چکیده: در حقوق کیفری اسلام که نشأت گرفته از قر‌آن کریم و احادیث وارده از طرف معصومین علیهم‌السلام می‌باشد بر خویشاوندی و قرابت آثاری بار شده است. قانونگذار اسلامی که همه را در پیشگاه قانون مساوی تلقی می‌کند گاها به خاطر وجود علقه قرابت بین مجرم و بزه‌ دیده قانون را عوض کرده در برخی موارد به تشدید مجازات و در برخی به تخفیف و گاها نیز به معافیت از مجازات قائل شده است. مثلاً در خصوص جرم منافی عفت «زنا» اگر مرتکب این جرم از اقارب باشد قانونگذار اسلامی مجازات سختی را برایش مقرر نموده است و این تشدید دارای حکمت‌های فراوانی نیز می‌باشد. منتها در برخی موارد همین قانونگذار با توجه به مصالح و حکمت‌های موجود مرتکب برخی جرایم را «در صورتی که خویشاوند باشد»‌ معاف از مجازات دانسته است که می‌توان به قصاص، جرم ربا‌خواری، خوابیدن زیر یک لحاف و جرم سرقت اشاره نمود. گرچه در تفصیل و بیان این موارد ابهامات و سوالات فراوانی نیز وجود دارد. دلایل این نوع مقررات متفاوت، عمدتاً قرآن کریم و روایات معصومین و گاها اجماع فقها می‌باشد با اینکه نظرات مشهوری در مسائل مطرح شده وجود دارد ولی در بررسی برخی موارد و با امعان نظر بیشتر می‌توان گفت اقوال و نظرات غیر مشهور و گاها مطرود متقن‌تر به نظر می‌رسد. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده