چاپ کردن این صفحه
چهارشنبه, 11 فروردين 1395 ساعت 00:00

فاطمة الزهرا(س)، من المهد الی اللحد

نوشته شده توسط  محمد کاظم قزوینی

مؤلف در معرفی این کتاب می نویسد: " اين کتاب با اين محتوا، و در مورد اين شخصيت والا، بسيار سودمند و مفيد خواهد بود. سخن شنيدني و شيريني خواهد داشت که جان حق جوي انسان با آن پيوند برقرار مي ‏کند و روح جوياي معنويت، آن را گوارا مي‏ يابد و از آن حيات و نشاط مي ‏گيرد، و نيز ويژگي ‏هاي وصف ناپذير ديگري خواهد داشت که خواننده‏ گرامي ‏با مطالعه‏ دقيق آن، آنها را به تدريج دريافت مي ‏نمايد. آري سخن از زندگي سالار بانوان، در برگيرنده‏ رخدادها و حوادثي است که تمامي آنها عبرت ‏انگيز و حکمت ‏آموز و در بردارنده‏ گران بهاترين و کارسازترين درس هاي زندگي و تعالي

است و انسان ترقي‏ خواه بدين وسيله مي‏تواند از زندگي سراسر افتخار بندگان برگزيده و دوستان خدا، و از ديدگاه آنان در مورد زندگي و چند و چون آن آگاهي يابد. با گوشه‏ اي از تاريخ پر فراز و نشيب اسلام که به زندگي فاطمه (س)، اين شخصيت پرشکوه و تاريخ ‏ساز گره مي ‏خورد، آشنا گردد. گرچه زندگي افتخار آفرين او کوتاه بود و آن هم در بيت رفيع امامت و سراپرده‏ خويش و اداره‏ خانه و زندگي و تربيت نسلي سرفراز، بدون ذره ‏اي تظاهر، سپري شد و کسي جز خاندان و همنشينان و بستگانش از شيوه و روش انسان ساز و رفتارش در خانه، آگاهي نيافتم و تاريخ نيز در حق او ستم و بيداد روا داشت و آنگونه که شايسته و بايسته‏ي شخصيت گرانمايه و فرزانه‏اي چون او بود، به زندگي و انديشه و سرگذشت وي و ترسيم آن زندگي پربار براي آيندگان بهاء نداد ... "

انگيزه تأليف کتاب
مؤلف در مورد انگیزه کتاب می نویسد: "واقعيت اين است که نگارنده، سالها بر اين انديشه بود که به اندازه‏ توان و امکانات ناچيز خويش کتابي در مورد بانوي بانوان "فاطمه زهرا (س)" که بر او و پدر گرانمايه و شوي ارجمند و فرزندان شکوه بارش درود و سلام خدا باد بنگارم. کتابي که هم ترسيم کننده‏ زندگي درس ‏آموز و تاريخ ‏ساز او باشد و هم نياز جويندگان آب حيات از کوثر هميشه جوشان وجود او را پاسخ گويد.
نگارنده ضرورت اين کار ارزشمند را از ديرباز احساس مي ‏نمودم و براي انجام آن نيز در خويشتن شور و شوق وصف ‏ناپذيري مي ‏يافتم، چرا که مي ‏ديدم در فرهنگ و آثار نويسندگان و نيز کتابخانه‏ هاي عربي و اسلامي اثر جامع و شايسته ‏اي که درخور مقام والا و پرشکوه برترين بانوي جهان هستي باشد، به چشم نمي ‏خورد و براستي نوعي خلاء احساس مي ‏شود.
به هر حال ميان اين آرزوي بزرگ و تحقق آن، روزها و سالها به سرعت سپري شد و رخدادها رخ داد و حوادثي برايم پيش آمد که مانع تحقق آرزوي نگارش کتاب مورد نظرم گرديد تا سرانجام طوفاني از حوادث بر من وزيدن گرفت و ابرهاي تيره و تاري از غم و اندوه بر زندگي ‏ام سايه گسترد. اينجا بود که با خداي خويش پيمان بستم که اگر آن بنده ‏نواز، موج اندوه و پريشاني را از اين بنده‏ ناچيزش برطرف ساخت، به ياري او به نگارش کتابي در مورد زندگي افتخارآفرين بانوي بانوان دست خواهم زد."

ساختار کلی کتاب
این کتاب به توجه به مستندات تاریخ و روایی به بیان یک دوره از زندگی بانوی دو عالم حضرت فاطمه زهرا (س) پرداخته است. مطالب این کتاب در شانزده بخش تنظیم شده که عبارتند از:
1: در رواق سخن.
2: رويشگاه پاک و پاکيزه‏ اين درخت تناور و پرثمر.
3: نام ‏ها و نشانه ‏ها.
4: زندگي و مراحل رشد.
5: دخت گرانمايه‏ پيامبر در آستانه‏ ازدواج.
6: سراي پرشکوه و پرمعنويت فاطمه.
7: سيماي فاطمه در قرآن.
8: ويژگي‏ هاي اخلاقي و انساني بانوي بانوان.
9: روند تاريخ و آينده‏ امت.
10: فدک.
11: سخنان تاريخي و جاودانه‏ آن حضرت.
12: با همتاي گرانمايه‏ اش.
13: با زنان مهاجر و انصار.
14: باران اشک روشنگرانه و هدفدار.
15: در آستانه شهادت.
16: موقوفات و صدقات او.
محتوای کتاب
1: در رواق سخن. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: شاهکار بديع آفرينش و نشان قدرت خدا، گران بهاترين درس ها، نگرشي بر موقعيت و جايگاه زن، فرجام دردناک راه دوم، قلم ‏هاي زهرآگين، انگيزه ‏هاي اين حملات ناجوانمردانه، پاسخ علامه اميني، درايت و هوشمندي وصف ناپذير، سيماي پرشکوه امير مومنان در قرآن، در آئينه‏ محمد، تبلور ارزشها و والايي ‏ها.

2: رويشگاه پاک و پاکيزه‏ اين درخت تناور و پرثمر. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از:
اصل وراثت در شخصيت فاطمه (س)، سالار پيامبران، مادر گرانمايه‏ او، نام بلند آوازه‏ او، پرتويي از اين حقايق، دوري از يار مهربان، غذاي بهشت، روايات ديگر، امتيازي شگرف، ديدگاه نخست در روايات، ديدگاه اهل سنت و انگيزه ‏هاي آن، در آستانه‏ طلوع.

3: نام ‏ها و نشانه ‏ها. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: نامگذاري، نامهاي نه گانه‏ بانوي بانوان، قرآن و مقام والاي صديقين، مراحل تصديق، "فاطمه" در پرفرازترين مرحله‏ تصديق، واژه‏ي "کوثر" از ديدگاه مفسران، از شگفتي ‏هاي روزگار، مناظره‏ اي شنيدني، بيست سند از اسناد مهم اهل سنت، گوشه‏ اي از مناظره، حديث شريف کساء، شيعه و حديث کساء، منزلت والاي فاطمه، منظور از وحي، مصحف فاطمه (س)، پيامبران و پديده‏ اعجاز، يک جريان طبيعي...، اما بانوي بانوان.

4: زندگي و مراحل رشد. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: در ميان امکانات معنوي و رنجها، زندگي و مراحل رشد بانوي بانوان، مايه‏ آرامش دل، ايمان ابوطالب و حمايت از پيامبر، رحلت بزرگ بانوي عرب، ضربه‏ هولناک مرگ خديجه، سوگ بزرگ مدافع اسلام و پيامبر، در آستانه‏ هجرت، در راه مدينه، و اينک پس از آن همه رنجها، فاطمه (س) در روز احد، دو يار پرشور پيامبر، يک دروغ رسوا، مشکلات در خانه‏ پدر.

5: دخت گرانمايه‏ پيامبر در آستانه‏ ازدواج. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: آغاز زندگي مشترک، از دانشگاه وحي و رسالت، راز دل، احياء حقوق زن، تصميم تاريخ ساز فاطمه (س)، يک ازدواج نمونه، صفا و راستي خالص و صدها درس ديگر، در آسمانها، وه چقدر زيبا و پرشکوه!!، بسوي بازار براي خريد، سند آسماني يا "مهريه" حقيقي فاطمه (س)، مراسم عروسي و مقدمات آن، اطاق برترين دختر دنيا، ايثاري بي ‏نظير، درود بر آن دست پربرکت، انگيزه‏ اين همه احترام، کاروان عروسي دخت بهشت، اين امانت من نزد توست، سال ازدواج و ديدگاه ‏ها، چگونه؟، نکته‏ تاريخي ديگر.

6: سراي پرشکوه و پرمعنويت فاطمه. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: سراي فاطمه (س)، حرمت آن خانه‏ پرمعنويت، زندگي خانوادگي، عشق و شناخت متقابل، تاريخ و دروغ پردازيهاي رسول‏الله (ص)، طلوع دومين امام نور، پيام شاد باش...، ولادت سومين امام نور، آفرين خدا بر اين کودک نورسيده، ولادت دخت ايمان و عفاف، ستم و بيداد تاريخ، هديه آسمان، سمبل پايداري، ولادت دومين دختر امير مومنان (ع).

7: سيماي فاطمه در قرآن. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: سيماي فاطمه در آيه‏ قربي، سيماي فاطمه در آيه‏ مباهله، سيماي فاطمه در سوره‏ هل اتي، فشرده اي از پيام آيات، اما در بهشت زيباي خدا، سيماي فاطمه در آيه‏ي نور، موقعيت شکوه بار فاطمه در آئينه‏ رسالت، مهر و احترام تفکرانگيز، انگيزه‏ آن مهر و تکريم وصف ‏ناپذير، پدرش به قربانش!.

8: ويژگي‏ هاي اخلاقي و انساني بانوي بانوان. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: پارسايي و انفاق، تبلور زهد و پارسايي، تبلور عبادت و بندگي، فاطمه و عبادت خالصانه، نگرش بر روايات در اين مورد، ارمغان معنوي، دو نکته جالب، فاطمه و دانش گسترده، حديث لوح، خيانت تاريخ، فاطمه و پوشش بانوان، فاطمه و نيايش با خدا.

9: روند تاريخ و آينده‏ امت. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: پيامبر فاطمه را از رويدادهاي آينده آگاه مي‏ سازد، آيا با من سخن نمي ‏گويي؟، پس از رحلت پيامبر، فاطمه در مسير تند بادها، آخرين سخن پيش از ورود به بحث، يورش به فرودگاه وحي پس از رحلت پيامبر، دريافت ‏ها، دريغ و درد...، ترسيم آن صحنه‏ غمبار از زبان شعر، آن لحظات سخت و بحراني...، وا جعفراه!، به خداي سوگند! با او بيعت نخواهم کرد، شهامت و ايمان وصف ناپذير.

10: فدک. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: ماجراي غم ‏انگيز فدک‏، محدثان اهل سنت، فدک چيست؟، واژه‏ فدک، آيا فدک ويژه‏ پيامبر است؟، آيا پيامبر فدک را به فاطمه بخشيد؟، آيا پيامبر چيزي به عنوان ارث بر جاي مي‏ گذارد؟، فدک در دست او، دلايل سه‏ گانه در پرونده فدک، "اصل يد" يا در اختيار داشتن، هديه و بخشش پيامبر، از راه ارث، مناظره ‏اي تند ميان امير مومنان و ابوبکر، و اينک بايد طرحي ديگر افکند، راز مطالبه‏ فدک، تدابير شايسته براي آغاز کار، دانشمندترين بانوي جهان هستي، راويان و منابع اين سند جاودانه، نکات اساسي و حساس خطبه.
 
11: سخنان تاريخي و جاودانه‏ آن حضرت. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: خطبه‏ جاودانه، نگرشي بر خطبه‏ ي تاريخي فاطمه (س)، پرتويي از فلسفه‏ احکام، حقوق پايمال ‏شده‏ خويش را مي ‏طلبد نگرشي بر زندگي اجتماعي عصر جاهليت، سخن از دگرگوني نامطلوب، محاکمه‏ سردمدار سقيفه، ياري ‏خواهي از انصار، هشدار به مردم، پاسخ ابوبکر، اعتراف به برتري‏ هاي امير مومنان، پاسخ فاطمه (س)، هماهنگي گفتار و رفتار پيامبر با قرآن، دفاع ابوبکر، فروريختن بنياد باطل در برابر حق، اينک روي سخن با مردم، نکوهش و هشدار به حاضران، جسارت و اهانت به خاندان پيامبر، ام ‏سلمه رئيس دولت غاصب را به شدت محکوم کرد.

12: با همتاي گرانمايه‏ اش. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: بازگشت به خانه، امير مومنان در انتظار فاطمه (س)، شکايت به امير مومنان، هان اي آزاد زن!

13: با زنان مهاجر و انصار. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از:  سخني ژرف و روشنگرانه، عيادت زنان از دخت فرزانه‏ پيامبر، طرح مسايل اساسي و بيان حقايق، راز اين حق‏ کشي، آيا اينگونه نيست؟ کشتار خالد بن وليد، رهبري از هم گسيخته، ادامه تفسير سخنان فاطمه (س)، از ميان صدها فاجعه، نکته ‏اي روشنگر، تجاوز به فرودگاه وحي و رسالت، شگفت از اين آينده‏ نگري!!، با بهانه ‏جويان و عذرتراشان، منابع اين خطبه‏ تاريخي و انسان ساز، اتمام حجت بر دو گروه مهاجر و انصار، حرکت هدفدار و خداپسندانه، ديگر با تو سخن نخواهم گفت.

14: باران اشک روشنگرانه و هدفدار. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: در بيت الاحزان، بدترين چهره‏ ستم، فاطمه در بستر شهادت، علل بيماري و شهادت بانوي بانوان، عيادت آن دو از دخت گانمايه‏ پيامبر، عيادت به گونه ‏اي ديگر، نگرشي بر اين بازيگري، یک سخن گفتني ديگر در اين مورد، عيادت ام‏سلمه، عيادت عايشه دختر طلحه، عباس و انديشه‏ عيادت فاطمه (س).

15: در آستانه‏ شهادت. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از: در آخرين روز، درست در همين هنگام بود، وصيت ‏هاي او، حنوط بهشت، و ديگر فاطمه جهان را بدرود گفت، دريغ و درد، پس از شهادت، در آن لحظات جانسوز، عمل به وصيت، يک يادآوري، بي ‏نظيرترين لحظه‏ تاريخ، و اينک نماز...، چرا امير مومنان؟، آرامگاه ناشناخته، گامي ديگر در جهت تدبير حکيمانه‏ او، در آن شب غمبار، اي دريغ و درد، شکايت به پيامبر خدا، تلاش‏ هاي مذبوحانه و بي ‏ثمر، هشدار جدي امير مومنان، امير مومنان در سوگ فاطمه (س)، تاريخ شهادت بانوي بانوان.

16: موقوفات و صدقات او. مطالب مطرح شده در این بخش عبارتند از:  موقوفات و صدقات جاريه، اين بوستان ها از کجا؟، شکوه فاطمه در روز رستاخيز، نگرشي بر روايات در اين مورد، فاطمه (س) و شفاعت، با شما خواننده‏ گرامي، قرآن و شفاعت، شفاعت در اين جهان، توسل به فاطمه براي تقرب به خدا، زيارت فاطمه (س)، خيل سرايندگان در رثاي فاطمه، و ديگر پايان بحث و... .
نسخه چاپی کتاب
این کتاب توسط انتشارات علمیه در سال 1414 قمری در 573 صفحه چاپ و در اختیار علاقه مندان قرار گرفته است.
ترجمه کتاب
از این کتاب دو ترجمه یافت شده است:
1) ترجمه اول از آقای حسين فريدوني که توسط سه انتشارات به چاپ رسیده است: چاپ اول: نشر آفاق، تهران، 1363 ش. چاپ دوم: 1365 ش. چاپ سوم: انتشارات اميرکبير، تهران، 1365 ش و چاپ پنجم: 1375 ش در قطع وزيري،  در 700 صفحه.

2) ترجمه دوم از آقای علي کرمي که توسط نشر مرتضي قم در سال 1375 ش، 1417 ق در قطع وزيري، 832 صفحه به چاپ رسیده است.

منبع:مرکز تخصصی ائمه اطهار

اطلاعات تکميلي

  • نام کتاب: فاطمة الزهرا(س)، من المهد الی اللحد
  • نویسنده: محمد کاظم قزوینی
  • انتشارات/سال: دارالانصار، قم، 1385
خواندن 12 دفعه