چکیده: هدف از انجام این رساله، بررسی و شناخت تاثیر عوامل جمعیت شناختی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در تبیین خشونت شوهران علیه زنان در خانواده میباشد. به عبارت دیگر در این رساله سعی شده است به این پرسش اساسی پاسخ داده شود که چرا بعضی از شوهران اقدام به خشونت علیه همسرانشان می‌نمایند؟ برهمین اساس ، متغیرها و فرضیاتی از سه دیدگاه نظری عمده یعنی نظریات منابع و یادگیری اجتماعی در سطح خرد، نظریه خرده فرهنگ خشونت در سطح کلان و هم چنین مطالعات و تحقیقات پیشین، جهت تبیین خشونت شوهران علیه زنان در خانواده استنتاج شده‌اند.داده‌های مورد نیاز جهت تست این فرضیات از طریق پرسشنامه خود - گزارشی و با شیوه نمونه‌گیری تصادفی قشربندی شده چند مرحله‌ای، از یک نمونه 530 نفری از زنان متاهل ساکن شهر بوشهر که طول مدت ازدواج آنان بیش از یک سال بود، جمع‌آوری و با استفاده از تکنیک‌های آمار استنباطی مانند تحلیل واریانس یکطرفه، آزمونهای تی‌وشفی، ضرایب همبستگی (ضریب همبستگی پیرسون و اسپرمن) رگرسیون ساده و چند متغیره به (روش چند مرحله‌ای) به کمک نرم‌افزار (SPSS) مورد تحلیل آماری قرار گرفته‌اند.نتایج حاصله نشان داد که متغیرهای سن زن و شوهر، سن ازدواج زن و شوهر، طول مدت ازدواج زوجین، تعداد فرزندان، میزان پای‌بندی زوجین به اعتقادات دینی، میزان آزادی زوجین در انتخاب همسر، میزان تحصیلات زن و درآمد شوهر دارای رابطه معکوس و معنی‌دار و متغیرهای تفاوت سنی زوجین، دخالت خویشاوندان و نزدیکان زوجین، تجربه و مشاهده خشونت والدین توسط زوجین در خانواده خاستگاه میزان تحصیلات شوهر دارای رابطه مثبت و معنی‌داری با انواع خشونت شوهران علیه زنان (روانی، فیزیکی، اجتماعی واقتصادی) و بطور کلی خشونت شوهران علیه زنان در خانواده میباشند و متغیر درآمد زن دارای رابطه مثبت و معنی‌داری با خشونت روانی، فیزیکی، اجتماعی و بطور کلی خشونت شوهران علیه زنان در خانواده و رابطه معکوس و معنی‌داری با خشونت اقتصادی شوهران علیه زنان در خانواده میباشد.هم‌چنین نتایج حاصله نشان داد که متغیرهای جنسیت فرزندان، میزان رضایت و علاقه زوجین در انتخاب همسر، وضعیت اشتغال زوجین، نوع شغل زوجین، سابقه وابستگی شوهر به مواد مخدر، تفاوت منزلت شغلی زوجین، تفاوت تحصیلات زوجین و تفاوت درآمد زوجین دارای ارتباط معناداری با انواع خشونت شوهران علیه زنان (روانی، فیزیکی، اجتماعی و اقتصادی) و بطور کلی خشونت شوهران علیه زنان در خانواده میباشند و هم‌چنین رابطه متغیر محل تولد شوهر با خشونت روانی، اجتماعی و بطور کلی خشونت شوهران علیه زنان در خانواده معنادار میباشد.اما این متغیر با خشونت فیزیکی و اقتصادی شوهران علیه زنان و متغیر محل تولد زن نیز با انواع خشونت شوهران علیه زنان (روانی، فیزیکی، اجتماعی و اقتصادی) و بطور کلی خشونت شوهران علیه زنان در خانواده دارای رابطه معناداری نمی‌باشند.در صورتی که همسان همسری زوجین از نظر محل تولد احتمال اقدام شوهران به انواع خشونت علیه همرانشان را تقلیل میدهد.بطور کلی نتایج حاصله نشان داد که مدل نظری ارائه شده جهت تبیین خشونت شوهران علیه زنان در خانواده از قدرت پیش‌بینی بسیار خوبی برخودار بوده و توانسته است 89/4 درصد از تغییرات شوهران علیه زنان در خانواده را توضیح دهد. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده