چکیده گفتار زنان در هر جامعه ویژگی‌هایی دارد که آن را از گفتار مردان متمایز می‌سازد. مطالعه تفاوت‌های تلفظّی زنان و مردان فارسی زبان تهرانی نشان می‌دهد که عامل‌های اجتماعی از جمله سن، تحصیلات و به ویژه جنسیت در گفتار و در نتیجه، در تنوع‌های زبانی نقش چشمگیری دارند. الگوی کلی حاکی از آن است که گویشوران مرد تمایل زیادی به کاربرد گونه‌های ناخوشایند اجتماعی دارند در حالی که زنان از کاربرد این گونه‌ها اجتناب می‌کنند و در عوض، تمایل به کاربرد گونه‌های مطلوب‌تر اجتماعی درند. از سوی دیگر پژوهش‌هاب قبلی در زمینه تفاوت‌های گفتاری زنان و مردان نشان داده است که میزان عملکرد ویژگی‌های غیرمعتبر زبانی در گفتار زنان به مراتب کمتر از مردان است. در پژوهش حاضر، تفاوت‌های گفتاری 40 گویشور زن و مرد فارسی زبان تهرانی در زمینه 3 متغیر آوایی (حذف همخوان پایانی، هماهنگی واکه‌ای و افراشتگی واکه)، بررسی گردیده و همبستگی این متغیرهای زبانی با عامل‌های اجتماعی از جمله، جنسیت، سن، تحصیلات و سبک، مورد توجه قرار گرفته است. این بررسی نشان می‌دهد که از میان 3 متغیر زبانی بررسی شده، فقط میزان تظاهر افراشتگی واکه (تبدیل / & / به / e /، که یک ویژگی غیر معتبر در زبان فارسی به شمار می‌آید)، در کلیه سبک‌ها و در همه گروه‌های سنی و تحصیلی مورد تحقیق، بدون استثناء در گفتار زنان به طور نسبی کمتر از مردان است. میزان تظاهر ویژگی هماهنگی واکه‌ای و حذف همخوان‌های پایانی، به طور کلی در گفتار همه افراد مصاحبه شده و به ویژه در سبک‌های غیررسمی، افزایش زیادی را در مقایسه با میزان تظاهر این ویژگی‌ها در بررسی‌های قبلی (جهانگیری 1980 و مدرسی 1987)، نشان می‌دهد.