چاپ کردن این صفحه
پنج شنبه, 29 بهمن 1394 ساعت 00:00

بررسی فقهی و حقوقی اذن ولی در عقد ازدواج

نوشته شده توسط 

چکیده: طفل، تحت ولایت قهری پدر و جد پدری خود، می‌باشد و همچنین است، غیر‌رشد یا مجنون، در صورتی که عدم رشد یا جنون او، متصل به صغر باشد، و عقد ازدواج، با اجازه پدر یا جد پدری و به شرط رعایت مصلحت مولی علیه، صحیح می‌باشد و در صورتی که عدم رشد یا جنون، متصل به صغر نباشد، در صورتی که ازدواج، ضرورت داشته باشد و به مصلحت باشد، ولی عقد، حاکم است. همچنین ولایتی برای پدر و جد پدری و حاکم، بر عقد ازدواج پسر رشید و دختر ثیب رشیده، ثابت نمی‌باشد و در مورد باکره رشیده، به نظر می‌رسد، قول به استقلال باکره رشیده، از ادله استفاده می‌شود، زیرا روایات، متضافر هستند و دلالت بر استقلال باکره رشیده، دارند، و این روایات اطلاق روایاتی را که ولی را مستقل می‌داند و برای دختر هیچ حقی

قائل نیستند را تخصیص می‌زند و نتیجه این می‌شود که باکره رشیده، در عقد ازدواج خویش، استقلال دارد ولکن غیر رشیده، باید عقد او با اذن ولی، منعقد گردد. حتی روایات مورد استناد قول اول در فرض تعارض، مرجع دارند و می‌توان به استناد آنها، حکم کرد که باکره رشیده، در عقد ازدواج خویش، استقلال دارد. از این رو، هر گاه باکره رشیده، بدون اذن پدر یا جد پدری، ازدواج نماید، خواه عقد دایم باشد یا عقد موقت، عقد او، صحیح است و هر گاه، ملامسه و مقاربتی صورت گرفته باشد، حد و تعزیری بر آن مترتب نمی‌شود لکن، قول به استقلال پدر و جد پدری، قول به تشریک، قول به استمرار ولایت پدر و جد پدری، در عقد دائم نه متعه و قول به استمرار ولایت پدر و جد پدری، در عقد متعه، نه دائم، اقوال دیگری است که، مورد پذیرش برخی از فقهاء، قرار گرفته است. لکن به اجماع فقهاء، اعتبار اذن ولی در موارد عضل، غیبت یا عدم دسترسی به ولی، کفر یا ارتداد وی، جنون و نیز فوت ولی، ساقط می‌گردد و دختر باکره، در این موارد، می‌تواند بدون اذن پدر یا جد پدری خویش، اقدام به ازدواج کند و چنین ازدواجی، صحیح و نافذ می‌باشد. قانون‌گذار ایران، از بین اقوال فقهاء، قول به تشریک را پذیرفته و در مراحل مختلف قانون‌گذاری، به لزوم اذن و اجازه ولی در عقد ازدواج باکره رشیده و نیز لزوم رضایت دختر، در عقد ازدواج، تصریح کرده است. لکن استنباط حقوق‌دانان و رویه دادگاه‌ها، از ماده 1043 قانون مدنی، در مورد صحت یا بطلان عقد ازدواج باکره رشیده، بدون اذن یا اجازه ولی، متفاوت است، هر چند بیشتر، متمایل به بطلان عقد هستند لذا در حقوق ایران نیز، در خصوص ملامسه و مقاربتی که بعد از عقد ازدواج باکره رشیده، بدون اذن ولی، واقع شده است می‌توان گفت: به استناد قاعده درء، بر ملامسه و مجامعت انجام شده، حد یا تعزیری مترتب نمی‌گردد. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده

اطلاعات تکميلي

  • عنوان کامل: بررسی فقهی و حقوقی اذن ولی در عقد ازدواج
  • پژوهشگر: علیرضا محمدی ترک‌آبادی
  • استاد راهنما: امیر غنوی
  • استاد مشاور: اب‍وال‍ق‍اس‍م‌ ع‍ل‍ی‌دوس‍ت‌
  • نام مرکز علمی: مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه - قم
  • رشته تحصیلی: فقه و اصول
  • مقطع تحصیلی: سطح سه حوزه
  • موضوع: زن در قوانين ايران / خانواده در قوانين ايران زن و فقه / فقه زنان ولايت در ازدواج
  • تعداد صفحات: 113
  • سال دفاع: 1388
  • کلید واژه ها: اذن ولی در مقدمه ازدواج در فقه، اذن ولی در عقد ازدواج در حقوق، موارد سقوط اعتبار اذن ولی، ادله فقها در اذن ولی در ازدواج، ضمانت اجرای عقد باکره رشیده بدون اذن ولی
خواندن 71 دفعه