یکشنبه, 11 بهمن 1394 ساعت 00:00

زبان، جنسیت، اجتماع

نوشته شده توسط 

چکیده زبان در اجتماعات انسانی و در متن زندگی گروهی و روابط اجتماعی، به واسطه نیاز انسان‌ها به ارتباط با یکدیگر پدید آمده و در یک روند تحولی طولانی چند هزارساله اشکال گوناگونی به خود گرفته است. از این جهت زبان را رفتاری اجتماعی دانسته‌اند با تحول اجتماعات بشری و پیچیده‌تر شدن سازمان‌ها و روابط اجتماعی، زبان نیز به عنوان یک نظام ارتباطی و در جهت راستای برآوردن نیازهای ارتباطی، دچار تحول گردید و رفته رفته شکل کاملتری پیدا کرد. در این راستا، پایان‌نامه حاضر با هدف نشان دادن جایگاه، نقش و تاثیرات دو رکن اصلی جامعه بشری، یعنی زن و مرد در اجتماع از دیدگاه زبان و زبان‌شناسی تدوین شده است. بررسی‌های نویسنده نشان می‌دهد که هرچند در بسیاری از جوامع امروزی، زنان و مردان به طور مشترک در بیشتر فعالیت‌های اجتماعی شرکت دارند اما به نظر می‌رسد که در برخی از زمینه‌ها زنان و در برخی دیگر، مردان نقش فعّالتری دارند. این امر سبب پیدایش تفاوت‌های زبانی معین میان این دو گروه شده است. به طور کلی، در اغلب اجتماعات امروزی، مانع مهمی در ارتباط زمانی میان زنان و مردان وجود ندارد، اما به واسطه تفاوت‌هایی که در نقش اجتماعی دو جنس وجود دارد. تفاوت‌هایی نیز در عناصر، ساختمان و بالاخره رفتار زبانی آنان مشاهده می‌شود. به نظر زبانشناسان اجتماعی، از آن جا که در بیشتر جوامع، از زنان در مقایسه با مردان، رفتار اجتماعی صحیح‌تر و مناسبتری انتظار می‌رود، رفتار زبانی آنان نیز نه تنها با مردان متفاوت است بلکه از نظر اجتماعی بهتر نیز هست. به نظر می‌رسد هرچه تفاوت‌ها میان نقش‌های اجتماعی مردان و زنان در یک جامعه خاص عظیم‌تر و جدی‌تر باشد، تفاوت‌های زبانی نیز عظیم‌تر و شدیدتر خواهد بود. بنابراین، گونه‌های جغرافیایی، قومیتی و طبقاتی، همگی حداقل تا حدودی حاصل فاصله اجتماعی است، در حالی که گونه‌های جنسیتی حاصل تفاوت‌های اجتماعی می‌باشد. مطالعات نویسنده حاکی از آن است که در زیر و بمی آوایی، تشدید در دستگاه آوایی، پویایی آهنگی، شدید آوایی، کیفیت صوتی فرازبانی و احتمالاً تلفظ و دستور زبان، به جنسیت وابستگی دارند و ارجاع بالقوه قابل اعتمادی به مذکر یا مونث بودن گویشوری می‌باشند. نویسنده در میان نتایح خود اظهار می‌دارد که شاید به دلیل ایگاه اجتماعی نه چندان مستحکم زنان، ایشان این مسئله را در زبان نیز منعکس کرده و از عبارات حاکی از تردید، عدم اعتماد و اطمینان بیشتر استفاده می‌نمایند. به علاوه، غالباً دیده شده که زنان حتی اعداد و معدودهای مشخص را با قیود و صفات نامشخصی همراه می‌کنند. در عین حال، صورت‌های پرسشی در گفتار زنان به مراتب بیش از مردان دیده شده و ضمناً صراحت کلام در گفتار مردان بیش از زنان است.

اطلاعات تکميلي

  • عنوان کامل: زبان، جنسیت، اجتماع
  • پژوهشگر: ویدا نوشین‌فر
  • استاد راهنما: مهدی مشکوةالدینی
  • استاد مشاور: نادر جهانگیری
  • نام مرکز علمی: دانشگاه فردوسی مشهد، دانشكده ادبیات و علوم انسانی
  • رشته تحصیلی: زبان‌شناسی
  • مقطع تحصیلی: کارشناسی ارشد
  • موضوع: زن و اجتماع / مشارکت اجتماعي زنان جنسيت و زبان
  • تعداد صفحات: 159
  • سال دفاع: 1374
  • کلید واژه ها: زبان، زبان و جنسیت، گفتار مؤنث و مذکر، تغییرات اجتماعی در زبان، برقراری ارتباط زبانی میزان تذکیر و تانیث در زبان، هویت اجتماعی و زبان
خواندن 27 دفعه

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید