نفقه ، نفقه باردار، نفقه زن صاحب جاه و ...و احکام فراوان فقهی، همچنین مقایسه نفقه زن مسلمان با نفقه غیر اسلامی |
| نکاح |
← ازدواج( زناشویی) |
| نکاح مقت |
←ازدواج جاهلی -ازدواج با نامادری و از رسوم جاهلی که قرآن این عمل را حرام شمرد و مسلمانان را از آن بازداشت: «و لا تَنکِحوا ما نَکَحَ ءاباؤُکُم مِنَ النِّساءِ اِلاّ ما قَد سَلَفَ اِنَّهُ کانَ فـحِشَةً ومَقتـًا وساءَ سَبیلا در شان نزول آیه فوق احادیث متعددی در مورد ازدواج پسران شوهر با نامادری خود نقل شده است. مراد از جمله «اِلاّ ما قَد سَلَفَ» باطل نبودن ازدواجهای پیشین یا قبل از اسلام یا کیفر نداشتن آنهاست. |
| نگاه |
تماشا، مشاهده، ناظر به احکام فراوان فقهی نگاه به نامحرم، مثلا: نگاههای حرام(نگاه به اجنبی و عورت وی) شامل نگاه مستقیم یا غیر مستقیم( شیشه ، تلویزیون، عکس فیلم و ...) یا نگاه در پزشکی (اولویت نگاه یا لمس نامحرمان، در درمان)و نگاه های جایز به نامحرم، محدوده نگاه به همجنس، جنس مخالف و نگاه به محارم و ... |
| نماز |
صلات، ناظر به احکام خاص بانوان در نماز، مثلا: نداشتن نماز در ایام عادت ماهانه، جهر و اخفات یا پوشش شرعی ویژه برای نماز و ... |
| نماز آیات |
نمازی که بر اثر خورشید یا ماه گرفتگی، زلزله و حوادث هولناک بر مسلمانی که آن را درک کرده، واجب می شود، ناظر به احکام فقهی نماز آیات حائض ، مثلا: اکثر مراجع قضای نماز آیات بر اثر خورشیدگرفتی و ماه گرفتگی را ، بر زنی که در آن موقع حیض بوده لازم نمی دانند ولی قضای نماز آیات زلزله را در هر صورت لازم شمرده اند |
| نماز جماعت |
ناظر به احکام فقهی شرکت زنان در نماز جماعت و شرایط آن نزد مذاهب اسلامی، از جمله جواز حضور؟، نیاز به ساتر یا حائل چنانچه دوشادوش مردان برای نماز بایستند و ... |
| نماز جمعه |
← جماعت، ناظر به احکام فقهی حضور زن در نماز جمعه و نزد مذاهب اسلامی ، مثلا : وجوب یا عدم وجوب حضور زنان در نماز جمعه ، یا تکمیل شدن عدد نمازگزاران با حضور زن( که از شروط برقراری نماز جمعه است) در مذاهب مختلف بحث هایی مطرح است. |
| نماز عید |
←ماز جماعت، نماز عید فطر و عید قربان، ناظر به حکم فقهی حضور زنان در نمازهای جمعه ، عید فطر و عید قربان، نزد مذاهب اسلامی، مثلا: طبق برخی فتاوا، نماز جمعه حتی با وجود شرايط وجوب آن، بر زنان واجب نيست. |
| نماز میت |
← خاکسپاری، نماز مخصوصی که پس از مراسم غسل و کفن کردن میّت، بر جنازه او خوانده میشود، ناظر به احکام فقهی، همچون: استحباب ایستادن نمازگزار ، محاذی سینه زن میت و ... |
| نواده |
فرزندزاده، نبیره، نتیجه، نواسه، نوه، ناظر به احکام فقهی مانند: محرمیت و ارث |
| نیابت |
به جای کسی کاری را انجام دادن، ناظر به احکام فقهی نیابت زن در نکاح، طلاق، حج و ...مثلا: نیابت زن به جای زن یا نیابت زن به جای مرد و ... |
| وحی |
←الهام، پیام غیبی، ناظر به مباحث وحی الهی به زنان با ایمان و مصادیق آن، مانند: حضرت مریم و مادر موسی. |
| ورزش |
ناظر به احکام فقهی و نظر شریعت و مراجع عظام تقلید نسبت به ورزش زنان به طور کلی و نیز ورزش حرفه ای زنان، ورزش های حرام، ورزش زنان در خارج از خانه، حضور زنان در ورزشگاه ها (اعم از تماشا ، ورزش و داوری و کادر فنی، انجام مسابقات، فیلمبرداری و پخش این مسابقات و... نهایتا مصلحت اندیشی ها در این خصوص |
| وضع حمل |
← زایمان (به دنیا آوردن فرزند) |
| وضو |
شستن صورت و دست ها مطابق دستور شرعی، پیش از نماز، دست نماز، ناظر به احکام فقهی در خصوص نحوه ی وضوی زنان، همچون: نحوه آب ریختن و شستشوی دست |
| وطی به شبه |
←َآمیزش |
| وعده |
وعده مرد به زن (وعده دروغ) هرگاه زن از شوهر چیزی بخواهد که تهیه آن بر شوهر واجب نیست، جایز است به همسرش قول مساعد و جواب مثبت و وعده انجام خواسته او را بدهد گر چه قصد عمل به وعده خویش را نداشته باشد و بعد هم به وعده‌اش وفا نکند و علت جواز دروغ در این مورد، این است که از وقوع اختلاف و یا تشدید آن و سوء تفاهم بین زن و شوهر پیشگیری شود و البته احتیاط اکتفا به حد رفع ضرورت است. پیامبر اکرم صلوات الله علیه فرمود: دروغ در سه مورد نیکو است: ۱- مکر و فریب در جنگ. ۲- وعده دادن شوهر به همسر. ۳- اصلاح بین مردم. |
| وکالت |
تفویض و واگذاری کاری به کسی و اعتماد کردن به او، ناظر به مباحث اخذ وکیل در ازدواج یا طلاق برای زن یا اخذ وکیل برای زن مخدره توسط قاضی (برای اقامه شهادت در دادگاه) |
| ولایت |
تسلط، سرپرستی، ناظر به احکام فقهی ولایت زن و نیز ولایت بر زن، مثلا: ولایت پدر یا پدر بزرگ بر باکره در امر ازدواج یا ولایت مادر بر فرزند ( همچون ولایت پدر) |
| ولیمه |
←عروسی( در روایات اسلامی یکی از جایگاه های ولیمه دادن عروسی است). |
| هاجر |
از همسران حضرت ابراهیم ع و مادر اسماعیل ع، از اعلام قرآنی غیر مصرح، |
| هبه |
←اذن شوهر، بخشش و انعام، ناظر به بحث فقهی نیاز زن به اجازه شوهر برای بخشش از اموال شوهر یا خانه و .... |
| هروله |
← سعی(قبلا سعی تصویب و هروله به آن ارجاع شد) |
| همجنسگرایی |
گرایش دو هم جنس، همجنس بازی، ناظر به احکام فقهی همجنسگرایی زنان و نیز مذمت آن در قرآن و روایات اسلامی |
| همسر |
زن یا شوهر، ناظر به حقوق متقابل زوجین |
| همسر ایوب |
رحمة، از اعلام غیر مصرح قرآن، در قرآن داستان پاکدامنی و شوهرداری این زن با ایمان آمده است. |
| همسر آزاری |
آزار یا خشونت زن و شوهر علیه یکدیگر ،( از مسائل مبتلا به)، ناظر به احکام فقهی وآیات و روایات در خصوص پرهیز و مذمت از آزار همسر و توصیه به اخلاق حسنه زوجین نسبت به یکدیگر و پاداش اخروی آن |
| همسر زکریا |
(ایشاع یا آشیاع، حنانه، الیصابات) و خواهر حنه ،از اعلام غیر مصرح قرآن و از زنان برجسته بنی اسرائیل |
| همسران بهشتی |
از نعمت ها و اجور بهشتی که خداوند در قرآن به آن تصریح فرموده است، ناظر به اوصاف و ویژگی های همسران و زنان بهشتی در قرآن و روایات، مثلا:«...وَ لَهُمْ فِیها أَزْواجٌ مُطَهَّرَةٌ...» - «لَمْ یَطْمِثْهُنَّ إِنْسٌ قَبْلَهُمْ وَ لا جَانٌّ» -کَأَنَّهُنَّ الْیاقُوتُ وَ الْمَرْجانُ» |
| همسرداری |
ناظر به اصول، قواعد، آداب و دستورات دینی، قرآنی و مذهبی نسبت رفتار همسران با یکدیگرمثلا: یکی از اصول مهم همسرداری در قرآن کریم، اصل آرامش بخشی است: که «لِتَسْکُنُوا إِلَیْهَا» مبین آن است یا اصل مهرورزی که: وجعل بینکم مودة ورحمة إن فی ذلک لآیات لقوم یتفکرون آن را بیان فرموده، یا علی ع می فرماید: هرگاه به فاطمه(س) نگاه می‌کردم، غم و غصه‌هایم زائل می‌گردید و .... |
| همسرگزینی |
توجه به ملاک های اسلامی برای انتخاب بهترین همسر و ازدواج(تدین، اصالت، ولود بودن، همتایی(کفویت) و ... |
| همسرموسی |
صفورا، دختر شعیب، از اعلام غیر مصرح قرآن، ازدواج حضرت موسی (ع) و صفورا در قرآن نکات جالب و آموزنده اخلاقی و دینی در بر دارد. |
| همسرنوح |
والیه، از اعلام غیر مصرح قرآن، از الگوهای منفی و بد، به خاطر اینکه ،حضرت نوح علیه السلام را در میان قوم مجنون خواند، نکوهش شد، به طوری که در آیه ای از قرآن به او و همسر لوط وعده آتش داده شده است |
| یائسگی |
پایان دوران تولید مثل و قطع عادت ماهانه در زنان و نقطه عطفی در زندگی آنان، ناظر به احکام فقهی یائسگی و تعیین سن آن، |
