لطفاً خودتان را معرفی کنید و کمی در مورد تحصیلات، مدارج علمی و آثاری که از خود بجای گذاشته اید صحبت بفرمایید.

بنده ناهید طیبی از محصلان جامعه الزهراء (س) قم، دارای مدرک سطح سه و دانشجوی دکترای تاریخ اهل‌بیت جامعه المصطفی (ص) هستم. مدرک بنده فقه واصول است ولی به مدت زیادی مشغول مطالعات تاریخی بوده ام؛ بطوری که بیشتر آثار بنده جنبه تاریخی دارد.

حدود بیست و سه کتاب چاپ شده دارم که برخی از آنها علمی پژوهشی و برخی ترویجی وادبی است. تمرکز بیشتر من بر مادران ائمه (ع) بوده است که در این زمینه بیش از هفتاد مقاله چاپ شده علمی و ادبی داشته ام که برخی از انها در مجلات یا فصل نامه های تخصصی یا پژوهشی یا برخی از آنها در روزنامه به چاپ رسیده است. کارهای علمی بنده از سال 1372 به بعد بوده است.

شما تا چه حد در زمینه آموزش فعالیت داشته اید؟

تقریبا از سال 1370 که به قم مهاجرت نمودم تدریس را اغاز نمودم. بنده در مکتب بانوامین (ره) درس می خواندم و از همان سال شروع به تدریس نمودم و سپس همزمان با تدریس به پژوهش روی آوردم. هم اکنون بیشتر از چهار ساعت تدریس ندارم.

در چه زمینه آموزشی فعالیت دارید؟

اکنون بیشتر بر کارگاههای روش تحقیق متمرکز شده ام؛ چرا که معتقدم مخصوصا در حوزه علمیه چنین کاری لازم است. در کنار کلاسهای روش تحقیق به ماخذ شناسی تاریخ، منبع شناسی تاریخ اسلام وتاریخ تشیع، تاریخ امام علی (ع)، تاریخ ائمه معصومین (س) نیز می پردازم.

البته باید عرض نمایم که حدود پانزده سال ادبیات عرب تدریس نمودم؛ زیرا بر اساس سبک قدیم، هر درسی را که می خواندیم می بایست آن را تدریس نیز می کردیم و این کار برای من بسیار خوب و تاثیر گذار بود.

یعنی براساس علاقه، به این حیطه روی آوردید؟

بله علاقه به تاریخ و زمینه پژوهش در حیطه و روش تحقیق سبب این گرایش شد.

آیا شما در زمینه زنان نیز پژوهشی انجام داده اید؟

بله اصل کار بنده در حوزه زنان می باشد؛ منتهی زنان وتاریخ. اولین کاری که راجع به زن کردم کتابی تحت عنوان «روانشناسی زن در نهج البلاغه» بود که با همکاری مشترک یکی از دوستانم سرکار خانم مریم معین اسلامی انجام گرفت. بعد از آن کتاب «زن در چشم پیامبر (ص)» را که صدر درصد تاریخی است نوشتم. در مسیر تحقیق این کتاب گزارشهای تاریخی برخورد پیامبر (ص) را با زنان بررسی نمودم. بعد از آن به دلیل دغدغه ذهنی که در مورد مادران ائمه (ع) داشتم، زندگانی مادران دو ائمه بزرگوار یعنی امام زمان (عج) و امام سجاد (ع) که بیشتر از بقیه مورد هجمه بودند بررسی کردم. زندگانی مادر امام سجاد (ع) را به به شکل کتاب درآورده ام و بقیه مادران را به صورت مقاله کار کرده ام. در حال حاضر درمورد مادر امام رضا (ع) کار می نمایم.

کار مهمی که اکنون انجام می دهم «اعتبار سنجی انگاری زن ستیزی امام علی (ع) با توجه به سیره امام (ع)» است که برای جشنواره بانو امین اماده می نمایم.

همانگونه که خود شما اشاره نمودید، بسیاری از پژوهشهای که داشتید به مرحله علمی رسیده است تا چه حد این برای شما کاربردی بوده است؟ وتا چه حد خود را در کاربردی کردن این پژوهش ها موثر می دانید؟

آثاری که بدان پرداختم معمولا موضوعاتی است که به آنها کمتر پرداخته شده است. یکی از کار های بنده بررسی آثار واندیشه «نقیب ابو جعفر» است که از نهج البلاغه استخراج نمودم. در واقع این کار را ترکیب بندی نموده ام و در حال حاضر در دست ارزیابی می باشد. نکته مهم این است که قبل از این، کسی بدان نپرداخته است؛ هرچند ابو مطفی به صورت بیوگرافی و زمانه به آن پرداخته است ولی آثار و اندیشه ها را بررسی نکرده است. در این مورد سهم زیادی برای خود قائل می‌باشم اما در حیطه زنان در وسع خود بدان پرداختم که توفیق الهی شامل بنده شد.

با چه مشکلاتی در زمینه های پژوهشی و زندگی شخصی مواجه بوده اید؟

اشکال کار ما در ابتدا، عدم روشمندی بود؛ یعنی کلاسها و کارگاه های روش تحقیق به میزانی که باید باشد نبود. مقاله ای که می نوشتیم نوعی مدل برداری از مقالات نوشته شده بود و خودمان نمی توانستیم مراحلی طی شده را به صورت روشمند بگذارنیم. در همین زمینه کتابی تحت عنوان «آگاهی های علمی روش تحقیق و گام های عملی روش تحقیق» تالیف نمودم که زیر چاپ است. در این کتاب که به صورت علمی ترویجی نگاشته شده است اهداف بلندمدت و کوتاه مدت مشخص است.

می توان گفت مشکلات اساسی ما موضوعات زیاد و وقت محدود و عدم وجود کتابخانه غنی است. هرچند شخص بنده به کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام (آیت الله سیستانی، استاد جعفریان) مراجعه کرده ام؛ اما برخی اوقات ما نیازمند مراجعه به کتابخانه ملی هستیم. در کنار آن اگر ما زنان بتوانیم یک مدیریت جامعی در ایجاد تعادل زندگی، همسرداری و زندگی و فرزند و کارهای پژوهشی صورت دهیم بسیاری از مشکلات را حل خواهد نمود و بسیاری از دوستان با چنین مشکلی مواجه هستند.

ادامه دارد...