چکیده: مطالعه حاضر به بررسي تاثير زمينه‌هاي اقتصادي - اجتماعي بر شيوهء همسرگزيني در ميان دانشجويان دانشگاه شيراز در سال تحصيلي 1374-1375 مي‌پردازد. تعداد 492 نفر از دانشجويان متاهل با استفاده از نمونه‌گيري طبقه‌اي نامتناسب و نمونه‌گيري خوشه‌اي از ميان دانشجويان متاهل دانشگاه انتخاب و با استفاده از روش پيمايش مورد مطالعه قرار گرفتند. داده‌هاي جمع‌آوري شده از نمونه فوق به لحاظ آماري در دو سطح دومتغيره و چندمتغيره مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند و همچنين اولويت‌هاي انتخاب همسر در بين آنان نيز مطالعه گرديد. نتايج نشان داد كه در بين مردان "معيارهاي مذهبي مشترك " بالاترين و "دارا بودن مسكن مستقل توسط همسر آينده" پايين‌ترين اولويت را به خود اختصاص داده‌اند. در بين زنان پاسخگو بالاترين اولويت "اخلاق و رفتارخوش " و پائين‌ترين آن "فرزندآوري همسر آينده" مي‌باشد. پاسخهاي حاصله نشان از آن داشت كه در بين زنان و مردان هيچ يك از ويژگيهاي انتخابي از درجه و امتياز مساوي برخوردار نبودند. در تجزيه و تحليل دومتغيره و چندمتغيره، دومتغير وابسته به همسان همسري سني و تحصيلي مورد آزمون قرار گرفتند كه نتايج حاصله نشانگر آن بود كه متغيرهاي جنسيت ، سن، محل سكونت پيش از ازدواج، مرحله ازدواج، تفاوت سني پاسخگويان با همسرانشان، ميزان تحصيلات مادر، خويشاوندي پيش از ازدواج زوجين و پايگاه اقتصادي و اجتماعي پاسخگويان با متغير وابسته همسان همسري تحصيلي در سطح بيش از 95 درصد رابطه معني‌دار دارند. نتايج موجود همچنين نشان‌دهنده آن هستند كه بين متغير وابسته همسان همسري سني متغيرهاي مستقل مرحله ازدواج زوجين، مقطع تحصيلي پاسخگو، ميزان تحصيلات مادر پاسخگو، خويشاوندي پيش از ازدواج زوجين و قوميت واحد زوجين در سطح بيش از 95 درصد رابطه معني‌داري موجود مي‌باشد. در تجزيه تحليل رگرسيوني مشخص گرديد كه متغيرهاي مستقل خويشاوندي پيش از ازدواج زوجين و سكونت پاسخگو در مناطق روستايي(بهنگام ازدواج) بيشترين رابطه با همسان همسري سني زوجين دارا هستند. همچنين داده‌هاي بدست آمده حاكي از آن بود كه متغيرهاي خويشاوندي پيش از ازدواج زوجين، درآمد دانشجو، سكونت دانشجو در مناطق شهري به هنگام ازدواج، ازدواج زوجين، وابستگي دانشجو به قوم كرد، تفاوت سني والدين دانشجو و وابستگي دانشجو به قوم فارس بيشترين رابطه را با همسان همسري تحصيلي داشته‌اند. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده