است و انسان ترقي خواه بدين وسيله ميتواند از زندگي سراسر افتخار بندگان برگزيده و دوستان خدا، و از ديدگاه آنان در مورد زندگي و چند و چون آن آگاهي يابد. با گوشه اي از تاريخ پر فراز و نشيب اسلام که به زندگي فاطمه (س)، اين شخصيت پرشکوه و تاريخ ساز گره مي خورد، آشنا گردد. گرچه زندگي افتخار آفرين او کوتاه بود و آن هم در بيت رفيع امامت و سراپرده خويش و اداره خانه و زندگي و تربيت نسلي سرفراز، بدون ذره اي تظاهر، سپري شد و کسي جز خاندان و همنشينان و بستگانش از شيوه و روش انسان ساز و رفتارش در خانه، آگاهي نيافتم و تاريخ نيز در حق او ستم و بيداد روا داشت و آنگونه که شايسته و بايستهي شخصيت گرانمايه و فرزانهاي چون او بود، به زندگي و انديشه و سرگذشت وي و ترسيم آن زندگي پربار براي آيندگان بهاء نداد ... "
انگيزه تأليف کتاب
مؤلف در مورد انگیزه کتاب می نویسد: "واقعيت اين است که نگارنده، سالها بر اين انديشه بود که به اندازه توان و امکانات ناچيز خويش کتابي در مورد بانوي بانوان "فاطمه زهرا (س)" که بر او و پدر گرانمايه و شوي ارجمند و فرزندان شکوه بارش درود و سلام خدا باد بنگارم. کتابي که هم ترسيم کننده زندگي درس آموز و تاريخ ساز او باشد و هم نياز جويندگان آب حيات از کوثر هميشه جوشان وجود او را پاسخ گويد.
نگارنده ضرورت اين کار ارزشمند را از ديرباز احساس مي نمودم و براي انجام آن نيز در خويشتن شور و شوق وصف ناپذيري مي يافتم، چرا که مي ديدم در فرهنگ و آثار نويسندگان و نيز کتابخانه هاي عربي و اسلامي اثر جامع و شايسته اي که درخور مقام والا و پرشکوه برترين بانوي جهان هستي باشد، به چشم نمي خورد و براستي نوعي خلاء احساس مي شود.
به هر حال ميان اين آرزوي بزرگ و تحقق آن، روزها و سالها به سرعت سپري شد و رخدادها رخ داد و حوادثي برايم پيش آمد که مانع تحقق آرزوي نگارش کتاب مورد نظرم گرديد تا سرانجام طوفاني از حوادث بر من وزيدن گرفت و ابرهاي تيره و تاري از غم و اندوه بر زندگي ام سايه گسترد. اينجا بود که با خداي خويش پيمان بستم که اگر آن بنده نواز، موج اندوه و پريشاني را از اين بنده ناچيزش برطرف ساخت، به ياري او به نگارش کتابي در مورد زندگي افتخارآفرين بانوي بانوان دست خواهم زد."
ساختار کلی کتاب
این کتاب به توجه به مستندات تاریخ و روایی به بیان یک دوره از زندگی بانوی دو عالم حضرت فاطمه زهرا (س) پرداخته است. مطالب این کتاب در شانزده بخش تنظیم شده که عبارتند از:
1: در رواق سخن.
2: رويشگاه پاک و پاکيزه اين درخت تناور و پرثمر.
3: نام ها و نشانه ها.
4: زندگي و مراحل رشد.
5: دخت گرانمايه پيامبر در آستانه ازدواج.
6: سراي پرشکوه و پرمعنويت فاطمه.
7: سيماي فاطمه در قرآن.
8: ويژگي هاي اخلاقي و انساني بانوي بانوان.
9: روند تاريخ و آينده امت.
10: فدک.
11: سخنان تاريخي و جاودانه آن حضرت.
12: با همتاي گرانمايه اش.
13: با زنان مهاجر و انصار.
14: باران اشک روشنگرانه و هدفدار.
15: در آستانه شهادت.
16: موقوفات و صدقات او.
محتوای کتاب
1: در رواق سخن. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: شاهکار بديع آفرينش و نشان قدرت خدا، گران بهاترين درس ها، نگرشي بر موقعيت و جايگاه زن، فرجام دردناک راه دوم، قلم هاي زهرآگين، انگيزه هاي اين حملات ناجوانمردانه، پاسخ علامه اميني، درايت و هوشمندي وصف ناپذير، سيماي پرشکوه امير مومنان در قرآن، در آئينه محمد، تبلور ارزشها و والايي ها.
2: رويشگاه پاک و پاکيزه اين درخت تناور و پرثمر. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از:
اصل وراثت در شخصيت فاطمه (س)، سالار پيامبران، مادر گرانمايه او، نام بلند آوازه او، پرتويي از اين حقايق، دوري از يار مهربان، غذاي بهشت، روايات ديگر، امتيازي شگرف، ديدگاه نخست در روايات، ديدگاه اهل سنت و انگيزه هاي آن، در آستانه طلوع.
3: نام ها و نشانه ها. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: نامگذاري، نامهاي نه گانه بانوي بانوان، قرآن و مقام والاي صديقين، مراحل تصديق، "فاطمه" در پرفرازترين مرحله تصديق، واژهي "کوثر" از ديدگاه مفسران، از شگفتي هاي روزگار، مناظره اي شنيدني، بيست سند از اسناد مهم اهل سنت، گوشه اي از مناظره، حديث شريف کساء، شيعه و حديث کساء، منزلت والاي فاطمه، منظور از وحي، مصحف فاطمه (س)، پيامبران و پديده اعجاز، يک جريان طبيعي...، اما بانوي بانوان.
4: زندگي و مراحل رشد. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: در ميان امکانات معنوي و رنجها، زندگي و مراحل رشد بانوي بانوان، مايه آرامش دل، ايمان ابوطالب و حمايت از پيامبر، رحلت بزرگ بانوي عرب، ضربه هولناک مرگ خديجه، سوگ بزرگ مدافع اسلام و پيامبر، در آستانه هجرت، در راه مدينه، و اينک پس از آن همه رنجها، فاطمه (س) در روز احد، دو يار پرشور پيامبر، يک دروغ رسوا، مشکلات در خانه پدر.
5: دخت گرانمايه پيامبر در آستانه ازدواج. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: آغاز زندگي مشترک، از دانشگاه وحي و رسالت، راز دل، احياء حقوق زن، تصميم تاريخ ساز فاطمه (س)، يک ازدواج نمونه، صفا و راستي خالص و صدها درس ديگر، در آسمانها، وه چقدر زيبا و پرشکوه!!، بسوي بازار براي خريد، سند آسماني يا "مهريه" حقيقي فاطمه (س)، مراسم عروسي و مقدمات آن، اطاق برترين دختر دنيا، ايثاري بي نظير، درود بر آن دست پربرکت، انگيزه اين همه احترام، کاروان عروسي دخت بهشت، اين امانت من نزد توست، سال ازدواج و ديدگاه ها، چگونه؟، نکته تاريخي ديگر.
6: سراي پرشکوه و پرمعنويت فاطمه. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: سراي فاطمه (س)، حرمت آن خانه پرمعنويت، زندگي خانوادگي، عشق و شناخت متقابل، تاريخ و دروغ پردازيهاي رسولالله (ص)، طلوع دومين امام نور، پيام شاد باش...، ولادت سومين امام نور، آفرين خدا بر اين کودک نورسيده، ولادت دخت ايمان و عفاف، ستم و بيداد تاريخ، هديه آسمان، سمبل پايداري، ولادت دومين دختر امير مومنان (ع).
7: سيماي فاطمه در قرآن. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: سيماي فاطمه در آيه قربي، سيماي فاطمه در آيه مباهله، سيماي فاطمه در سوره هل اتي، فشرده اي از پيام آيات، اما در بهشت زيباي خدا، سيماي فاطمه در آيهي نور، موقعيت شکوه بار فاطمه در آئينه رسالت، مهر و احترام تفکرانگيز، انگيزه آن مهر و تکريم وصف ناپذير، پدرش به قربانش!.
8: ويژگي هاي اخلاقي و انساني بانوي بانوان. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: پارسايي و انفاق، تبلور زهد و پارسايي، تبلور عبادت و بندگي، فاطمه و عبادت خالصانه، نگرش بر روايات در اين مورد، ارمغان معنوي، دو نکته جالب، فاطمه و دانش گسترده، حديث لوح، خيانت تاريخ، فاطمه و پوشش بانوان، فاطمه و نيايش با خدا.
9: روند تاريخ و آينده امت. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: پيامبر فاطمه را از رويدادهاي آينده آگاه مي سازد، آيا با من سخن نمي گويي؟، پس از رحلت پيامبر، فاطمه در مسير تند بادها، آخرين سخن پيش از ورود به بحث، يورش به فرودگاه وحي پس از رحلت پيامبر، دريافت ها، دريغ و درد...، ترسيم آن صحنه غمبار از زبان شعر، آن لحظات سخت و بحراني...، وا جعفراه!، به خداي سوگند! با او بيعت نخواهم کرد، شهامت و ايمان وصف ناپذير.
10: فدک. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: ماجراي غم انگيز فدک، محدثان اهل سنت، فدک چيست؟، واژه فدک، آيا فدک ويژه پيامبر است؟، آيا پيامبر فدک را به فاطمه بخشيد؟، آيا پيامبر چيزي به عنوان ارث بر جاي مي گذارد؟، فدک در دست او، دلايل سه گانه در پرونده فدک، "اصل يد" يا در اختيار داشتن، هديه و بخشش پيامبر، از راه ارث، مناظره اي تند ميان امير مومنان و ابوبکر، و اينک بايد طرحي ديگر افکند، راز مطالبه فدک، تدابير شايسته براي آغاز کار، دانشمندترين بانوي جهان هستي، راويان و منابع اين سند جاودانه، نکات اساسي و حساس خطبه.
11: سخنان تاريخي و جاودانه آن حضرت. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: خطبه جاودانه، نگرشي بر خطبه ي تاريخي فاطمه (س)، پرتويي از فلسفه احکام، حقوق پايمال شده خويش را مي طلبد نگرشي بر زندگي اجتماعي عصر جاهليت، سخن از دگرگوني نامطلوب، محاکمه سردمدار سقيفه، ياري خواهي از انصار، هشدار به مردم، پاسخ ابوبکر، اعتراف به برتري هاي امير مومنان، پاسخ فاطمه (س)، هماهنگي گفتار و رفتار پيامبر با قرآن، دفاع ابوبکر، فروريختن بنياد باطل در برابر حق، اينک روي سخن با مردم، نکوهش و هشدار به حاضران، جسارت و اهانت به خاندان پيامبر، ام سلمه رئيس دولت غاصب را به شدت محکوم کرد.
12: با همتاي گرانمايه اش. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: بازگشت به خانه، امير مومنان در انتظار فاطمه (س)، شکايت به امير مومنان، هان اي آزاد زن!
13: با زنان مهاجر و انصار. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: سخني ژرف و روشنگرانه، عيادت زنان از دخت فرزانه پيامبر، طرح مسايل اساسي و بيان حقايق، راز اين حق کشي، آيا اينگونه نيست؟ کشتار خالد بن وليد، رهبري از هم گسيخته، ادامه تفسير سخنان فاطمه (س)، از ميان صدها فاجعه، نکته اي روشنگر، تجاوز به فرودگاه وحي و رسالت، شگفت از اين آينده نگري!!، با بهانه جويان و عذرتراشان، منابع اين خطبه تاريخي و انسان ساز، اتمام حجت بر دو گروه مهاجر و انصار، حرکت هدفدار و خداپسندانه، ديگر با تو سخن نخواهم گفت.
14: باران اشک روشنگرانه و هدفدار. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: در بيت الاحزان، بدترين چهره ستم، فاطمه در بستر شهادت، علل بيماري و شهادت بانوي بانوان، عيادت آن دو از دخت گانمايه پيامبر، عيادت به گونه اي ديگر، نگرشي بر اين بازيگري، یک سخن گفتني ديگر در اين مورد، عيادت امسلمه، عيادت عايشه دختر طلحه، عباس و انديشه عيادت فاطمه (س).
15: در آستانه شهادت. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: در آخرين روز، درست در همين هنگام بود، وصيت هاي او، حنوط بهشت، و ديگر فاطمه جهان را بدرود گفت، دريغ و درد، پس از شهادت، در آن لحظات جانسوز، عمل به وصيت، يک يادآوري، بي نظيرترين لحظه تاريخ، و اينک نماز...، چرا امير مومنان؟، آرامگاه ناشناخته، گامي ديگر در جهت تدبير حکيمانه او، در آن شب غمبار، اي دريغ و درد، شکايت به پيامبر خدا، تلاش هاي مذبوحانه و بي ثمر، هشدار جدي امير مومنان، امير مومنان در سوگ فاطمه (س)، تاريخ شهادت بانوي بانوان.
16: موقوفات و صدقات او. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: موقوفات و صدقات جاريه، اين بوستان ها از کجا؟، شکوه فاطمه در روز رستاخيز، نگرشي بر روايات در اين مورد، فاطمه (س) و شفاعت، با شما خواننده گرامي، قرآن و شفاعت، شفاعت در اين جهان، توسل به فاطمه براي تقرب به خدا، زيارت فاطمه (س)، خيل سرايندگان در رثاي فاطمه، و ديگر پايان بحث و... .
نسخه چاپی کتاب
این کتاب توسط انتشارات علمیه در سال 1414 قمری در 573 صفحه چاپ و در اختیار علاقه مندان قرار گرفته است.
ترجمه کتاب
از این کتاب دو ترجمه یافت شده است:
1) ترجمه اول از آقای حسين فريدوني که توسط سه انتشارات به چاپ رسیده است: چاپ اول: نشر آفاق، تهران، 1363 ش. چاپ دوم: 1365 ش. چاپ سوم: انتشارات اميرکبير، تهران، 1365 ش و چاپ پنجم: 1375 ش در قطع وزيري، در 700 صفحه.
2) ترجمه دوم از آقای علي کرمي که توسط نشر مرتضي قم در سال 1375 ش، 1417 ق در قطع وزيري، 832 صفحه به چاپ رسیده است.
منبع:مرکز تخصصی ائمه اطهار
