چکیده: پایاننامه حاضر در دو بخش و هر بخش دارای چند فصل طرح شده بدین ترتیب که در بخش اول کلیات و موضوعشناسی قرار گرفته و به لحاظ فرازهای موجود به عنوان پایاننامه مفهوم بیگانه، مورد دقت قرار گرفته و دیدگاه اسلام هم در این زمینه مورد توجه بوده و توجه مخاطب را به این مطلب متوجه کردیم که بیگانه نه غیر تابع یک کشور و نه نامحرم است بلکه منظور اسلام از بیگانه اعتقادی است یعنی کافر و در مورد مقصود از کافر و اقسام آن مورد بحث و دقت قرار گرفته که کفار اقسامی دارد و در کتب فقهی به لحاظهای مختلف به دستهبندیهای متفاوتی رسیدهاند، از جمله در بعض کتب به لحاظ داشتن کتاب آسمانی تقسیم شده به کفار اهل کتاب و غیر اهل کتاب و در بعضی دیگر از اسناد فقهی به لحاظ ذمه تقسیم شده به کفار حقیقی ـ اهل کتاب و غیر اهل کتاب ـ و کافر حکمی مثل غلات و نواصب و در برخی از موارد دیگر تقسیماتی به لحاظهای دیگر صورت گرفته که جمعبندی آنها این میشود که کفار یا از اهل کتابند مثل یهود و نصاری و یا دارای شبهه کتاب مثل مجوس و یا غیر اهل کتاب مانند بتپرستان، خورشیدپرستان و... و یا در حکم کافرند ولکن بحسب ظاهر از طیف مسلمین هستند مثل غالیان و ناصبیان. و در بخش دوم، احکام ازدواج با آنان به تمامی اقسام مورد مداقه و بررسی قرار گرفته و بیان شده، که اولاً زن مسلمان به اتفاق همه فقها اعم از سنی و شبعه حق ازدواج با مرد کافر از هر طیف و تیره و طایفه را ندارد، این عقد ازدواج چه دائم و چه موقت، چه در حال ضرورت و چه در حال اختیار باطل و حرام میباشد و منعقد نمیشود. ثانیاً ازدواج مرد مسلمان با زن کافر اهل کتاب مورد بحث و منازعه و مشاجره قرار دارد اقوال گوناگونی در این زمینه وجود دارد برخی از فقها فتوا به تحریم این ازدواج دادهاند حتی در صورت اضطرار و یا به طور موقت و بعضی دیگر این ازدواج را در حال اضطرار جایز میدانند و گروهی دیگر فتوا به جواز ازدواج موقت با زنان کافر کتابی داده و ازدواج دائم را فقط در حال ضرورت امکانپذیر دانسته و جایز میشمارند و عدهآی دیگر از فقهاء فتوا به جواز ازدواج با زنان اهل کتاب را دادهاند به طور مطلق چه موقت چه دائم در حال ضرورت چه در حال اختیار ثالثاً در ارتباط با ازدواج مرد مسلمان با زن دارای شبهه کتاب بحث شده است. رابعاً درباره ازدواج مرد مسلمان با زن کافر غیر کتابی بحث شده که همه فقهاء فتوا به تحریم دادهاند. خامساً حکم ازدواج مرد مسلمان با زن کافر حکمی (نواصب، غلات و خوارج) مورد بحث قرار گرفته است. سادساً راجع به تداوم ازدواج با زن کافر بحث شده است که آیا زن و مردی که کافر بودهاند و احیانا مرد مسلمان شده آیا مرد تازه مسلمان اجازه ادامه زناشویی با زن کافرهاش را دارد یا ندارد و یا در حال عسر و حرج شدید و یا در صورت امید به اسلام آوردن زن میتواند ادامه زندگی با زن غیر اهل کتابش بدهد؟ اینها مسائلی است که مورد مداقه قرار گرفته و فروعاتی چند در این زمینه مطرح شده است. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده