چکیده: سقط جنین به معنای انداختن جنین قبل از موعد طبیعی و قبل از اینکه جنین بتواند در خارج از رحم به حیات طبیعی خود ادامه دهد گفته میشود. در این رساله حکم شرعی سقط جنین عمدی بررسی میشود: یعنی سقطی که در آن اراده انسان دخالت دارد و از آنجا که حکم شرعی سقط جنین دائر مدار نفخ روح است. و زمان آن در چهارماهگی جنین میباشد، علمای شیعه سقط جنین را از نظر حکم اوّلیه چه قبل از نفخ روح و چه بعد از آن، حرام و گناه میدانند. علماء اهل سنّت نیز آن را بعد از نفخ روح حرام دانسته لیکن قبل از روح بین مذاهب اربعه اختلاف است. قول راجح نزد حنفیّه اباحة سقط جنین قبل از نفخ روح است و قول قابل اعتماد نزد مالکیّه حرمت سقط جنین میباشد، اما در مذهب شافعی نظریات مختلفی ابراز شده و در مذهب حنبلی قول قابل اعتماد اباحة سقط تا قبل از چهل روزگی است و بعد از آن را حرام میدانند. امّا از نظر حکم ثانوی آن، مثل زمانی که ادامه حمل جان مادر را تهدید نماید. علماء شیعه و اهل سنّت تا قبل از مرحله نفخ روح، اسقاط جنین را جائز و بعد از نفخ روح نظریات مختلفی وجود دارد. همچنین در جایی که حمل، ناشی از تجاوز به عنف باشد یا ادامه حمل باعث تولّد فرزند ناقص الخلقه گردد، یا باعث مشکلات اقتصادی شود، علماء با توجه به قواعد اصولی و فقهی نظریات مختلفی ابراز داشتهاند. در این رساله علاوه بر ارائة نظریات فقهای امامیه و عامّه دلائل اقوال مختلف نیز بررسی میشود. در پایان این نوشتار نیز سایر احکام جنین که شامل: دیه، کفّاره و جریان قصاص در سقط جنین میشود. مورد بحث و بررسی قرار میگیرد و بیان میشود که به اجماع فقهای شیعه و اهل سنّت، دیة سقط جنین چه قبل از نفخ روح و چه بعد از نفخ روح بر جانی واجب میشود. در مورد کفّار نیز طبق نظر اکثر فقهای شیعه، قبل از ولوج روح کفاره واجب نیست و بعد از ولوج روح اکثر فقهای شیعه قائل به وجوب کفّاره هستند. فقهای مذاهب شافعی و حنبلی اهل سنّت نیز غرّه را به عنوان کفّاره را بر جایی واجب میدانند ولی فقهای حنفی و مالکی قائل به عدم وجوب غرّه هستند. در مورد جریان قصاص نیز مشهور و اکثر فقهای امامیّه قائل به عدم قصاص و جریان اصل احتیاط در دماء هستند و اکثر فقهای اهل سنّت نیز قائل به عدم جریان قصاص هستند. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده