مقالات آموزشی

مقالات آموزشی (22)

جلسه سوم کارگاه دانشنامه‌نویسی (2) در ساعت 14 روز پنج‌شنبه مورخه یکم بهمن‌ماه تشکیل شد و دکتر پاکتچی به تبیین دیگر مباحث خود در نگارش مقالات دائره‌المعارفی در حوزه مباحث معصومین (ع) پرداختند که گزارش کامل آن بدین شرح است:
بنده یک سری از مباحث را با تصورات خود آماده کرده بودم و مطالب دیگری نیز در طول گفتگوهای صبح مطرح شد. لذا مناسب است، آنچه از قبل مهیا گشته است، با سرعت بیشتری مرور شود و زمانی را در جلسه چهارم برای مسائل جدید در نظر گیریم.

در ادامه مطالب گذشته لازم است به موضوع مهم دیگری نیز بپردازیم که به‌نوعی از ابزارهای پژوهش در نگارش مقالات دائره‌المعارفی است و آن گزارش‌هایی است که از منابع متقدم در ارتباط با معصومان (ع) به دست ما رسیده است. به‌عبارت‌دیگر به هنگام پژوهش در مورد زندگی و سیره اهل‌بیت (ع) با حجم زیادی از گزارش‌ها روبرو هستیم که در اکثر موارد با یکدیگر مطابقت ندارند؛ چنان‌که این مسئله در مورد دیگر پژوهش‌های تاریخی نیز وجود دارد؛ بنابراین برای به دست آوردن اطلاعات با اخباری مواجه می‌شویم که ممکن است در کتاب دیگری با خبری در نقطه مقابل آن برخورد کنیم و یا آن‌که مخالفت‌هایی با این گزارش را مشاهده کنیم. به همین جهت این جلسه اختصاص به موضوع مهم به نام «اغراض سیره و واکاوی الگوهای گزارش» پیدا کرده است.

آقای دکتر احمد پاکتچی در پنجمین جلسه کارگاه آموزشی شیوه‌های دانشنامه نویسی در ادامه مبحث الزامات مقالات دانشنامه‌ای به مبحث گونه‌های مقالات پرداخت که مشروح آن در ادامه می‌آید.

گونه‌های مقالات

مفاهیم، شخصیت‌ها، اماکن و اشیاء

گروهی از مداخل را مفاهیم و شخصیت‌ها تشکیل می‌دهند. البته ممکن است دراین‌بین، مداخلی باشند که ناظر به اماکن باشند و حتی مکان‌های خاص‌تر مانند آستان قدس رضوی را موردبررسی قرار دهند. در مورد اشیاء می‌توان به «ذوالفقار» اشاره کرد.

آقای دکتر «نعمت‌الله صفری» در ابتدای جلسه ششم کارگاه آموزشی شیوه‌های دانشنامه با بیان این‌که از همان آغاز شروع کار دانشنامه به فکر راه‌اندازی سایت اینترنتی افتادیم، عنوان کرد: در این زمینه چند هدف را دنبال می‌کردیم. یکی این‌که در فضای مجازی نیز یک دانشنامه اهل‌بیت (ع) داشته باشیم که بر داشته‌ها تأکید کند؛ به این معنا که مقالات و پایان‌نامه‌ها و کتاب‌هایی که در مورد مداخل مربوط به دانشنامه وجود دارد را معرفی کنیم تا پشتیبانی نویسندگان مداخل، بتواند فرهنگ‌سازی کند. هدف دیگر از این کار، برقراری ارتباط میان محققان و مسئولان دانشنامه بود که هنوز در فازهای اولیه است.

آقای دکتر «احمد پاکتچی» در جلسه نهم کارگاه آموزشی شیوه‌های دانشنامه نویسی در ادامه مباحث جلسات گذشته به مبحث یادداشت‌برداری پرداخت و به بیان تقسیمات و نمونه‌های مختلف یادداشت‌برداری پرداخت.

 

مدیریت مواد و یادداشت‌برداری

 

با بیان این بخش احساس می‌شود دوباره همان مباحث گذشته مطرح می‌شود. برای این‌که این احساس پیش نیاید می‌خواهم مقدمه کوتاهی را عرض کنم.

 

این مطلب که در مواجهه با مواد، چگونه آن‌ها را انتخاب کنیم، سیستم دهی صورت گیرد و غنی بخشی کنیم؟ یک بحث است اما از لحظه‌ای که قلم را به دستمان می‌گیریم مرحله نوشتن شروع می‌شود.

آقای دکتر «نعمت‌الله صفری» مدیر دانشنامه اهل‌بیت (ع) در ابتدای جلسه دهم کارگاه آموزشی شیوه‌های دانشنامه نویشی ضمن تشریح اهمیت وجود شورای علمی در دانشنامه بر استفاده از تخصص‌ها و تجربه‌های گوناگون در این شوراها تأکید کرد. وی بر همین اساس، اعضای شورای علمی دانشنامه اهل‌بیت (ع) را افرادی دارای تخصص و تجربه معرفی کرد و به معرفی سابقه علمی پژوهشی آن‌ها و اعضای زیر بخش‌های زیرمجموعه این دانشنامه پرداخت.