چکیده هدف تحقیق حاضر بررسی تأثیر اشتغال مادران در پنج سال اولیه زندگی کودکان بر رشد شناختی و اجتماعی کودکان آنها در بدو ورود به دبستان بود. بدین منظور تعداد 120 نفر از دانش‌آموزان کلاس اول دبستان‌های دولتی شیراز انتخاب و به صورت دو گروه 60 نفری از فرزندان مادران شاغل و غیرشاغل (در هر گروه 30 دختر و 30 پسر) موازنه و مورد مقایسه قرار گرفتند. عواملی که در انتخاب و موازنه افراد کنترل شدند عبارتند بودند از: اندازه خانواده و ترتیب تولد کودک، میزان تحصیلات پدر و مادر، انسجام خانواده و سلامت کودک و آموزش پیش دبستانی. برای سنجش رشد اجتماعی آزمودنی‌ها از نمرات حاصل از مقیاس رشد اجتماعی و اینلند استفاده گردید. پایانی مقیاس رشد اجتماعی و انیلند از طریق محاسبه پایانی تنصیفی زوج و فرد از نمرات زیر مقیاس «حرفه و اشتغال» محاسبه گردید که ضریب حاصل 89% بود و به منظور سنجش هوش (رشد شناختی) آزمودنی‌ها از نمرات به دست آمده از آزمون ماتریس‌های پیشرونده رنگی ریون برای کودکان که یک آزمون غیرکلامی هوش عمومی است استفاده گردید. ارزیابی نتایج به وسیله تحلیل واریانس نشان داد که کودکان مادران شاغل با 1... /. P از نظر هوشی برتر از کودکان مادران غیرشاغل بودند ولی در مقیاس رشد اجتماعی و اینلند با 163% P تفاوت معنی‌داری بین دو گروه مشاهده نگردید. در تحلیل نتایج حاصل از زیر مقیاس‌های رشد اجتماعی واینلند تفاوت معنی‌داری بین آزمون‌های دو گروه به دست نیامد. برررسی تفاوت بین دختران و پسران در رشد شناختی و اجتماعی با توجه به اشتغال مادر نیز به وسیله تحلیل واریانس صورت گرفت که نمرات رشد شناختی و اجتماعی باتوجه به اشتغال مادر نیز به وسیله تحلیل واریانس صورت گرفت که نمرات رشد شناختی، پسران با 4% P به طور معنی‌داری از دختران بالاتر ولی در رشد اجتماعی تفاوت معنی‌داری بین آزمودنی‌های دختر و پسر مشاهده نگردید. در زیر مقیاس‌های رشد اجتماعی واینلند تنها در زیر مقیاس خود یاری عمومی، پسران مادران شاغل، با 23% P از دیگر گروههای به طور معنی‌دار بالاتر بودند. به طور کلی نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که اشتغال مادران در سال‌های اولیه زندگی کودک بر رشد شناختی و اجتماعی کودکان آنها در بدو ورود به دبستان تأثیر منفی ندارد. منبع/مرکز تحقیقات زن و خانواده