زن و فرهنگ شماره 12 (8)
چکیده
دربارة خلقت، نقش و جایگاه زن در هستی نظرات مختلفی ارائه شده است وبطور کلی،بحث پیرامون شخصیت زن و تفاوت یا برابری بین زن ومرد به بلندای قامت تاریخ انسان است. تمام شرایع آسمانی و مکاتب بشری در مورد زن حساسیت نشان دادهاند و موضع گرفتهاند ولی مهم این است که چه کسی و چه مکتبی در این خصوص به واقعیت رسیده است.آنچه به جرأت می توان گفت این است که:نظرات ابن عربی در مورد زن ازدیدگاه عرفانی مفصل ترین و درعین حال باطنی ترین آراءاست. هدف از نگارش این مقاله شناخت ارزش وجودی زن وجایگاه ویژه اودر اندیشه شیخ نامی محی الدین ابن عربی عارف مشهور قرن هفتم است.در حقیقت در این مقاله سعی بر این شده است که به پرسشهای موجود در مورد مقام و منزلت زن ازجمله اینکه: آیا زن نیز میتوانددر کسب کمال با مرد برابری کند و یا اینکه آیا زنان نیز می توانند همچون مردان به سلوک عرفانی بپردازندو...ازدیدگاه این عارف عظیم الشأن پاسخی در خور داده شود.
کلیدواژگان:پیامبر(ص)؛ ابن عربی؛ زن؛ انسان
نویسندگان:عبدالرحیم عناقه؛ سمیه سبزواری
مقاله 8، دوره 3، شماره 12، تابستان 1391
نخستین بانوی سفرنامه نویس ایرانی در اروپا (بی بی کوکب بختیار)
نوشته شده توسط s-hashemiچکیده
بیبیکوکب بختیار دختر نصیرخان سردار جنگ بختیاری و همسر فتحعلیخان سردار معظم بختیاری یکی از زنان فرهنگدوست و دانشپرور تاریخ معاصر ایران میباشد. او نخستین بانوی ایرانی است که با مسافرت به اروپا و بازدید از شهرها و کشورهای مختلف خاطرات و وقایع سفر خود را به رشتهی تحریر درآورد. این بانوی ادبدوست در سفرنامه خود نشان داده است که فریب مظاهر و ظواهر عوام فریب فرنگستان و مغرب زمین را نخورده و در این سفرنامهی به هویت و فرهنگ ملی و مذهبی خود وفادار مانده و از آن دفاع کرده است. بیبیکوکب بختیار همچنین در طی انقلاب مشروطه و تاریخ معاصر ایران در قلعهی اختصاصی خود به نام دزک در چهارمحال بختیاری میزبان عدهای از رجال فرهنگی، ادبی و سیاسی روزگار خود بود که از جمله میتوان از دکتر مصدق سیاستمدار تاریخ معاصر ایران نام برد.
کلیدواژگان:ایل بختیاری؛ قلعه دزک؛ سفرنامه فرنگستان
نویسنده:غفار پوربختیار
مقاله 7، دوره 3، شماره 12، تابستان 1391
چکیده
در جامعه امروز، زنان نقش مهم ودر حال گسترشی در زمینه کسب و کار دارند. در سالهای اخیر، سهم زنان در کسب و کارهای خصوصی به اندازه کارهای دولتی روند رو به رشدی را طی کرده است. توجه به استعداد و نقش زنان در توسعهی کشورها ضرورت دارد. بسیاری از دولت ها در بحران های اقتصادی توانسته اند با اتخاذ تدابیر و سیاستهایی و یا بهره مندی از نیروی کار زنان بر بحران های جامعه ی خود فایق آیند و در مسیر توسعه موفق شوند.در حال حاضر، زنان در کشور ما، به عنوان نیمی از جامعه نه تنها دیگر خانه نشین نیستند بلکه متقاضیان مهارت دیده و دارای تحصیلات عالیه ای هستند که از این نظر از مردان برتری یافته اند، با توجه به محدودیتهای سرمایه گذاری از سوی دولت، بازاریابی کارآفرینی یکی از مهمترین راه حلهای معضل بیکاری زنان محسوب خواهد بود.
کلیدواژگان:زنان؛ کارآفرینی؛ بازاریابی
نویسندگان:سهیلا زرین جوی الوار؛ احسان عباسپور
مقاله 6، دوره 3، شماره 12، تابستان 1391
مقام زن در شعر ابوالقاسم لاهوتی ایرج میرزا و عارف قزوینی
نوشته شده توسط s-hashemiچکیده
برخی از شاعران در دورۀ مشروطه عمدتاً به دلیل بی بهره بودن از درک عمیقِ مبانی آموزه های اسلام و تنها با تکیه بر دریافتهای خود از ظواهر قوانین شرع و با تأثیر پذیری از تحوّلات اجتماعی و فرهنگی نو ظهور و بی سابقة زمان؛ مانند رواج نگرش غرب گرایانه به زن موضوعاتی را از قبیل حقوق و آزادی زنان، انتقاد از حجاب و مخالفت با ازدواج دختران در سنین نوجوانی، در شعر خود مطرح کردند و در این راه تا مرز عناد و ستیزهجویی با آموزه های دینی پیش رفتند. ایرج میرزا، عارف قزوینی و ابوالقاسم لاهوتی از جملة این شعرا هستند. در این جستار، با نگرشی توصیفی- تحلیلی به بررسی و مقایسة تجلّی این موضوع در شعر این سه شاعر پرداخته می شود. بر اساس نتایج این پژوهش، هر چند دیدگاههای این سه تن، نسبت به زنان و مسائل مربوط به آنها، به دلایلی چون؛ قلّت بضاعت علمی، تأثر از نگرش یک بعدی اومانیستی و مرعوبیت در برابر فرهنگ غربی، با نگرشی انتقادی به فرهنگ بومی و پشتوانه های مذهبی آن، همراه است؛ امّا مواضع آنها در این خصوص، بدلیل تفاوت عوامل تأثیر گذار فردی؛ چون شخصیت، نگرشِ فلسفی و محیط زندگی،تا حدّی بایکدیگر تفاوت دارد.
کلیدواژگان:زن؛ شعر مشروطه؛ ابوالقاسم لاهوتی؛ ایرج میرزا؛ عارف قزوینی
نویسندگان:سعید حاتمی؛ پروانه صفایی قهفرخ
مقایسه هوش فرهنگی، هوش هیجانی، سازگاری فردی-اجتماعی دانشجویان زن و مرد دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز
نوشته شده توسط s-hashemiچکیده
هدف از پژوهش حاضر، مقایسه هوش فرهنگی ، هوش هیجانی و سازگاری فردی-اجتماعی دانشجویان زن و مرد دانشگاه آزاد اسلامی اهواز بود.نمونه پژوهش 250 نفر (125 زن و 125 مرد ) بودند که با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. برای اندازه گیری متغیرها از مقیاس هوش فرهنگی انگ و همکاران ،پرسشنامه هوش هیجانی شات و پرسشنامه سازگاری فردی – اجتماعی کالیفرنیا استفاده شد.پژوهش حاضر از نوع علی- مقایسه ای بود و برای تجزیه تحلیل داده ها از روش آماری تحلیل واریانس چند متغیری (مانوا) استفاده شد . نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که بین هوش فرهنگی ، هوش هیجانی و سازگاری فردی-اجتماعی دانشجویان زن و مرد تفاوت معنی داری وجود دارد .بنابراین فرضیه های پژوهش تأیید شدند.
کلیدواژگان:هوش فرهنگی؛ هوش هیجانی؛ سازگاری فردی-اجتماعی
نویسندگان:پرویز عسگری؛ خدیجه روشنی
مقاله 4، دوره 3، شماره 12، تابستان 1391
مباحث حقوقی زن در ایران باستان (با اشاره هایی بر زن در شاهنامه)
نوشته شده توسط s-hashemiچکیده
در ایران باستان زن و مرد از هر حیث با هم برابر بودند و تبعیض و نابرابری در میان نبود. حقوق زنان در همه جوامع و دوران ها همواره به مقتضیات زمان، ویژگی های فرهنگی جامعه و نوع مناسبات اجتماعی آن عصر بستگی داشته است. برای زنان در ایران باستان در هر موردی حقوقی وضع شده بود، در مورد ازدواج، طلاق، مالکیت، خانه داری، بچه داری و هر چیز کوچک و بزرگ دیگر؛ این موضوع را می توان با نگاهی به شاهنامه بهتر درک کرد، حضور زن در تمام شاهنامه حضورى است تعیین کننده و سرنوشت ساز، نقش زن به عنوان پیونددهنده خانواده ها به یکدیگر در همه جا به عنوان عاملى اساسى در پیدایش و نابودى قدرت مطرح است. در این جستار سعی شده است مباحث مهم حقوقی زن و همچنین مختصری از نقش زن در شاهنامه بررسی شود با معرفی و بررسی زنان شاهنامه می توان به جایگاه و حقوق زن در ایران باستان پی برد.
کلیدواژگان:حقوق زن؛ ایران باستان؛ شاهنامه
نویسنده:صبا بیوک زاده
مقاله 3، دوره 3، شماره 12، تابستان 1391
چکیده
ظهور شخصیت حقیقی زن و انجام رسالت های سنگین و مسئولیت های الهی و انسانی و راهیابی به کمال واقعی اش اقتضا می کند تا از دیدگاههای افراطی و تفریطی پرهیز نموده و نظر صحیح و منطبق بر فطرت که مبتنی بر آموزه های دینی می باشد را تببین نمود.ازآنجا که خداوند،پیامبر(ص) را به عنوان الگو معرفی نموده است تا مؤمنان از سخنان و اعمال و رفتار آن حضرت درس بگیرند.یکی از موضوعاتی که در سخنان پیامبر(ص) مورد تأکید قرارگرفته، معرفی شخصیت زن و نوع نگاهی است که به زن دارد. پیامبر اکرم (ص) الگوی کامل انسانیت، زن را از زوایای مختلف مورد بحث و بررسی قرار داده که مهم ترین آنها عبارت از :عظمت و هویت دینی زن،نقش مادر و وظایف پروروشی ایشان،همکاری و پاداش خدمت به شوهر،توجه به فرزند دختر،وظیفهی مرد نسبت به همسر،منفور بودن طلاق می باشد.درصورتیکه فرمایشات پیامبر(ص)مورد توجه قرار گیرد،آرامش در خانواده ها،افزایش و زمینه رشد و تعالی افراد خانواده فراهم می گردد.
کلیدواژگان:پیامبر(ص)؛ زن؛ مرد
نویسنده:محمد شفیعی
مقاله 2، دوره 3، شماره 12، تابستان 1391
تطبیق آرای روانکاوانه ی لَکان با ویژگی های ناخودآگاه زنان فرمانروا در دو داستان از نظامی گنجه ای
نوشته شده توسط s-hashemiچکیده
نوشته های روانکاوانه ی"ژک لَکان"،امکان فرضیه سازی درباره ی ناخودآگاه اجتماعی و سیاسی را که در متون ادبی جلوه گر می شوند، دراختیار منتقدان قرار می دهد. لَکان، با بازنویسی فرآیند اُدیپی"فروید" به کمک اصطلاحات زبانی، سه مرحله را در رشد روانی سوژه، دخیل می داند: مرحله ی اوّل، تحت عنوان"امر واقع"با خصیصه ی تمامیت، یک-پارچگی و فراسوی دسترسی، از زبان بی نیاز است."امر خیال" با توهّم تمامیّت و انسجام(سوء شناخت) در مرحله ی دوم قرار دارد. مرحله ی سوم با شکل گیری قانون و تمدّن توسّط پدر، کودک را وارد نظام از پیش ساخته ی "قلمرو نظم نمادینِ" متشکل از دال ها می کند. نظامی گنجه ای درعالم خیالی داستان های خود، ماجراهایی را از زنان فرمانروا در"خسرو و شیرین" و "هفت پیکر"می آفریند که می تواند در تقسیم بندی روند رشد روانی سوژه، مورد توجّه قرار گیرد. در این مقاله، نگارندگان می کوشند تا با استفاده از مباحث لَکانی، دو داستان را در مورد زنان فرمانروا از خمسه ی نظامی به عنوان نمونه ای از اندیشه ی اجتماعی وی، با آرای لکان ، مورد بررسی و تطبیق قرار دهند.
کلیدواژگان:ژک لَکان؛ نقد روانکاوی؛ خسرو وشیرین؛ هفت پیکر
نویسندگان:منوچهر تشکری؛ سیده سمانه صالحی
مقاله 1، دوره 3، شماره 12، تابستان 1391






