چکیده افراد با انعقاد عقود و پیمان‌ها به یکدیگر پیوند می‌خورند. یکی از مهم‌ترین عقود اجتماعی عقد نکاح که بر اساس آن زوج و زوجه با یکدیگر پیمان زناشویی می‌بندند. مطابق قانون با انعقاد این پیمان مقدس هر یک از زوجین وظایفی را به عهده می‌گیرد که باید در ایفاء آن تمام توان خویش را مبذول دارند. در اکثر عقود این امکان وجود دارد که یکی از طرفین از انجام وظایفی که قانوناً به عهده گرفته سرباز زند که عقد نکاح نیز از این قاعده مستثنی نمی‌باشد. همانطور که گفتیم عقد نکاح دو طرف دارد که یکی از آنها زوج و دیگری زوجه است حال این امکان وجود دارد که زوج یا زوجه از انجام وظایفی که قانوناً بر عهده دارد سرباز زند. در این رساله سعی بر آن است که اولاً‌ وظایفی را که زوج و زوجه قانوناً موظف به انجام دادن آن هستند را عرفی نماییم ثانیاً‌سعی بر شناساندن ضمانت اجراهائی است که درصورت امتناع هر یک از زوجین از انجام وظایف قانونی خویش در معرفی آن قرار می‌گیرند. برای شناخت وظایف زوجین و ضمانت اجراهای امتناع از آنجام آن در درجه اول باید به قانون مراجعه کرد. نظر به آن که موضوع این تحقیق از مباحث حقوق خانواده است لذا منبع اصلی ما قانون مدنی و قانون حمایت خانواده است. اگرچه مقنن ایران در قانون مدنی موادی را به شناساندن وظایف زوجین و ضمانت اجراهای امتناع از انجام آن اختصاص داده معذلک آن طور که شایسته‌شان قانونگذاری بوده از عهده این مهم برنیامده و قوانین دیگر اعم از قانون حمایت خانواده و قوانین جزایی نتوانسته‌اند این نقیصه را جبران نمایند. شایسته بود مقنن ایران که در تدوین مواد قانونی از فقه الهام گرفته این اقتباس خود را کامل می‌نمود تا نقیصه‌های فعلی تا این حد به وجود نیاید. با توجه به این مطلب و باتوجه به اصل 167 قانون اساسی و ماده 2 قانون مدنی که اشعار می‌دارند و در موارد نقص یا اجمال یا ابهام قوانین باید به منابع فقهی و فتاوی معتبر مراجعه کرد در موضوع بحث سعی بر آن شده است که در موارد اجمال، ابهام و نقص به کتب فقهی و رویه قضائی مراجعه شود لذا در کلیه مباحث سعی بر آن شده که موضوع از دیدگاه فقهی هم مطرح گردد.