چکیده: مسأله ازدواج با اتباع بیگانه یکی از مباحث عمده مربوط به حقوق بین‌الملل خصوصی است که در زندگی بین‌المللی افراد و اشخاص رخ می‌دهد. موضوع پایان‌نامه حاضر، ازدواج ایرانیان با اتباع بیگانه می‌باشد. نویسنده در این پایان‌نامه بیان می‌دارد که امروزه ایران مواجه با ازدواج‌هایی است که نه می‌تواند آن‌ها را ابطال کند و نه اعلام اعتبار آن‌ها را فعلاً به صلاح و مصلحت جامعه خویش می‌داند. نویسنده در پایان‌نامه حاضر که در دو بخش تهیه شده است، قوانین و مقررات اعم از قانون، تصویب‌نامه‌ها، آیین‌نامه‌ها و... مورد بررسی قرار داده و مسائل علمی و مربوط به موضوع را نیز در کنار آن‌ها بررسی می‌نماید. وی تلاش نموده گوشه‌ای از ابعاد حقوقی و اجتماعی این مسأله مهم جامعه را روشن سازد. و از سوی دیگر با توجه به این که موضوع پایان‌نامه یک موضوع عام است، مسأله ازدواج اتباع ایران با بیگانگان را بطور عام مورد بحث و تحلیل قرار می‌دهد. تحقیق حاضر یک مطالعه تطبیقی است؛ به طوری که موضوع ازدواج اتباع ایران با بیگانگان هم از دیدگاه حقوق موضوعه و قوانین مدون داخلی و خارجی و هم از دیدگاه حقوق سنتی و فقه اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است. برخی از مهم‌ترین نتایجی که نویسنده در پایان‌نامه خود ذکر نموده است، بدین شرح‌اند: این گونه ازدواج‌ها را نمی‌شود ممنوع کرد؛ لذا همیشه نظارت و کنترل دولت و مراجع قانونی و ذیربط بر این گونه ازدواج‌ها ضروری و اجتناب ناپذیر است. در ارتباط با مفهوم تابعیت و بیگانه، می‌توان ذکر نمود که بیگانه در حقوق موضوعه و فقه اسلام، ملاک‌های متمایز از یکدیگر دارند. بطوری‌که در حقوق موضوعه، ملاک اصلی تمایز بیگانه از غیر بیگانه، تابعیت است و تابعیت براساس ملاک‌های خاک، خون و یا ترکیبی از این دو حاصل می‌شود. در حالیکه، مسأله تابعیت در نظام حقوقی اسلام، بر مبنای ارزش مذهب و اعتقاد می‌باشد و عضویت در جامعه سیاسی اسلام، در پرتو تحقق یکی از دو شرط اسلام‌پذیری و پیمان‌پذیری است. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده