چکیده تحقیق حاضر، تحت عنوان: «نقش زنان در فرآیند توسعه، در حقیقت پژوهشی است در باب نقش زنان در پرورش فرهنگ متناسب با توسعه اقتصادی سعی پژوهنده بر آن بوده است تا در قالب یک پژوهش جامعهشناختی، به تبیین نقش زن در فرآیند توسعه بپردازد و این معنا را مورد بررسی و کنکاش قرار دهد که: زنان در یکی از کارآمدترین و مؤثرترین زمینههای مشارکت در فرآیند توسعه اقتصادی اجتمایی یعنی فرهنگ سازی برای توسعه چگوه میتوانند ایفای نقش نمایند. به عنوان زمینههای اصلی بحث و جمعبندی نهایی، جایگاه اجتماعی زن، موانع و معضلات او در راه ایفای نقش شایسته، در راستای استفاده بهینه از قابلیتهایش برای حضور فعال در صحنه توسعه اقتصادی نیز مورد بحث و فحص واقع شده است. اندیشه و باور نگارنده بر این است که در صورت توجه به مباحث مطروحه میتوان، جایگاه فعالیت اجتماعی زن را توسعه داد و با ایجاد زمینه بهرهگیری از تمام قابلیتهای سازنده زنان، هم به رفع ستمهای اجتماعی و تبعیضهای موجود در حق زنان پرداخت و هم از قابلیتهای فعلیت یافته ایشان در راه تسریع، تشدید و تند کردن آهنگ توسعه، یاری گرفت. محور اصلی دیگری که در این پژوهش به آن توجه شده، تبیین نقش سرمایههای انسانی یک جامعه در توسعه اقتصادی است. از آنجا که پژوهشهای اجتماعی اکنون این معنا را اثبات کردهاند که در کنار پساندازهها، ثروتها و توانمندیهای مالی یک جامعه، شالودة کار ساز و مهم دیگر توسعه اقتصادی، منابع پویا و فعال انسانی هستند، و نیز با عنایت به این که همواره و در تمام جوامع نیمی از این منابع انسانی و شالودة مهم توسعه را زنان تشکیل میداده و میدهند، بنابراین، باید گفت که در هر توسعة سریع و ریشههای اقتصادی، اجتماعی، باید راه تبدیل قابلیتهای زنان به فعلیت هموار ساخت تا در راستای این آزادسازی توانائیهای زنان از قیود عدیده، امکان حیات فعال اجتماعی ایشان میسر گشته و زمینه مشارکت فعال آنان در توسعه اقتصادی فراهم آید. از آنجا که تحقیق درباره موضوع مورد بحث حاضر تازگی داشته و کمتر پژوهشی در این راستا انجام گرفته و یا حداقل در کشور ما مسبوق به سابقهای نیست، بنابراین این تحقیق با صعوبتهایی همراه بود که از آن در بخش مقدمه، ذیل عنوان: معضلات و مشکلات پژوهش سخن خواهیم گفت. اهمیت موضوع، معضلات طبیعی موجود در راه این بررسی به دلیل تازگی آن و عدم پژوهش وسیع در این باب، ایجاب میکند که صاحب نظران به این موضوع تحقیق توجه جدی نموده و نقش زنان در توسعه اقتصادی را باز نمایند. با همین توجه، لازم به ذکر نیست که نگارنده، علیرغم تلاش تحقیقی گسترده که در این راسهل با توجه به زمینه وسیع موضوع به کار گرفته است. آن را گام نخست در راه بررسی موضوع حاضر در ایران میداند و هرگز از کاستیهای آن غافل نیست. بدیهی است اگر این تحقیق تنها حکم گام نخست را یافته و وموجب توجه محققان و برنامهریزان کشور به نقش زنان در توسعه شود جای بسی خرسندی است. در اجرای این تحقیق، از راهنمائیها، عنایتها و الطاف عدیدهای برخوردار بودهام. استاد محترم جناب آقای دکتر عظیمی به عنوان استاد راهما، طبعا اصلیترین بار زحمت و شکلگیری این تحقیق را به دوش داشتند. در طول این پژوهش همواره از نکتهسنجیها و ارشادات ایشان بهره گرفتم که صمیمانه آنها را ارج مینهم و سپاسگزارم. از زحمات جناب آقای نفیسی یه عنوان استاد مشاور نیز که همواره سخاوتمندانه با این جانب همکاری نموده و با راهنمائیهایشان نقایص متعددی را در بررسی حاضر توانستم برطرف نمایم صمیمانه تشکر و قدردانی مینمایم همچنین از تمامی خواهران و برادرانی که به اشکال گوناگون در طول انجام این تحقیق مرا یاری دادند کمال امتنان را دارم. از خداوند متعال توفیق همگی آنان را در راه اعتلای فرهنگ تحقیقاتی کشورمان خواستارم.