چکیده: مسائل نكاح از ابتدا توجه اديان و مذاهب مختلف بوده و طبيعي است كه اين امر و مسائل مربوط به آن مورد اختلاف نظر و دعوا بوده است نكته‌اي كه در اين خصوص بيشتر نمود پيدا مي‌كند موضوع دخالت يا عدم دخالت اولياء در امر ازدواج مي‌باشد كه با توجه به تاريخ گذشتگان ما كه بي‌تاثير در شكل‌گيري روند كنوني جامعه نمي‌باشد اين يك امر مسلم مي‌باشد كه عرف و گذشته يك قوم بر حقوق و قوانين جاري مملكت تاثير گذار مي‌باشد. در اين پايان‌نامه موضوع ما اختصاص به اذن ولي در نكاح دارد كه از دير باز مورد اختلاف علماي اسلامي بوده است . وقتي ما از اذن ولي در نكاح دختر صحبت مي‌كنينم. منظور دختري است كه به سن رشد رسيده باشد. با توجه به مذاهب مختلف اسلامي ولايت دختر با توجه به باكره بودن يا نبودن متقاوت است و همچنين نوع ولايت كه مي‌تواند ولايت جبري باشد يا ولايت اختياري با هم متفاوت مي‌باشد. نكته‌اي كه در اين جا قابل توجه است ، در اين خصوص روايات بسياري از پيامبر اكرم (ص ) و ائمه اطهار (ع) نقل شده است كه اين خود باعثي براي دامن زدن به اختلافات بين فرق اسلامي شده است . در اين خصوص 5 نظر از سوي علماي اسلامي ابزار شده است كه عبارتند از: استقلال ولي در اوج دختر، استقلال دختر در ازدواج خود، تشريك ولايي در ازدواج، استقلال دختر در ازدواج دائم و عدم آن در متعه، استقلال ولي در ازدواج دائم و عدم آن در متعه. در سه نظر اول هيچ تفاوتي بين عقد متعه و دائم وجود ندارد ولي دو نظر اخير تفاوتي بين متعه و عقد دائم قرار داده‌اند. نكته پر اهميتي كه رد فقه اسلامي بخصوص در فقه شيعه وجود داد مسئله اجتهاد است كه با توجه به منابع معتبر فقهي خود علتي است براي غنا بخشيدن به مسائل اجتماعي. در حقوق موضوعه ما نظريه تشريك ولايي پذيرفته شده است كه عده‌از از فقهاي ما قائل به آن شده‌اند، كه اين فقها بيشتر به علت احتياط قائل به اين امر شده‌اند. در حالي كه فقها خود بدين امر معترف مي‌باشند. كه اين امر-اذن يا اجازه ولي- بيشتر جنبه اخلاقي داد تا حقوقي. از سويي ديگر پذيرش اين نظر در عمل مشكلاتي براي عدم خانواده‌ها بوجود مي‌آورد. بخصوص براي دختران جوان. از طرف ديگر با توجه به اصل عدم ولايت كه در آن هيچكس بر ديگري ولايت ندارد مگر اينكه دليل خاصي آمده باشد و با توجه به اختلاف در احاديثي كه نقل شده است مي‌توان بدين امر قائل گرديد كه دختر بالغ و رشيد همانند پسر بالغ و رشيد مي‌توان بطور مستقل ازدواج كند و هيچ كسي حق مداخله در اين امر را ندارد مگر به رضاي خود دختر. منبع/ مرکز تحقیقات زن و خانواده