چکیده از دورترین ادوار تاریخ، که بشر زندگی به خود را با تشکیل خانواده آغاز کرد و مالکیت شخصی برای او شناخته شد، مسأله «میراث» نیز که در واقع، تعیین تکلیف اموال و دارائی آدمی، بعد از فوت اوست، مورد توجه قرار گرفت. علیالاصول، معیار انتقال اموال انسان به دیگران، پس از فوت، وجود نوعی علقه و رابطة شرعی میان متوفی و کسانی است که بعد از او اموالش را تصاحب میکنند، و قاعدتاً، هرچه درجة علاقه و نزدیکی شخص با متوفی بیشتر باشد، در تصاحب اموال او، اولویت خواهد داشت. علقهای که موجب وراثت بین دو نفر میشود یا «علقه نَسَی» است و یا «عُلقه سببی». «علقه سببی» عبارت است از علقهای که در اثر زوجیت بین دو نفر به وجود میآید. قانون مدنی ایران به تبعیت از فقه امامیه ارث را یکی از اسباب تملک شمرده است و دو امر «نسب» و «سبب» را موجب ارث دانسته است و مادة (846) قانون مدنی بیان میکند که: «از جمله اشخاصی که به موجب «سبب»، ارث میبرند، هر یک از زوجینی است که در حین فوت دیگری زنده باشد.» در قانون مدنی ایران که از فقه امامیه اقتباس شده است ارث زوجه از دارائی شوهر، در مقابل ارث شوهر از اموال زوجه سه تفاوت مهم و چشمگیر دارد: 1- اصولاً سهمالارث زن، نصف سهمالارث مرد است (ماده 913 قانون مدنی ) 2- در صورتی که شوهر، و ارث منحصربه فرد زوجة متوفای خود باشد، تمام ترکه به او تعلق میگیرد؛ ولی در صورتی که زوجه، و ارث منحصر به فرد فقط یک چهارم ترکه به او داده میشود و مابقی در حکم اموال بلاوارث و در اختیار حاکم است. (مادة 949 قانون مدنی) 3- شوهر در جمیع اموال و ماترک همسر خود سهیم است و به میزان سهمالارث خویش (برحسب مورد یک چهارم و یک دوم) از تمام آن اموال ارث میبرد؛ ولی زن فقط از اموال منقول و قیمت ابنیه و اشجار، سهم خود را میبرد و از زمین مطلقاً نه عینی و نه قیمت؛ و از ابنیه و اشجار هم، از عینی آنها نصیبی ندارد. (مواد 946 و 947 قانونی مدنی