چکیده: مادهء 23 میثاق بین‌المللی حقوق مدنی - سیاسی راجع‌به حقوق خانواده می‌باشد و در چهار بند بطور اجمال مقرراتی را وضع کرده است . بند اول "خانواده عنصر طبیعی و اساسی جامعه است و استحقاق حمایت جامعه و حکومت را دارد". این بند از میثاق در مقایسه با حقوق اسلام هیچگونه مغایرتی ندارد و در حقوق اسلام هیچ بنیادی به اندازه خانواده و نکاح مورد اهمیت واقع نشده است . این حقیقت را ما در منابع غنی اسلامی بوضوح می‌بینیم. بند دوم: "حق نکاح و تشکیل خانواده برای مردان و زنان از زمانی که به سن ازدواج می‌رسند به رسمیت شناخته می‌شود". در حقوق اسلام نیز این بند کاملا رعایت شده است و نقطهء مشترکی که بین میثاق و حقوق اسلام در این زمینه وجود دارد این است که هیچکدام سن معینی را برای ازدواج مشخص نکرده‌اند و این امر ناشی از واقعگرایی در قانونگزاری می‌باشد چرا که سن ازدواج بستگی به شرایط جغرافیایی و نژادی و جسمانی افراد دارد. بند سوم: "هیچ نکاحی بدون رضایت آزادانه طرفین آن منعقد نمی‌شود". در این مورد، حقوق اسلام علاوه بر رضایت دختر بالغه باکره، رضایت ولی او را نیز می‌داند البته در این مورد اختلاف نظر وجود دارد بطوریکه بعضی از فقهاء اسلام رضایت ولی را لازم نمی‌دانند. در مجموع اگر رضایت ولی را در ازدواج دختر بالغهء باکره شرط بدانیم، بعلت آسیب پذیری دختر در صورت شکست در ازدواج، این رضایت عاقلانه و منطقی به نظر می‌رسد و مغایرتی با آزادی اراده دختر ندارد. بند چهارم: دولتهای طرف این میثاق تدابیر مقتضی به منظور تامین تساوی حقوق و مسؤلیتهای زوجین در مورد ازدواج در مدت ازدواج و هنگام انحلال اتخاذ خواهند کرد. و در صورت انحلال ازدواج پیش‌بینی‌هایی برای تامین حمایت لازم از اطفال به عمل خواهند آورد." در این باره حقوق اسلام اختلاف نظراتی با این بند از میثاق دارد بدین ترتیب که برای زن و مرد براساس قابلیتهای جسمی و روحی و روانی حقوق و تکالیف متفاوتی را در نظر گرفته است و این تفاوت براساس حقوق طبیعی و اولیه زن و مرد می‌باشد و قانون آفرینش بعنوان مهمترین و اولین منبع حقوق، این اختلافات و تفاوتها را بوجود آورده است و این امر با نظام ارزشی زن و مرد منافاتی ندارد. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده